الماتىدا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «ءححى عاسىرداعى جاھاندىق تۇراقتى دامۋدىڭ ەنەرگوەكولوگيالىق ستراتەگياسى» اتتى جاڭا كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى بولىپ ءوتتى.
ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە ۇيىمداستىرىلعان بۇل جيىندا نەگىزىنەن جاڭا عىلىمي ەڭبەكتە اتاپ كورسەتىلگەن قازىرگى زامانعى جاھاندىق ۇدەرىس جاعدايىنداعى ەنەرگوەكولوگيالىق ماسەلەلەردى تۇبەگەيلى شەشۋدىڭ جولدارى مەن جاھاندىق ەنەرگەتيكالىق جانە ەكولوگيالىق قاۋىپسىز الەمدى قالىپتاستىرۋ ماسەلەلەرى كەڭىنەن قاراستىرىلدى.
ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى باقىتجان جۇماعۇلوۆتىڭ بۇل باسقوسۋعا قاتىسۋشىلارعا جولداعان قۇتتىقتاۋىن وسى ۆەدومستۆونىڭ ۆيتسە-ءمينيسترى مۇرات ورىنحانوۆ وقىپ بەردى. وندا «مەملەكەت باسشىسىنىڭ بۇل ۇزدىك ەڭبەگى الەمنىڭ ەنەرگەتيكالىق جانە ەكولوگيالىق قاۋىپسىز دامۋىنا قاتىستى كوكەيكەستى پروبلەمالاردى تەوريالىق ءجانە مەتودولوگيالىق, ياعني ءادىستەمەلىك زەرتتەۋلەرىنىڭ تسيكلىن, كەزەڭىن اياقتاپ وتىر» دەپ كورسەتىلگەن. ءسوز رەتى كەلگەندە اتاپ ايتارلىعى, تىڭ تۋىندىدا ەنەرگوەكولوگيالىق ستراتەگيانىڭ ەڭ وزەكتى مىندەتى مەن ماقساتى عىلىمي تۇرعىدان العاندا ناقتى تۇجىرىمدالعان.
«ءححى عاسىرداعى جاھاندىق تۇراقتى دامۋدىڭ ەنەرگوەكولوگيالىق ستراتەگياسى» اتتى كىتاپتىڭ العاشقى تاراۋىندا باسىلىم اۆتورى بۇگىنگى تاڭدا الەمدە قالىپتاسىپ وتىرعان جاعدايعا جان-جاقتى تالداۋ جاسايدى. سونىمەن قاتار, مۇنداي كۇردەلى ماسەلەنى شەشۋدەگى الەمدىك ينستيتۋتتار اتقاراتىن ءىس-شارالاردىڭ باعىت-باعدارى مەن ستراتەگيالىق مىندەتتەرى دە العا قويىلادى. ال كىتاپتىڭ ەكىنشى ءبولىمى تۇراقتى ەنەرگوەكولوگيالىق دامۋدى جۇزەگە اسىرۋدىڭ قاعيدالارى مەن ءادىستەرىنە ارنالعان. ءسويتىپ, جاڭا ەڭبەكتىڭ ءۇشىنشى بولىمىندە قازاقستاننىڭ جانە ەۋرازەق مەملەكەتتەرىنىڭ ۇلگىسىندە ەنەرگوەكولوگيالىق ستراتەگيانى ىسكە اسىرۋدىڭ مۇمكىندىكتەرى كەڭىنەن اشىلعان. ايتا كەتەتىن تاعى ءبىر ءجايت, مونوگرافيادا بىرقاتار مەملەكەتتەردىڭ ەنەرگوەكولوگيالىق دامۋىنىڭ الگوريتمدەرى مەن ناقتى سحەمالارى دا بارىنشا قامتىلعان.
بيىلعى جىلى جەكە شاڭىراق كوتەرگەنىنە جيىرما جىل تولاتىن تاۋەلسىز مەملەكەت – قازاقستاننىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «ءححى عاسىرداعى جاھاندىق تۇراقتى دامۋدىڭ ەنەرگوەكولوگيالىق ستراتەگياسى» اتتى عىلىمي ەڭبەگىنىڭ تۇساۋكەسەرىنە قاتىسقان ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى م.ورىنحانوۆ, «پاراسات» ۇلتتىق عىلىمي-تەحنولوگيالىق حولدينگىنىڭ پرەزيدەنتى ن.بەكتۇرعانوۆ, رەسەيلىك اكادەميكتەر ا.سپيتسىن, ن.گارانكين, قازۇۋ رەكتورى ع.مۇتانوۆ جاڭا باسىلىم جونىندە ءوز ويلارىن ورتاعا سالدى.
جاسىراتىنى جوق, بۇگىنگى تاڭداعى ەڭ اۋقىمدى ءارى ماڭىزدىلىعى وتە جوعارى, كەزەك كۇتتىرمەيتىن جاھاندىق كۇردەلى پروبلەماعا اينالىپ وتىرعان ەكولوگيالىق جانە ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرى كەڭىنەن قامتىلعان ەڭبەك تۋرالى ءوز پىكىرلەرىمەن ءبولىسكەن رەسەيلىك جانە قازاقستاندىق كورنەكتى عالىمدار تۇجىرىمى ءبىر ارناعا توعىستى. ونىڭ وزىندىك سەبەپتەرى دە جەتكىلىكتى, ويتكەنى قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ مونوگرافياسىنداعى ايتىلعان يدەيالاردىڭ قاي-قايسىسىنىڭ بولماسىن كوكەيكەستىلىگى جوعارى ەكەندىگى تالاس تۋدىرمايدى.
جاڭا تۋىندىنىڭ تۇساۋكەسەرىندە ءسوز العان ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ رەكتورى عالىم مۇتانوۆتىڭ پىكىرىنشە, ءوركەنيەت ءوركەندەپ, ودان ءارى دامىعان سايىن ەنەرگوەكولوگيالىق قاۋىپسىزدىك ءماسەلەسى العى شەپكە شىعىپ وتىر. ءوزىنىڭ جاڭا ەڭبەگىندە قازاقستان پرەزيدەنتى بۇرىنعى يدەيالاردىڭ دامۋىنا جاڭا تۇجىرىمدامالى تاسىلدەردى, ياعني كۇردەلىلىكتەردىڭ شەشىمىن تابۋدىڭ ءتيىمدى جولىن ۇسىنادى دەيدى ول.
وسى رەتتە رەسەي عىلىم اكادەمياسىنىڭ پروفەسسورى, ەۋرازەق ينتەگراتسيالىق پروبلەمالاردى ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى اناتولي سپيتسىننىڭ تۇجىرىمى نازار اۋدارارلىقتاي.
– نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى مەملەكەتتىك قايراتكەر جانە ءىرى عالىم ەكەندىگىن ونىڭ بۇگىنگى كۇنى تۇساۋكەسەرى وتكەن جاڭا قۇندى ەڭبەگى دە تولىقتاي دالەلدەيدى. جاڭا عىلىمي ەڭبەك اۆتورىنىڭ اۋقىمدى ەنەرگوەكولوگيالىق ستراتەگيانى جۇزەگە اسىرۋدىڭ جانە ونى قالىپتاستىرۋدىڭ نەگىزگى ءارى ءتۇيىندى پروبلەمالارىن ايقىنداۋى قۇپتارلىق. سونداي-اق, ول الەمدە جەردىڭ ەنەرگەتيكالىق رەسۋرستارىن تەك دامىعان ەلدەر عانا پايدالانىپ قويمايتىنداي ءتارتىپتىڭ بولۋىنا دا ۇندەيدى. ارينە, دامۋشى ەلدەر دە وسىنداي مۇمكىندىككە يە بولسا, نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى, – دەيدى اناتولي سپيتسىن.
قورىتا ايتقاندا, مونوگرافيا اۆتورىنىڭ «تەك ەنەرگيانى تەڭگەرىمدى پايدالانۋدىڭ بىرلەسكەن جولىن دايارلاعاندا عانا الەمدىك قوعامداستىق جاھاندىق ەكولوگيالىق قاۋىپسىزدىك نەگىزىن قۇرا الادى» دەگەن تۇجىرىمىنىڭ ماڭىزى زور ەكەندىگى اقيقات.
باقىت بالعارينا.
الماتى.