ۇلى ءدۇبىرلى استانا تويىنىڭ قارساڭىندا رەداكتسيا پوشتاسىنا ەلىمىزدىڭ ءار تۇكپىرىندەگى قازاقستاندىقتاردان العىسقا تولى حاتتار كەلىپ تۇسۋدە. ول حاتتار ءسانتۇرلى تاقىرىپتى قوزعاعانىمەن, ورتاق ءتۇيىنى بىرەۋ. ەل تۇرعىندارى قازاقستاننىڭ قازىرگى دامۋ باعىتىنا, جەتكەن جەتىستىكتەرىنە ريزاشىلىقتارىن بىلدىرەدى. كوپكە ورتاق سول شاپاعاتتىڭ جەمىسىن جەكە باستارىنىڭ دا كورىپ جاتقاندىعىن ايتادى.
كوپتەگەن حات يەلەرى وسى جەتىستىكتەردىڭ بارلىعىن ەلباسىنىڭ ەلىمىزدە جۇرگىزىپ جاتقان سارابدال ساياساتىنىڭ جەمىسى رەتىندە باعالاپ, مەملەكەت باسشىسىنا اقجارما كوڭىلدەن تۋعان العىستارىن جەتكىزەدى. تومەندە سولاردىڭ بىرقاتارىن جاريالاپ وتىرمىز.
شىنايى قامقورلىق كورىنىسى
قازىرگى كەزدە الەمنىڭ كوپتەگەن ەلدەرىندە قارجىلىق قيىندىقتار بولعان ۋاقىتتا, قازاقستاندا ەلباسى, پارتيامىزدىڭ ءتوراعاسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ باستاماسى بويىنشا بيۋدجەت سالاسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسى جىل سايىن كوتەرىلىپ كەلەدى. وعان قوسا, پرەزيدەنتتىك يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ ستراتەگياسىنىڭ ىسكە اسىرىلۋىنىڭ ارقاسىندا, بۇكىل ەل بويىنشا جىل سايىن جۇزدەگەن جاڭا ءوندىرىستەر, مىڭداعان جاڭا جۇمىس ورىندارى دا اشىلىپ, جاڭا مەكتەپتەر, بالاباقشالار سالىنىپ جاتىر.
وسىنىڭ بارلىعى – ەلباسىنىڭ ءار باستاماسىنىڭ ناقتى ورىندالۋىنىڭ ايقىن ءدالەلى جانە ەلباسىنىڭ ءوز حالقىنا دەگەن شىنايى قامقورلىعى.
نۇرلان نىعماتۋلين, «نۇر وتان» حدپ توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى.
مەن تاۋەلسىز ەلدىڭ قىزىمىن!
مەن اتا-انامنان جاستاي ايىرىلىپ, العا بالالار ۇيىندە تاربيەلەنىپ جاتقان ەدىم. بىردە بىزگە اقتوبە وبلىستىق سوتىنىڭ توراعاسى بەكتاس بەكنازاروۆ كەلىپ, بارلىعىمىزدىڭ جاعدايىمىزبەن تانىسىپ, وبلىستىق سوت العا بالالار ءۇيىن ءوز قامقورلىعىنا الاتىندىعىن مالىمدەدى. سودان بەرى كوپشىلىگىمىزدىڭ, ءاسىرەسە مەنىڭ ومىرىمە مەيىرىمدىلىك شۋاعى توگىلە باستادى. مەكتەپ بىتىرگەن سوڭ وبلىستىق سوتقا جۇمىسقا ورنالاستىم. زاڭ كوللەدجىنىڭ 2-كۋرسىندا اقىسىز نەگىزدە سىرتتاي وقىپ جاتىرمىن.
2010 جىلدىڭ كۇزىندە اقتوبە وبلىسىنىڭ سوتتارىندا جۇمىس ىستەيتىن وزگە ۇلت ماماندارى اراسىندا وتكىزىلگەن قازاق ءتىلى سايىسىندا بار ونەرىمدى كورسەتىپ, وبلىس باسشىلىعىنىڭ قولىنان تەمىر تۇلپاردى يەلەندىم. قازاق ءتىلىن جاي ءبىلىپ قانا قويماي, ەركىن سويلەيتىن دەڭگەيگە جەتسەم دەگەن ۇمتىلىسىم وسىلاي مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ تاپتى.
جاقىندا جوعارعى سوت ءتوراعاسى قاتىسقان ۇلكەن جيىندا وبلىس اكىمى ەلەۋسىن ساعىندىقوۆ ماعان سالتاناتتى تۇردە جاڭا پاتەردىڭ كىلتىن تاپسىردى.
مەن قاراپايىم ۋكراين قىزىمىن. ماعان كورسەتىلىپ جاتقان كومەك ەلباسىنىڭ ساليقالى الەۋمەتتىك ساياساتىنىڭ جەمىسى دەپ بىلەمىن. ەلباسىنىڭ باسقارۋىمەن قارقىندى دامىعان قازاقستاندى بىرلەسە قۇرۋ ءمۇمكىندىگىنىڭ بولعانىنا قۋانىشتىمىن.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىندا ايتىلعانداي, ءبىزدىڭ ەلىمىزدە ادام باستى بايلىق ەكەندىگىنە مەنىڭ ءومىر جولىم, ماعان جاسالىنىپ وتىرعان مەملەكەتىمىزدىڭ قامقورلىعى ايعاق بولىپ تابىلادى.
اللانىڭ مەيىرىمى مەن راقىمى توگىلگەن ەلباسىنى حالىقتىڭ العىسى مەن باتاسى قولداپ, الەم الدىنداعى مارتەبەسى ودان سايىن اسقاقتاي بەرسىن. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنا جانە وتباسىنا زور دەنساۋلىق, تاۋسىلماس باقىت تىلەيمىن! مەنى «سوتتىڭ قىزى» دەپ ارىپتەستەرىم ازىلدەيدى. مەن سوتتىڭ عانا ەمەس, تاۋەلسىز ەلدىڭ قىزىمىن. مۇنى مەن زور ماقتانىش تۇتامىن.
ليۋبوۆ چەمەريس, اقتوبە وبلىستىق سوتىنىڭ مامانى.
ەڭبەگىمنىڭ جەمىسىن كوردىم
مەن نۇرسۇلتان نازارباەۆپەن تاۋەلسىزدىكتەن بۇرىنعى جىلداردان بەرى تانىسپىن. قىزمەت بارىسىندا كەزدەسىپ جۇردىك. ەلىمىزدىڭ ساياسي ءومىرى دە, ەكونوميكاسى دا وزگەرىستەرگە تولى بولعان 90-شى جىلداردىڭ باسىندا پرەزيدەنتتىڭ ۇسىنىسىمەن مەن ەلىمىزدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى بولىپ تاعايىندالدىم. رەفورمالاردى باستاعان اۋىر جىلدار ەدى. ءبىراز جۇمىستار اتقاردىق. كەيىن ءوزىم كوپ جىل ەڭبەك ەتكەن قوستاناي وبلىسىنا كەلىپ, «زارەچنىي» ۇلگى-تاجىريبە شارۋاشىلىعىن باسقاردىم. مەن مۇندا كەلگەندە, 1960-1970 جىلدارى ءوزىم نەگىزىن باستاعان ىلعال ساقتاۋ تەحنولوگياسىن اياعىنا دەيىن جەتكىزۋدى ويلادىم.
قازىر وسى ىلعال جابۋ تەحنولوگياسىن وبلىستا جانە رەسپۋبليكادا بارىنشا ناسيحاتتاۋدى قولعا العانمىن. جاڭا تەحنولوگيا بويىنشا جەردى كۇتىپ-باپتاۋدىڭ ناتيجەسىندە وبلىستا وتكەن قۋاڭشىلىق جىلدارى ديقان قامباسى بوس قالمادى. جەردى وڭدەۋدىڭ جاڭا ءتاسىلى ارقاسىندا ءونىم الۋ ءبىر جارىم ەسە ارتتى. ايتايىن دەگەنىم, نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى جىل سايىن قوستاناي ءوڭىرىن ارالاعاندا ءبىزدىڭ شارۋاشىلىققا سوعادى. استىق القابىن ارالاپ كورەدى. قوس باسىندا ديقاندارمەن كەزدەسكەندە دە مەن باستاعان ىلعال جابۋ تەحنولوگياسىن ولاردىڭ كەڭىنەن پايدالانۋىن قولدايتىندىعىن بىلدىرەدى.
ءبىر جيىندا نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى: «ءوز ەركىمەن وندىرىسكە قايتا ورالىپ, ونى گۇلدەندىرىپ جىبەرگەن جالعىز مينيستر دۆۋرەچەنسكي عانا. ال سەندەرگە تەك شەنەۋنىكتىك قىزمەت كەرەك», دەپتى. پرەزيدەنتىمىزدىڭ اۋزىنان شىققان بۇل سوزگە, مەنىڭ اتىما ارنالعان جىلى لەبىزگە, شىنىمدى ايتسام, جەلپىنىپ قالدىم. ونىڭ جىل سايىن شارۋاشىلىققا سوعاتىنى, « ۇلىق بولساڭ, كىشىك بول» دەگەندەي, ادامگەرشىلىكپەن, قاراپايىمدىلىقپەن حال-جاعدايىمدى سۇراپ تۇراتىندىعى ماعان ەرەكشە كۇش-جىگەر بەرەتىنىن جاسىرعىم كەلمەيدى. بيىل وبلىستا 500 مىڭ گەكتارعا جاقىن جەر وسى جاڭا تەحنولوگيامەن ءوڭدەلدى. ونىڭ ۇستىنە كوكتىڭ نۇرى دا جاۋىپ تۇر. قوستاناي ديقاندارى ەگىننىڭ بىتىك شىعارىنا, مول استىق وندىرەرىنە سەنىمدى. التىن كۇز كەزىندە پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قوستاناي وڭىرىنە جولى تۇسسە ەكەن دەپ ويلايمىز. ول كەلگەن سايىن بەلۋاردان كەلىپ وسكەن استىقتى پرەزيدەنتپەن بىرگە ارالايمىز. ونىمەن ەگىن شارۋاشىلىعىنىڭ جەتىستىگى مەن ءالى دە وزەكتى دەگەن ماسەلەلەرىن تۋعان جەردىڭ توسىندە تۇرىپ تالقىلايمىز. شىركىن, وسىنداي ساتتەر مەنى شۋاقتى سەزىمدەرگە بولەيدى. بار ىنتاممەن كىرىسكەن يگى ءىسىمدى قولداعان پرەزيدەنتتى دە, ەكىنشى وتانىم بولىپ كەتكەن قازاق جەرىن دە قالاي جاقسى كورمەيسىڭ!
ۆالەنتين دۆۋرەچەنسكي, قوستاناي اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى.
قوستاناي وبلىسى.