ماسكەۋدە بەلگىلى كەڭەس-ورىس جازۋشىسى جانە اقىنى فازيل يسكاندەر ۇزاققا سوزىلعان ناۋقاستان كەيىن 87 جاسىندا قايتىس بولدى. بۇل تۋرالى تاسس-قا جازۋشى سەرگەي شارگۋنوۆ حابارلادى.
«كلاسسيكتەردىڭ قاتارى ازايىپ بارادى. ول, ءسوز جوق, ادەبيەت سالاسى بويىنشا نوبەل سىيلىعىن الۋعا لايىقتى ەدى. وندا جەكە تۇلعا مەن تۋىندى تەرەڭدىگى دە, وتكىرلىك پەن ساتيرا دا – ءبارى بولدى. جاسىنىڭ ۇلعايعانى مەن قايراتىنىڭ كەمىگەنىنە قاراماستان, ونىڭ بويىنان كۇننىڭ قۋاتى ەسىپ تۇراتىن», - دەدى شارگۋنوۆ.
فازي́ل ابدۋ́لوۆيچ يسكاندە́ر (ابحازشا - فازيل ابدۋل-يҧا يسكاندەر) 1929 جىلعى 6 ناۋرىزدا بۇرىنعى گرۋزيا كسر اۋماعىنداعى سۋحۋم قالاسىندا ابحاز وتباسىندا دۇنيەگە كەلدى. ول وسىندا ورىس مەكتەبىن التىن مەدالمەن ءبىتىردى. 1954 جىلى م. گوركي اتىنداعى ادەبيەت ينستيتۋتىنان ءبىلىم الىپ شىقتى. 1957 جىلى «تاۋ سوقپاقتارى» («گورنىە تروپى») دەپ اتالاتىن تۇڭعىش جىر جيناعى جارىق كوردى. ال 50-ءشى جىلداردىڭ اياعىنان«يۋنوست» جۋرنالىندا جاريالانا باستادى.
فازيل يسكاندەر قالىڭ وقىرمانعا 1966 جىل «نوۆىي مير» جۋرنالىندا جاريالانعان «تاۋتەكە شوقجۇلدىزى» («سوزۆەزديە كوزلوتۋرا») اتتى ساتيرالىق پوۆەسى ارقىلى كەڭىنەن تانىلدى. 1989 جىلى وسى حيكايات بويىنشا ونىمەن اتتاس فيلم ءتۇسىرىلدى.
يسكاندەردىڭ شىعارماشىلىعىندا «چەگەمنەن شىققان ساندرو» («ساندرو يز چەگەما») دەگەن جالپى اتاۋمەن جاريالانعان تۋىندىلار تسيكلى ەرەكشە ورىن الادى. جازۋشى ءار جىلدارى جانە ءارتۇرلى جانرلاردا «رەمزيك», «تەڭىز شايانى» («مورسكوي سكورپيون»), «بالالىق شاقتىڭ اعاشى» («دەرەۆو دەتستۆا»), «ادامنىڭ تۇراعى» («ستويانكا چەلوۆەكا»), «كروليكتەر مەن ايداھارلار» («كروليكي ي ۋداۆى»), «سوفيچكا», «اقىن» («پوەت») جانە «ادام جانە ونىڭ اينالاسى» («چەلوۆەك ي ەگو وكرەستنوستي») دەگەن بەلگىلى شىعارمالارىن جازدى.
يسكاندەر رەسەيدىڭ «وتان الدىنداعى قىزمەتى ءۇشىن» وردەنىنىڭ II, III, IV دارەجەلەرىمەن, ابحازيانىڭ «ار مەن داڭق» جوعارى وردەنىمەن ناگرادتالعان. كسرو جانە رەسەي مەملەكەتتىك سىيلىقتارىنىڭ, «تريۋمف» سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى.
مۇرات ايتقوجا