قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنت سەناتىنىڭ توراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆ سانكت-پەتەربۋرگتە تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعى پارلامەنتارالىق اسسامبلەياسى كەڭەسىنىڭ وتىرىسىنا قاتىستى, دەپ حابارلادى سەناتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
بۇل وتىرىستىڭ ەرەكشەلىگى حالىقارالىق پارلامەنتتىك ۇيىمداردىڭ باسشىلارى – پارلامەنتارالىق وداقتىڭ, ەۋروپا كەڭەسى پارلامەنتتىك اسسامبلەياسىنىڭ, ەقىۇ پارلامەنتتىك اسسامبلەياسىنىڭ توراعالارى, سونداي-اق, ءارتۇرلى ەلدەر پارلامەنتتەرىنىڭ شاقىرىلعان توراعالارىنىڭ قاتىسۋى بولىپ تابىلادى.
ق.توقاەۆ پارلامەنتارالىق ۇيىمداردىڭ حالىقارالىق كۇن تارتىبىندەگى وزەكتى ماسەلەلەر بويىنشا ءوزارا ءىس-قيمىلىنىڭ كەلەشەگى تالقىلانعان شاعىن ورتادا بولعان كەزدەسۋدە ءسوز الدى. پارلامەنتتىك ديپلوماتيانىڭ ءرولى ارتا ءتۇسكەنىن اتاپ وتە كەلىپ, قازاقستان پارلامەنتى سەناتىنىڭ باسشىسى الەمدىك پارلامەنتتىك قوعامداستىق زەردەلەۋى ءتيىس ىنتىماقتاستىقتىڭ ناقتى باعىتتارىنا ارىپتەستەرىنىڭ نازارىن اۋداردى.
بىرىنشىدەن, ق.توقاەۆتىڭ ۇسىنىسى بويىنشا, پارلامەنتتەردىڭ دەپۋتاتتارى بارلىق حالىقتاردىڭ ورتاق جاۋىنا اينالعان ءارى شەكارانى, ۇلتتىق ەگەمەندىكتى, مادەنيەت پەن ءداستۇردى مويىندامايتىن حالىقارالىق تەرروريزمگە قارسى قۇقىقتىق ءىس-قيمىلدى كۇشەيتۋى ءتيىس. توراعا ارىپتەستەرىن استانادا 31 مامىردا وتەتىن «دىندەر تەرروريزمگە قارسى» حالىقارالىق كونفەرەنتسياسىنا قاتىسۋعا شاقىردى, وعان بۇكىل الەمنىڭ پارلامەنتشىلەرى مەن الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەردىڭ وكىلدەرى العاش رەت جينالادى.
ەكىنشىدەن, ق.توقاەۆتىڭ ايتۋىنشا, يادرولىق قارۋدىڭ تارالىپ كەتۋى ادامزاتتىڭ ءومىر ءسۇرۋ بولمىسىنا قاۋىپ ءتوندىرىپ وتىر. «ول تۋرالى ساياساتكەرلەر دە, الدىڭعى قاتارداعى عالىمدار دا, ازاماتتىق قوعام دا ۇدايى ايتىپ كەلەدى, الايدا, ءىس جۇزىندە اتقارىلعان ىستەر جوقتىڭ قاسى. پارلامەنتشىلەر يادرولىق قارۋدىڭ تارالۋىنا «جوق» دەپ ناقتى كەسىپ ايتۋعا مىندەتتى. تولىقتاي قارۋسىزدانۋعا قول جەتكىزۋدى, يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ تۋرالى شارتتىڭ ورىندالۋى مەن يادرولىق قارۋلاردى سىناۋعا جاپپاي تىيىم سالۋ تۋرالى شارتتىڭ تەزىرەك كۇشىنە ەنۋىن جاقتاۋ كەرەك», – دەپ اتاپ ءوتتى توراعا.
ق.توقاەۆ ۇلتتىق جانە حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ميليتاريزمگە قارسى ءىس-قيمىلدى پارلامەنتشىلەردىڭ حالىقارالىق ارەكەتتىڭ ءۇشىنشى باعىتى رەتىندە اتادى. «اسكەري سالاعا بولىنەتىن اۋقىمدى قارجى (جىلىنا 2 تريلليون دوللارعا دەيىن) دامۋدىڭ ماقساتتارىنا بەرىلۋى مۇمكىن ەدى», – دەدى ول. پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ «الەم. XXI عاسىر» مانيفەسىندەگى دەرەكتەردى كەلتىرە وتىرىپ, توراعا پارلامەنتشىلەرگە ۋشىقتىراتىن سوعىس ىندەتىنىڭ ودان ءارى تارالۋىنا جول بەرمەۋدە ەرەكشە جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلەتىنىن اتاپ ءوتتى.
تورتىنشىدەن, سەنات توراعاسىنىڭ پىكىرىنشە, كوپ تاراپتى پارلامەنتتىك ديپلوماتيا ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستاردى ۇدەتۋگە جاردەمدەسىپ, مادەني جانە گۋمانيتارلىق الماسۋلاردى ىنتالاندىرۋى كەرەك. ق.توقاەۆ پارلامەنتارالىق فورۋمدارعا قاتىسۋدان پارلامەنتشىلەردى وقشاۋلاۋدان باس تارتۋعا شاقىردى, ويتكەنى «پارلامەنتارالىق بايلانىستار حالىقتار اراسىنداعى كوممۋنيكاتسيانىڭ ماڭىزدى ارناسى بولىپ قالا بەرۋى ءتيىس».
سانكت-پەتەربۋرگكە ساپارى اياسىندا قازاقستاندىق سەناتورلار IV حالىقارالىق «ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق پەرسپەكتيۆا» فورۋمىنا قاتىستى, سونداي-اق, تمد پاا-نىڭ: مادەنيەت, اقپارات, تۋريزم جانە سپورت جونىندەگى; مەملەكەت قۇرىلىسى جانە جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋ تاجىريبەسىن زەردەلەۋ جونىندەگى; ساياسي ماسەلەلەر مەن حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق جونىندەگى; اگرارلىق ساياسات, تابيعي رەسۋرستار جانە ەكولوگيا ءجونىندەگى; قۇقىقتىق ماسەلەلەر جونىندەگى تۇراقتى كوميسسيالارىنىڭ وتىرىستارىندا بولدى.
اسسامبلەيانىڭ 44-ءشى جالپى وتىرىسى بارىسىندا پارلامەنتشىلەر تمد عارىش كەڭىستىگىن زەرتتەۋ جانە بەيبىت ماقساتتا پايدالانۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كونۆەنتسيانىڭ جوباسىن, «بيوەنەرگەتيكانى دامىتۋدىڭ نەگىزدەرى تۋرالى», «ەكولوگيالىق ساراپتاما تۋرالى», «اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ەكسپورتتاۋ سالاسىندا گوا-نى تاراتۋ جانە پايدالانۋ تۋرالى», «بيولوگيالىق الۋاندىقتى ساقتاۋ, تۇراقتى پايدالانۋ جانە قالپىنا كەلتىرۋ تۋرالى», «اعارتۋ قىزمەتى تۋرالى» ۇلگى زاڭ جوبالارىن قارادى.