ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دا «قازاقستانداعى كونستيتۋتسيالىق رەفورما: مەملەكەت ينستيتۋتتارى مەن ازاماتتىق قوعامنىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىنىڭ قۇقىقتىق نەگىزدەرى» تاقىرىبىندا دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
تالقىلاۋعا پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى, پروكۋراتۋرا ورگاندارىنىڭ وكىلدەرى, زاڭگەر-عالىمدار مەن ساراپشىلار قاتىستى.
قازۇۋ باسقارما توراعاسى – رەكتور جانسەيىت تۇيمەباەۆ ۋنيۆەرسيتەت ءداستۇرلى تۇردە ەل ءۇشىن تاعدىرشەشتى شەشىمدەردى تالقىلايتىن زياتكەرلىك الاڭ بولىپ سانالاتىنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, كونستيتۋتسيالىق جاڭعىرتۋ ساياسي جۇيەنى ساپالى جاڭارتۋدىڭ جانە ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ تەتىكتەرىن نىعايتۋدىڭ بەرىك نەگىزىن قالايدى.
«مەملەكەتىمىزدىڭ تاريحىندا العاش رەت جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى بۇكىل قازاقستاندىق قوعام تاراپىنان بەلسەندى تۇردە تالقىلانىپ جاتىر. جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىنا قاتىستى 10 مىڭنان استام ازامات ءوز ۇسىنىسى مەن پىكىرىن ءبىلدىردى», دەدى جانسەيىت تۇيمەباەۆ.
ءماجىلىستىڭ حالىقارالىق ىستەر, قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى ايگۇل قۇسپان كونستيتۋتسيالىق رەفورمانىڭ قازاقستاندى دەموكراتيالاندىرۋ باعىتىنىڭ زاڭدى جالعاسى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ سوزىنشە, جاڭا قۇقىقتىق نورمالار ازاماتتاردىڭ مەملەكەت باسقارۋ ۇدەرىستەرىنە قاتىسۋىن ەداۋىر كەڭەيتىپ, بيلىك ينستيتۋتتارىن قوعامعا اشىق ءارى ەسەپ بەرەتىن ەتەدى.
ءماجىلىس دەپۋتاتى يرينا سميرنوۆا رەفورمانىڭ قوعامدىق باقىلاۋدى ينستيتۋتسيونالداندىرۋداعى ماڭىزىنا توقتالدى. ول كونستيتۋتسيانى جاڭارتۋ ازاماتتىق سەكتوردىڭ دامۋىنا قۋاتتى سەرپىن بەرەدى دەگەن پىكىر ءبىلدىردى.
«قازىرگى كونستيتۋتسيادا: ء«بىز, ورتاق تاريحي تاعدىر بىرىكتىرگەن قازاقستان حالقى, بايىرعى قازاق جەرىندە مەملەكەتتىلىك قۇرا وتىرىپ…» دەلىنسە, جاڭا نەگىزگى زاڭ جوباسىندا: ء«بىز, قازاقستاننىڭ ءبىرتۇتاس حالقى, بايىرعى قازاق جەرىندە مەملەكەتتىلىكتى نىعايتا وتىرىپ, ۇلى دالانىڭ مىڭجىلدىق تاريحىنىڭ ساباقتاستىعىن ساقتاي وتىرىپ…» دەپ جازىلعان. بۇل نورما تاريحي بايلانىسقا, ۋنيتارلىق قاعيداعا جانە «ادىلەتتى قازاقستانعا» ۇمتىلىستى ايقىندايدى», دەدى ول.
رەسەيدەگى وتانداستارىمىز جاڭا كونستيتۋتسيا بويىنشا رەفەرەندۋمدا داۋىس بەرە الادى
الماتى قالاسىنىڭ پروكۋرورى سەرىك كارىپبەكوۆ نەگىزگى زاڭ جوباسىنداعى نەگىزگى وزگەرىستەرگە تالداۋ جاساپ, زاڭ ۇستەمدىگىن قامتاماسىز ەتۋدەگى پروكۋراتۋرا ورگاندارىنىڭ فۋنكتسيونالدىق رولىنە توقتالدى.
دوڭگەلەك ۇستەلگە قاتىسۋشىلار الداعى رەفەرەندۋم «ادىلەتتى قازاقستاندى» قۇرۋ جولىنداعى ماڭىزدى قادام بولاتىنىن اتاپ ءوتتى. كەزدەسۋ قورىتىندىسىندا كونستيتۋتسيالىق جاڭعىرتۋ جاعدايىندا زاڭنامانى جانە قۇقىق قولدانۋ تاجىريبەسىن جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان ساراپتامالىق ۇسىنىمدار ازىرلەندى.
جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى بويىنشا رەفەرەندۋمدا قانشا ادام داۋىس بەرە الادى؟
ەسكە سالايىق, مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىنا سايكەس, 15 ناۋرىزدا قازاقستاندا جاڭا كونستيتۋتسيانى قابىلداۋ بويىنشا رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋم وتكىزۋ جوسپارلانعان.