...تاستوبە مەن اۋليەاتانىڭ اراسىنداعى ايداۋ جولمەن تاڭنان سالىپ, توقتاماي جۇرگەن ات اربا بۇلاردى كۇن باتپاي شاھار شەتىنە ىلىكتىردى. كولقاينار اۋىلدىق كەڭەسىنەن شاقىرتۋ الىپ, مايدانعا اتتانىپ بارا جاتقان كولحوزشى جىگىت الپىسبايدى ارباكەش شال ءاسكەري كوميسساريات ءۇيىنىڭ الدىنا اكەلىپ ءتۇسىردى.
– ال شىراعىم, ەل-جۇرتىڭدى قورعاۋعا اتتانىپ باراسىڭ, جورتقاندا جولىڭ بولسىن, امان-ساۋ قايت. الدەقالاي كورىپ جاتساڭ, تاستوبەدەن, وسى اسا وڭىرىنەن اتتانعان ءوزىمىزدىڭ اۋىلدىڭ تۋىس ەر-ازاماتتارىنا دۇعاي-دۇعاي سالەم ايتارسىڭ!.. الاڭداما, ەلدەگى شارۋاعا يە بولار قايراتىمىز ءالى قايتا قويعان جوق, بىردەمە قىلىپ ءىلدالالارمىز سەندەر قايتىپ ورالعانشا.
– بوپتى, اتا... ءسالەم ايتام عوي, اللا جازىپ كەزدەسىپ جاتسام؟!.
جۇرەگى ايانىشتان شىم ەتكەن ول كوزى جاساۋراپ تۇرعان تۇماشاداي ارىق قارا شالدىڭ جەلتوقساننىڭ قارا سۋىعىنان بوزارىپ ءوڭى قاشقان جۇدەۋ جۇزىنە جابىرقاي قاراعان ەدى.
...سوعىس سۇراپىلى باستالعان 1941 جىلعى جەلتوقساننىڭ باسىنداعى وسى ءبىر كورىنىس قارت مايدانگەر الپىسباي جاقسىباەۆتىڭ ماعان بۇدان وتىز جىلداي بۇرىن ايتقان اڭگىمەسىنەن ويىما ورالىپ وتىر.
كەمپىرى دۇنيە سالعاسىن الماتىداعى قىزى كامشات پەن كۇيەۋ بالاسى – ماتەماتيكاعا شەكسىز بەرىلگەن, وراسان تالانتتى عالىم وتەلباەۆ مۇقتاربايدىڭ قولىنا كەلىپ تۇرىپ جاتقان ول قالا ءومىرىن كادىمگىدەي وگەيسىپ ءجۇردى. وسى ۇيگە ءجيى كەلىپ تۇراتىن مۇقاڭنىڭ دوستارىنا, شاكىرت-اسپيرانت, دوكتورانتتارىنا اۋىلىن, ءتاستوبەسىن ەسىنە ءتۇسىرىپ, سوندا كولحوزدىڭ العاشقى حتز تراكتورىن ءجۇرگىزگەنىن, قوي پەرمەسىنىڭ بىرگادىرى, باسقارما بولىپ, ەڭبەكپەن تىربانىپ وتكىزگەن ءومىرىن اۋىق-اۋىق ايتا بەرۋدەن جالىقپايتىن ەدى جارىقتىق.
الپىسباي قارت ءار جولى كەلگەنىمدە «سوعىستىڭ اڭگىمەسىنەن» از-ازداپ, سۋىرتپاقتاپ ايتىپ ءجۇردى. قازاقتىڭ ۇلان-عايىر جەرىنىڭ ءبىر تۇكپىرىندەگى كىشكەنتاي اۋىلدىڭ قاراپايىم عانا ادامىنىڭ ءومىر جولىنداعى الىس-الىس جىلداردا قالعان, جۇرەگىنىڭ قالتارىسىندا جاتقان بۇل اڭگىمەلەر مەنى ءوزىنىڭ شىنشىلدىعىمەن باۋراعان بولاتىن سول كەزدەرى...
– مايدانداعى العاشقى جورىعىم 4-ءشى گۆارديالىق كۋبان كازاكتارى اتتى اسكەرىنىڭ 105-پولكىندە بارلاۋشىلىقتان باستالدى. بۇل 1941 جىلدىڭ باسى – سوعىس ءورتىنىڭ بەت قاراتپاي ءورشىپ, شارپىپ تۇرعان كەزى بولاتىن.
رۋمىنيا, ۆەنگريا, چەحوسلوۆاكيا سياقتى شىعىس ەۋروپا ەلدەرىن نەمىس فاشيستەرى باسقىنشىلارىنان ازات ەتۋ جولىنداعى ۇرىستار كىم-كىمگە دە وڭاي بولعان جوق ەدى. 1942-1943 جىلدارى كۇيرەي جەڭىلىپ, سوۆەت ەلى جەرىنەن شەگىنىپ بارا جاتقان دۇشپان مايدان شەبىن باتىسقا قاراي ىعىستىرىپ, تىقسىرىپ كەلە جاتقان قىزىل ارميانىڭ ەكپىنىن باسىپ, قارسى سوققى بەرۋ ماقساتىمەن قاتتى قارسىلاستى. نەمىستەر رۋمىنداردان, ۆەنگرلەردەن قۇرالعان ديۆيزيالاردى العى شەپكە شىعارىپ, بىزگە قارسى قويدى دا, وزدەرى تىل جاعىنان نەگىزگى كۇشتەرىن تارتۋمەن بولدى.
...سودان نە كەرەك, مايدانعا كىردىك. كوك پەن جەردىڭ اراسى جارىلعان بومبا, اۋىر زەڭبىرەكتەر سناريادتارىنىڭ دۇمپۋىنەن استان-كەستەڭى شىعىپ جاتقاندا ات ءمىنىپ, قىلىش اسىنىپ قالاي سوعىسامىز دەگەن كۇمان دا, قورقىنىش تا بولدى. ادام بالاسىمىز عوي, سوعىستا ەشبىر قورىقپادىم دەۋ اسىلىق بولار, ءيا, شىنىمەن-اق قورىقتىق. ال نەمىستىڭ بولات قۇرسانعان تەحنيكاسى مەن اسكەرىنە اتپەن قارسى تۇرۋ مۇمكىن ەمەستەي كورىنگەنى راس. باقسام, مۇنىم قاتەلىك ەكەن. قاسيەتىڭنەن اينالايىن, جىلقى دەگەن جانۋاردى قازاق اتام باعزى زاماننان بەرى جورىقتاردا وزىنە بەكەر سەرىك ەتپەگەن عوي. كۋبان كازاكتارى دا بىزگە تارتقان بىلەم, اتپەن سوعىسۋدى اناسىنىڭ قۇرساعىنان ۇيرەنىپ تۋعانداي ەكەن سابازدارىڭ. ەرسىلى-قارسىلى وق جاۋدىرىپ, زەڭبىرەك اتىسىپ, ءبىرىن-ءبىرى الا الماعان ەكى جاقتىڭ قارسى شابۋىلعا كوتەرىلگەن كەزىندە جەر-دۇنيەنى كوشىرگەن جۇزدەگەن ات تۇياعى ءدۇرسىلىنىڭ ءوزى-اق دۇشپاننىڭ زارەسىن ۇشىرادى. ءاسىرەسە جاۋ شەبىن تاستاپ قاشقان كەزدەگى ات پەن قىلىشتىڭ جويقىن قۇدىرەتىن كورسەڭ. بىراق اتتى ءاسكەردىڭ كۇشىن ورنىمەن پايدالانباسا, ارينە, مۇنداي سوعىستا تۋرادان تۋرا سالىپ العا اتويلاۋ قاتەرلى.
مىنە, سول اتتى اسكەر پولكىنىڭ بارلاۋشىلار ۆزۆودىندا قاتارداعى سارباز بولدىم. ءبىزدىڭ مىندەتىمىز – دۇشپاننىڭ قاي جەردە قالاي بەكىنگەنى, شابۋىلعا دايىندىعى تۋرالى مالىمەتتى الدىن-الا قولعا ءتۇسىرۋ. ەسىمدە ەرەكشە قالعانى – رۋمىنيا جەرىندەگى 1944 جىلعى ورادەا-مارە قالاسى ءۇشىن بولعان جان الىسىپ, جان بەرىسكەن شايقاس. نەمىستەر قۇرساۋلانىپ, قاتتى بەكىنگەن. ولاردىڭ ستراتەگيالىق ماقساتى – قالايدا بىزگە وسى جەردەن تويتارىس بەرىپ, ىلگەرى اتتاتپاۋ. بارلاۋشىلارعا بەرىلگەن تاپسىرما – جاۋدىڭ بەكىنىستەرىن, ونداعى شوعىرلانعان كۇشىن ناقتىلاپ انىقتاۋ. ونسىز شابۋىلداپ قالانى الۋ ءمۇمكىن ەمەس. شەگىنە-شەگىنە اۋزى كۇيگەن جارالى دۇشپان وتە ساق. ءاسىرەسە ءتۇن بالاسىندا سىبدىر ەتكەن ءار دىبىستى قالت جىبەرمەيدى. شەشۋشى ايقاس – 12 قازاندا. سول كۇنى ورادەا-مارە شابۋىلىنىڭ تاعدىرى شەشىلمەك. وسى ۇرىستان ۇپايىمىزدىڭ تۇگەل بولۋى ءاربىر شەپتەن جىبەرىلەتىن بارلاۋ ارەكەتتەرىنىڭ ءساتتىلىگىنە تىكەلەي بايلانىستى ەدى.
باسىمىزدى قاتەرگە بايلاپ, جاۋ شەبىن اينالىپ, بىرنەشە ءمارتە جاۋ تىلىنا وتۋگە ارەكەت جاسادىق. العى شەپتە رۋمىنداردان جاساقتالعان قۇرامالار بەكىنگەن ەكەن. ولاردىڭ تىل جاعىندا نەشەمە ءتۇرلى قارۋمەن قۇرسانعان نەمىستەردىڭ ءوزدەرى. كوورديناتتارى, ورنالاسۋ ءتارتىبى, قاي تۇستا تانكىسى, قاي جەردە قانداي ارتيللەرياسى, جىپكە تىزگەندەي انىقتاپ شىعۋ وڭاي بولمادى. ال جاۋ تىلىنان ءتىلدى قولعا ءتۇسىرىپ الۋ ءمۇمكىن ەمەس, ۋاقىت بولسا تىعىز. نە كەرەك, جاۋ تىلىنا وتكەسىن ءايتەۋىر كۇندىز ورمان ءىشىن, تۇندە ساي-جىرانى جاعالاپ ءجۇرىپ, نەمىستەردىڭ بايلانىسشىلار وتريادى ورنالاسقان ءبىر دەرەۆنيانى ۇڭعىل-شۇڭعىلىنا دەيىن ابدەن تورۋىلدادىق. ءۇش بارلاۋشىدان قۇرالعان جەدەل توپ, ىشىندە الەكسەي ۆاششەنكو دەگەن قارۋلاس دوسىم جانە مەن بارمىن, كاماندىرىمىزدىڭ تاپسىرماسىمەن نەمىس بايلانىسشىلارىنىڭ پانالاپ جۇرگەن ءۇيلەرىنىڭ ءبىرىن شامامەن جوبالاپ, ءتۇن جامىلىپ بارىپ سىرتتاعى قاراۋىلدى تاسادان دىمىن شىعارماي تۇنشىقتىرا سالىپ, ىشكە كىرسەك, مۇندا اناۋ-مىناۋ ەمەس, قولىندا دەرەگى, اسكەري-توپوگرافيالىق كارتاسى بار ورتا شەندى وبەر-وفيتسەر قالىڭ ۇيقىدا جاتىر ەكەن. ەس جيعىزعان جوقپىز. اۋزىن شۇبەرەكپەن تاس قىپ تىعىنداپ, قول-اياعىن بايلاپ تاستادىق دا, باس جاعىنا جاستانىپ جاتقان پلانشەتىنەن كەرەگىمىزدى الىپ, ىلدىم-جىلدىم جونەي بەردىك. تاپسىرما ورىندالدى. قاتەرگە باس تىگىلگەن تاۋەكەلىمىز بەكەرگە كەتپەدى. 1944 جىلدىڭ قازان ايىنىڭ سول كۇندەرى ءار-ءار شەپتەن شىققان باسقا دا بارلاۋشىلاردىڭ دا ءمالىمەتتەرى سياقتى, ءبىزدىڭ دەرەگىمىزدىڭ دە وسى ماڭىزدى بەكىنىستىڭ كۇل-تالقانىن شىعارعان 2-ۋكراينا مايدانىنىڭ جاياۋ اسكەر, تانك اسكەرى قۇرامالارىنىڭ, ونىڭ ىشىندە ءبىزدىڭ اتتى اسكەرلەر كورپۋسىنىڭ شەشۋشى جەڭىسىنە جول اشقانى ءسوزسىز.
ودان سوڭ ۆەنگريا جەرىندەگى دەبرەتسەن, نيرەدحازا قالالارىن, بۋداپەشتى ازات ەتۋ شايقاستارى 44-جىلدىڭ جەلتوقسانىنا دەيىن جالعاستى دا, 45-جىلدىڭ ناۋرىز-ءساۋىر ايلارىندا براتيسلاۆا باعىتىنداعى ءىرى-ءىرى ۇرىستارعا ۇلاستى.
گيتلەر اسكەرى ءبىزدىڭ اسكەرلەردىڭ شىعىس ەۋروپاداعى بىرىنەن سوڭ ءبىرى تولاسسىز جالعاسقان جەڭىستى جورىعىنىڭ بەتىن قايتكەنمەن دە قايتارۋعا تىرىسىپ باقتى. بۋداپەشتىڭ جان-جاعىنان 1-ءشى ۆەنگر جانە 1-ءشى نەمىس تانك ديۆيزيالارى, مەحانيكالاندىرىلعان «فەلدحەرنحالە» كوكساۋىت, مۇزداي قارۋلانعان ديۆيزياسى قورشاي بەكىنىپ, بەت قاراتپاي قويدى. وسىلايشا بۇل قالانىڭ اينالاسىنداعى اۋقىمى جاعىنان شاعىن قورعانىستا نەمىس اسكەرلەرىنىڭ ۇلكەن توبى, بارلاۋ دەرەكتەرىنە قاراعاندا, ءۇش ءجۇز مىڭعا جۋىق سولداتتارى مەن وفيتسەرلەرى شوعىرلانعان بولاتىن. بۋداپەشتى قارقىنمەن كەلىپ بىردەن الۋ ماقساتى ورىندالمادى, ونىڭ ۇستىنە شابۋىلدان-شابۋىل, 4-5 ايدان بەرى ۇزدىكسىز سوعىس جورىعى, ابدەن تيتىقتاعانبىز. بارلاۋشىلاردىڭ دا ءحالى وسىنداي, ءار ءساتىمىز قانجاردىڭ وتكىر جۇزىندە تۇرعان ءومىر مەن ءولىم.
...جاۋ بەكىنىسىن جارىپ ءوتىپ, بۋداپەشت قالاسىنىڭ ىشىنە كىرگەن بىزدەرگە جارالى جاۋ ءاربىر كوشەنىڭ تاساسىنان پۋلەمەت پەن زەڭبىرەكتەن اتقىلاپ قاتتى قارسىلىق كورسەتتى. ادەمى, ءار ماحاللاسى ءساۋلەتتى ەسكەرتكىشتەي قالا ەكەن, نەمىستەر زەڭبىرەكتەن ءۇستى-ۇستىنە اتقىلاپ ابدەن قيراتىپ-ءبۇلدىرىپ جاتتى. ءبىزدىڭ اۋىر ارتيللەريا مەن تانكتەرىمىزگە سناريادپەن اتقىلاۋعا تىيىم سالىنعان, ال جاياۋ اسكەر, مىنا ءبىزدەردىڭ قولىمىزدا ۆينتوۆكا مەن اۆتومات بار, گرانات لاقتىرۋعا دا بولمايدى. وسىنى سەزگەن گيتلەرشىلەر قالانىڭ «قاھارماندار الاڭى» دەگەن ۇلكەن الاڭىنا كەلىپ كىرگەن بىزدەردى ءدالدەپ توپەلەگەن وقتىڭ استىنا الدى. الاڭدا حVIII عاسىر ەسكەرتكىشى – كونە ۆايدحۋنياد زاموگى, كوركەمونەر مۋزەيى سياقتى ساۋلەت ەسكەرتكىشتەرى ورنالاسقان. اۋىر سناريادتارمەن جاۋ بەكىنگەن نۇكتەلەردى اتقىلاي المايمىز, امالىمىز قۇرىپ, ءبىر قادام ىلگەرى جىلجۋ مۇمكىن بولماي قالدى.
ۆاششەنكو ەكەۋمىزگە ۆزۆود كاماندىرى جاۋدىڭ الاڭنىڭ قاي تۇسىنان باقىلاۋ-نىسانا پۋنكتىن ورناتقانىن انىقتاۋعا شۇعىل تاپسىرما بەردى. سونى جويمايىنشا قىرىلىپ قالاتىنىمىز انىق ەدى. دەرەۋ اينالما كوشەلەردىڭ بۇرىلىس-قالتارىستارىمەن, تاسالارمەن جۇگىرە باسىپ, جاۋ بەكىنگەن الاڭنىڭ تىل جاعىنان شىقتىق. بۇل ماڭداعى ۇيلەردىڭ كوپشىلىگىنىڭ سىرتقى ەسىكتەرى تارس بەكىتىلگەن, اينالا تىم-تىرس. جان-جاعىمىزعا ابايلاي قاراپ, تاعى بىرەر ءۇيدى توڭىرەكتەپ كوردىك. ءبىر كەزدە كوشەنىڭ وڭ جاق بەتىندەگى جالعىز وڭاشا قاباتتى ۇيگە كوزىمىز ءتۇستى. ەسىگى جارتىلاي اشىق. اۋلانىڭ تۇكپىر جاعىنان شوشقانىڭ قورس-قورس ەتكەنى ەستىلەدى. استاۋعا سالىنعان جۋىندى-قويىرتپاققا باس قويعان ەكى مەگەجىننىڭ بىزبەن ءىسى بولمادى. الەكسەي ماعان قاراپ ىم قاقتى. «شوشقالارىن جەمدەگەن, ياعني بۇل ۇيدە ادام بار دەگەن ءسوز», دەدى ول. ىشكە كىرسەك, جان بالاسى جوق. بولمەنىڭ ءبارى بوس, قاڭىراپ تۇر. كەنەت بۇرىشتاعى ۇلكەن ابدىرە ساندىقتىڭ ىشىنەن الدەنەنىڭ تىرس ەتكەنىندەي دىبىس ەستىلدى. ساندىق ق ۇلىپتاۋلى ەكەن, ءارلى-بەرلى اۋرەلەدىك تە, اشا الماعاسىن قويا سالدىق. كەنەت اۋىزعى بولمەنىڭ ەدەنىندە, كەرەۋەتكە جاقىن جەردە جاتقان قۇس جاستىققا كوزىم ءتۇسىپ, كوتەرىپ قالسام, استىنان پوگرەبكە تۇسەتىن ەسىكتىڭ قاقپاعى كورىندى. ەكەۋمىز ىشىنە تۇستىك. ءۇيدىڭ استى قۋىس-قۋىس ءدالىز, بارلاۋشى بولعاسىن قالتامىزدا ۇنەمى قول فونارىمىز جۇرەدى, تاس قاراڭعى ءدالىزدىڭ تۇكپىرىنە تامان تاعى ەسىك كورىندى. ارعى جاعىنان كۇبىر-كۇبىر سويلەگەن داۋىس قۇلاعىمىزعا شالىندى. قارۋىمىزدى وقتاپ, ەسىكتىڭ قوس قاپتالىنا تۇرا قالىپ, «اشىڭدار» دەپ داۋىستادىق. قارسىلاسقان ەشكىم بولمادى, قابا ساقال شال ەكى قولىن جوعارى كوتەرىپ شىعا كەلدى. ارتىنان كەمپىرى مەن بويجەتكەن ەكى قىزى ەرە شىقتى. توپىرلاتىپ جوعارىعا شىعاردىق ءۇي يەلەرىن. مەن شالعا ساندىقتى اش دەپ بەلگى بەردىم. الەكسەي اۆتوماتىن كەزەنىپ, اتۋعا دايارلانىپ تۇرا قالدى. شال ساندىقتى اشقان كەزدە ىشىنەن نەمىستىڭ ەكى وفيتسەرى سولبىرايىپ شىعا كەلدى. ەكەۋىن دەدەكتەتىپ الدىمىزعا سالىپ, كوشپەلى شتابقا الىپ كەلدىك. قاشىپ بارا جاتىپ, جانتالاسا قارسىلاسقان نەمىستەردىڭ ءبىز ىزدەگەن باقىلاۋ نۇكتەسىن وسى ەكەۋىنەن انىقتاپ, شابۋىلعا شىققان جاۋىنگەرلەرىمىزدى الاڭداعى سوعىستىڭ قىرعىنىنان امان الىپ قالعانبىز.
مەن بۇل كەزدە تانككە قارسى ارتيللەريا پولكىنە بارلاۋشى بولىپ اۋىسقانمىن, اسكەري شەنىم – قاتارداعى ساربازدان گۆارديا ەفرەيتورىنا وسكەن, بارلاۋدا ەكى-ءۇش ساربازعا كادىمگىدەي باسشىمىن دەگەندەي. جاۋىنگەرلىك تاپسىرما بەرەردە ۆزۆود كاماندىرى: «گۆارديا ەفرەيتورى جاقسىباەۆ!» دەپ اۋەلى رەسمي تۇردە شەنىمدى, اتى-ءجونىمدى ايتىپ بۇيىراتىن بولدى. ال پولك كومانديرىنىڭ ساپ الدىندا: «بارلاۋشى, گۆارديا ەفرەيتورى جاقسىباەۆ ۇلى وتان سوعىسىندا كورسەتكەن جانقيارلىق ەرلىگى ءۇشىن «قىزىل جۇلدىز» وردەنىمەن ماراپاتتالادى دەگەن باس قولباسشىنىڭ بۇيرىعىن وقىعان ساتتە كوكىرەگىمدى ايرىقشا ماقتانىش سەزىمى كەرنەگەنى ءالى كۇنگە دەيىن ەسىمدە. ەفرەيتور دەگەن كىشكەنتاي شەنىمدى ايتقانى ءۇشىن ەمەس, جاقسىباي دەگەن اكەمنىڭ اتى اتالىپ, سونىڭ ۇلى بولعانىم ءۇشىن ماقتاندىم...
45-جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا دۋناي وزەنىنە قاراي بەت تۇزەدىك, بىراق وسىعان دەيىنگى ارالىقتا نەمىستەردىڭ گرون وزەنىنىڭ باتىس جاعاسىنداعى بەكىنىسىن الۋ مىندەتى تۇردى. بارلاۋ جورىعىنا گرون ەشتەڭە ەمەس-اۋ, دۋنايدان ءوتۋ وڭاي بولمادى. دۇشپاننىڭ پۋلەمەتتەن جاۋدىرعان وعى, مينومەتىنىڭ سناريادى وزەننىڭ ۇستىندە مەزگىل-مەزگىل ءنوسەرلەپ بۇركىپ تۇردى. وزەن بەتىن سىزىپ, ايقىش-ۇيقىش جارقىلداعان پروجەكتوردىڭ ساۋلەسىنەن كوز قارىققانداي. وسىنداي جاعدايدا ارعى بەتكە ءوتىپ, نەمىس بەكىنىسىنىڭ وسال تۇسىن انىقتاۋىمىز كەرەك. اراداعى تولاستاردا, بۇل اسىرەسە ءتۇن ورتاسى اۋعان ۋاقتاردا بولادى, دۋنايدان ءوتۋ ارەكەتىنە كىرىسەمىز. وسى وتتى وتكەلدە قاتارىمىز اجەپتاۋىر سيرەپ تە قالدى. بىراق العا قويعان ماقساتىمىزدى ورىنداپ شىقتىق. وزەننىڭ تاستاي سۋىق سۋىنا مالشىنساق تا, توڭىپ قالتىراۋدى ءتۇيسىنىپ-سەزىنەرلىكتەي جاعدايىمىز بولمادى. بار ىنتامىز, ارعى بەتكە ءتىرى جەتۋ. سول ءتۇنى وزەن ءۇستىن تۇتاس قىمتاپ قالعان قالىڭ تۇمان بىزگە اجەپتاۋىر قورعان بولدى. ال ءتىرى جەتسەك, تاپسىرمانىڭ ورىندالارى حاق. قازىر ويلاپ وتىرسام, قۇداي ءبىزدى ساقتاپ, اتا-بابا ارۋاعى قولداعان ەكەن, ارعى بەتكە قۇرامالى اعاش سالمەن امان-ەسەن ءوتىپ, ءتىرى قالدىق. ەڭ باستىسى, تاپسىرما ورىندالدى – جاۋ بەكىنىسىنىڭ اشىق تۇستارىن تاۋىپ, شتابقا راتسيامەن حابارلاپ تا ۇلگەردىك.
ءساۋىر ايى تۋا ترناۆا, گلاگوۆەتس, سەنەتس قالالارىن ازات ەتىپ, براتيسلاۆاعا باعىت الدىق. بىرگە سوعىسقان سول سارباز جىگىتتەردىڭ كوپشىلىگى مايدان دالاسىندا قالدى. سناريادتىڭ جارىقشاعى سول اياعىمدى جاناپ وتكەنى بولماسا, مەنى جاۋدىڭ وعى الا المادى. ءبىراق سوعىستا بارلاۋشى جاۋ قولىنا ءتىرى تۇسپەۋى كەرەك دەگەن جازىلماعان, بىراق ورىندالۋعا ءتيىستى قاعيدا بولدى. ال الدا-جالدا جاۋ تىرناعىنا ءىلىنۋ قاتەرى تۋىنداسا وزىڭە-ءوزىڭ قارۋ جۇمساۋدان باسقا امال قالماۋعا ءتيىس ەدى. سول قيامەت سوعىستىڭ نەبىر قيىن كۇندەرىندە دە مۇنداي قايعىلى ءساتتى تاڭداۋ ۇلەسى مەنىڭ پەشەنەمە جازىلماپتى ايتەۋىر. تۋعان ەلگە – تاستوبەگە امان-ەسەن ورالدىم...
تاستوبەسىنە امان-ەسەن ورالعان الپىسباي جاقسىباەۆ سوعىس جىلدارىندا كۇيزەلىپ, جۇدەپ قالعان اۋىلىنىڭ شارۋاسىن تۇزەۋگە بەلسەنە كىرىسىپ كەتتى, كولحوزدىڭ مالىن ءوسىرىپ, ەگىنىن سالۋ جۇمىستارىنا ەل ازاماتتارىمەن تىزە قوسا وتىرىپ باسشىلىق جاسادى. جىل سايىن مەرەكەلەنەتىن جەڭىس كۇندەرىن ەل-جۇرتىمەن بىرگە تويلادى, ءاربىر مەرەيتويلىق ەستەلىك مەدالدارىن ارداگەر بارلاۋشى ماقتانىشپەن ءوڭىرىنە قاداپ, تاعىپ ءجۇردى. الايدا گۆارديا ەفرەيتورى جاقسىباەۆقا جەڭىستىڭ بيىلعى 66 جىلدىعىن كورۋگە تاعدىر جازبادى. تاستوبەدەن بەرلينگە دەيىن جەتكەن قاتارداعى بارلاۋشىنىڭ مايدانگەرلىك تاعدىرى ۇرپاعىنىڭ جادىندا ساقتالادى.
ءمادي ايىمبەتوۆ.
استانا.