پىكىرلەر .
Ultty súıýdiń úlgisin kórsetken bir adam bolsa, ol – Abaı. Uly aqyn jan baǵý jaǵynan kemdik kórmegen. Ata-babasy − keńes zamanynda kóp aıtatyn «shynjyr balaq shubar tós». Abaı sony mise tutpaı, qaryn toq, qaıǵy joq, tórt qubylam túgel demeı, tyrnaq astyna kir jınap, ony kórsetpegen bolyp kólgirsimeı, aq nıet, adal kóńilmen, aqyl-parasatpen qazaqty qaıtsem qatarǵa qosamyn depti.
26 جەلتوقسان, 2018
Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negizdelgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.
12 قاراشا, 2018
Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.
07 قاراشا, 2018
J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti.
17 قازان, 2018
ەل بولىپ ەڭسە تىكتەپ, تىرلىگىمىز وڭالىپ, جىرتىعىمىز جامالىپ, بارىمىزدىڭ باعىن اشىپ جاتقان تۇستا, قاتىگەزدىك پەن قايىرىمسىزدىق تاس كەنەدەي بولىپ جابىسىپ الاتىندى شىعاردى. جۇرت بولعان جەردە ونداي-ونداي كەزدەسپەي تۇرمايدى دەيمىز. بىراق ەتەك جايىپ كەتسە, ەستەن تاندىرماي, بۇل قالاي ءوزى دەگىزبەي قويماسى انىق.
23 تامىز, 2018
قازاقتىڭ تويى نەمەسە ابايدىڭ كومەگى
قۇدايدىڭ قازىناسىنا بالاناتىن قازاقتىڭ تويى دۇرىلدەپ-اق تۇر. بيزنەستىڭ باسى دەسە بولارلىق. تويحانا عيماراتىن سالۋ باسەكەگە اينالدى. التىنمەن اپتاپ, كۇمىسپەن كۇپتەگەن سارايلار بىرىنەن-ءبىرى اسىپ تۇسەدى. ونداي جەردە توي جاساۋدىڭ ءوزى دە ماقتانىش. ماقتانىشپەن جاساعان كەرەمەت تويلارداعى ماراپات سوزدەر – قىزىل تىلدە بۋىن جوق دەگەن وسى ەكەن عوي دەگىزبەي قويمايدى. تويعا كەلگەن 20-30 ۇلكەن-كىشىنى ءتىزىپ قويىپ سويلەتكەن كەزدەگى سوزدەر – اعىل-تەگىل, باسەكەنىڭ ءباسىن قىزدىرادى.
07 تامىز, 2018
ۇلتتى وسىرەتىن, ۇلى ەتەتىن اقاۋسىز ءمولدىر باعىت بار, ول – ۇلت تاعىلىمى. ۇلتتىق تاعىلىمى مىقتى مەملەكەتتەر قانشا جەردەن تىعىرىققا تىرەلسە دە, بەرەكە-بىرلىكتىڭ, اقىل-ويدىڭ, الىپ جەتەكشىلەردىڭ باستاۋىمەن قيىندىق اتاۋلىنى جەڭىپ, شوڭگەدەي جابىسقان پالەنىڭ ءبارىن جولدا قالدىرادى.
01 تامىز, 2018
«ادامزات ساپارىنىڭ مەيمانىمىز, ءبىر مەزەت جەر بەتىنە كەتەر سوعىپ», دەپ جىرلادى قاسىم امانجولوۆ. قازىر جەر بەتىنە مەيمان بولىپ كەلگەندەردىڭ ءبىر شوعىرى اتاق قۋىپ الەككە ءتۇسىپ جۇرگەن سەكىلدى. بۇلاي دەۋگە سەبەپ, اتاق قۋعاندار شىن تالانتقا كولەڭكەسىن ءتۇسىرىپ, ونى كەيىنگە ىسىرا بەرەدى. ال شىن تالانت ۇياتقا ۇيدى. «ادام اقيقاتتى باس كوزىمەن كورمەيدى, اقىل كوزىمەن كورەدى», دەپتى شاكارىم. اقىل كوزىن اتاق قۋعان كەزدە باس كوزى بيلەپ كەتەتىندەي بولادى دا تۇرادى.
23 شىلدە, 2018
مەكتەپ وقۋشىلارىن تاماقتاندىرۋ ماسەلەسى وزەكتى
سونىمەن تاعى ءبىر وقۋ جىلىن اياقتادىق. وقۋشىلار دەمالىسقا شىقتى. ءۇمىتىن ۇكىلەگەن تۇلەكتەر سىناق تاپسىرۋدا. 11 جىل العان ءبىلىمى ساراپقا ءتۇسىپ, اتا-انا مەن ۇستازداردىڭ, وزدەرىنىڭ دە تابان اقى, ماڭداي تەرىنىڭ وتەۋى تارازىلانادى.
29 ماۋسىم, 2018
قازاقتىڭ بايتاق دالاسىنداي اق داستارقانى, سول داستارقانعا قويىلعان تابيعي تاعامدارى, كىرشىكسىز كوڭىلى, قايتسەم ۇدەدەن شىعامىن دەپ قۇراق ۇشىپ, قۇلداي ءجۇرۋى – بۇل وزگە جۇرتتاردا كەزدەسە بەرمەيتىن ءبىر الەم.
14 ماۋسىم, 2018
اتام قازاقتىڭ تىلەۋى دە, تىلەگى دە ادامنىڭ دەنساۋلىعى بولعان. «دەنى ساۋدىڭ مالى تۇگەل, مۇڭى جوق» دەۋى سودان شىعار.
12 ماۋسىم, 2018
ماسەلە ماماندىق تاڭداۋدا ەمەس, وقۋ بىتىرگەن سوڭ جۇمىس تابۋدا
ابايدىڭ جيىرما بەسىنشى سوزىندەگى «مىنا مەن ايتقان جول – مال ايار جول ەمەس. قۇدايدان قورىق, پەندەدەن ۇيال, بالاڭ بالا بولسىن دەسەڭ – وقىت, مال اياما! ايتپەسە ءبىر يت قازاق بولىپ قالعان سوڭ, ساعان راقات كورسەتەر مە, ءوزى راقات كورەر مە, ياكي جۇرتقا راقات كورسەتەر مە؟» دەگەن قاعيداعا تابان تىرەگەن قازاق ۇل-قىزىن وقىتۋعا ۇمتىلۋمەن كەلەدى. G M T وپرەدەليت يازىكازەربايدجانسكيالبانسكيانگليسكيارابسكيارميانسكيافريكاانسباسكسكيبەلورۋسسكيبەنگالسكيبيرمانسكيبولگارسكيبوسنيسكيۆالليسكيۆەنگەرسكيۆەتنامسكيگاليسيسكيگرەچەسكيگرۋزينسكيگۋدجاراتيداتسكيزۋلۋيۆريتيگبويديشيندونەزيسكييرلاندسكييسلاندسكييسپانسكييتاليانسكييورۋباكازاحسكيكانناداكاتالانسكيكيتايسكي (ۋپر)كيتايسكي (تراد)كورەيسكيكرەولسكي (گايتي)كحمەرسكيلاوسسكيلاتينسكيلاتىشسكيليتوۆسكيماكەدونسكيمالاگاسيسكيمالايسكيمالايالاممالتيسكيماوريماراتحيمونگولسكينەمەتسكينەپالينيدەرلاندسكينورۆەجسكيپاندجابيپەرسيدسكيپولسكيپورتۋگالسكيرۋمىنسكيرۋسسكيسەبۋانسكيسەربسكيسەسوتوسينگالسكيسلوۆاتسكيسلوۆەنسكيسوماليسۋاحيليسۋدانسكيتاگالسكيتادجيكسكيتايسكيتاميلسكيتەلۋگۋتۋرەتسكيۋزبەكسكيۋكراينسكيۋردۋفينسكيفرانتسۋزسكيحاۋساحينديحمونگحورۆاتسكيچەۆاچەشسكيشۆەدسكيەسپەرانتوەستونسكيياۆانسكيياپونسكي ازەربايدجانسكيالبانسكيانگليسكيارابسكيارميانسكيافريكاانسباسكسكيبەلورۋسسكيبەنگالسكيبيرمانسكيبولگارسكيبوسنيسكيۆالليسكيۆەنگەرسكيۆەتنامسكيگاليسيسكيگرەچەسكيگرۋزينسكيگۋدجاراتيداتسكيزۋلۋيۆريتيگبويديشيندونەزيسكييرلاندسكييسلاندسكييسپانسكييتاليانسكييورۋباكازاحسكيكانناداكاتالانسكيكيتايسكي (ۋپر)كيتايسكي (تراد)كورەيسكيكرەولسكي (گايتي)كحمەرسكيلاوسسكيلاتينسكيلاتىشسكيليتوۆسكيماكەدونسكيمالاگاسيسكيمالايسكيمالايالاممالتيسكيماوريماراتحيمونگولسكينەمەتسكينەپالينيدەرلاندسكينورۆەجسكيپاندجابيپەرسيدسكيپولسكيپورتۋگالسكيرۋمىنسكيرۋسسكيسەبۋانسكيسەربسكيسەسوتوسينگالسكيسلوۆاتسكيسلوۆەنسكيسوماليسۋاحيليسۋدانسكيتاگالسكيتادجيكسكيتايسكيتاميلسكيتەلۋگۋتۋرەتسكيۋزبەكسكيۋكراينسكيۋردۋفينسكيفرانتسۋزسكيحاۋساحينديحمونگحورۆاتسكيچەۆاچەشسكيشۆەدسكيەسپەرانتوەستونسكيياۆانسكيياپونسكي زۆۋكوۆايا فۋنكتسيا وگرانيچەنا 200 سيمۆولامي ناسترويكي : يستوريا : وبراتنايا سۆياز : Donateزاكرىت
24 مامىر, 2018
«الىستان سەرمەپ, جۇرەكتەن تەربەپ, شىمىرلاپ بويعا جايىلعان» دەپ دانىشپان اباي ارداقتاعان قازاق ءانىنىڭ زامانعا ساي اۋەن عوي دەلىنەتىن قازىرگى كەيبىر سارىنىن ءتۇسىنىپ, ءتۇيسىنۋدىڭ ءوزى قيىنداپ بارا جاتقانداي. ءتىپتى ونداي «دۇنيەلەر» دۋ مەن شۋىلدىڭ, ءار جەرگە «تەلىنىپ» جۇرگەن شوۋدىڭ شەڭبەرىندەگى شەرمەندەدەي سەزىلەدى.
11 مامىر, 2018
ۇلت ۇلىسى مۇحتار اۋەزوۆ: «ۇل تاربيەلەي وتىرىپ, حالىقتى تاربيەلەيمىز, قىز تاربيەلەي وتىرىپ, ۇلتتى تاربيەلەيمىز» دەسە, ازات ەلدىڭ تۋىن ۇستاعان ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوزىنىڭ رۋحاني جاڭعىرۋ جونىندەگى ايتۋلى ماقالاسىندا: ء«بىزدىڭ بابالارىمىز عاسىرلار بويى ۇشقان قۇستىڭ قاناتى تالىپ, جۇگىرگەن اڭنىڭ تۇياعى توزاتىن ۇلان-عايىر اۋماقتى عانا قورعاعان جوق. ولار ۇلتتىڭ بولاشاعىن, كەلەر ۇرپاعىن, ءبىزدى قورعادى» دەپ جاستار ساناسىندا ەلدىك ءپاتريوتيزمدى قالىپتاستىرۋدى, ولاردىڭ بويىنا تۋعان جەردىڭ رۋحىن ءسىڭىرۋدى باسا ايتىپ, مىندەت ەتىپ جۇكتەگەن ەدى.
03 مامىر, 2018
جانى اۋىرعاننىڭ جانىن ۇقساق قوي
ادام ءۇشىن دەنساۋلىقتان ارتىق نە بار؟! باسىڭ اۋىرىپ, بالتىرىڭ سىزداعان كۇنى قۋ جانىڭ قۋىرداق بولادى. ەمحاناعا باراسىڭ. ءموندى-ءموندى بولىپ دارىگەردىڭ الدىندا وتىراسىڭ. كەيدە سول دارىگەرگە جەتۋدىڭ ءوزى مۇڭ.
18 ءساۋىر, 2018
ساقتانۋ ءوز الدىنا, ساباق الساق, قانە
اتام قازاقتان قالعان ءبىر ءسوز «ساقتىقتا قورلىق جوق» دەگەنگە سايادى. شىنىندا, ايتىپ كەلمەيتىن اپاتتار الەمدە جيىلەپ كەتكەن سەكىلدى. اسىرەسە 64 ادامنىڭ, ونىڭ ىشىندە بەيكۇنا 41 بالانىڭ ءومىرىن جالماعان كەمەروۆو قاسىرەتى كىمدى دە بولسا ويلاندىرعانى انىق.
10 ءساۋىر, 2018
مۇعالىم مارتەبەسىز بولايىن دەي مە؟
قازىر مۇعالىمدەرگە قاتىستى الۋان ءتۇرلى اڭگىمەلەر ايتىلۋداي ايتىلىپ كەلەدى. الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى نەبىر سويقان كورىنىستەر جانىڭدى جارالايدى. مۇعالىم مەن بالا اراسىنداعى تەكەتىرەس ءتىپتى ءورشىپ بارا جاتقانداي.
03 ءساۋىر, 2018
«...بىرلىك قانداي ەلدە بولادى, قايتسە تاتۋ بولادى – بىلمەيدى. قازاق ويلايدى: بىرلىك ات ورتاق, اس ورتاق, كيىم ورتاق, داۋلەت ورتاق بولسا ەكەن دەيدى. ولاي بولعاندا, بايلىقتان نە پايدا, كەدەيلىكتەن نە زالال؟.. وسى ما بىرلىك؟ جوق, بىرلىك – اقىلعا بىرلىك, مالعا بىرلىك ەمەس. مالىڭدى بەرىپ وتىرساڭ, اتاسى باسقا, ءدىنى باسقا, كۇنى باسقالار دا جالدانىپ بىرلىك قىلادى. بىرلىك مالعا ساتىلسا, انتۇرعاندىقتىڭ باسى وسى. اعايىن الماي بىرلىك قىلسا كەرەك...». بۇل – ابايدىڭ ءسوزى.
06 ناۋرىز, 2018
تۋريزم ماسەلەسى سانادا تۇلەسە, قانە!
ءتۋريزمدى تۇرلەندىرگەندەر, ىڭعايىنا كەلتىرگەندەر, ءتىپتى جوقتان بار جاساپ, جايناتىپ جىبەرگەندەر, ەڭ باستىسى قالاۋىن كەلتىرىپ, ەسەبىن تاپقاندار, ەكى ەمەس بىرنەشە رەت اسايتىن دارەجەگە جەتكەنىن ەستىپ, ءبىلىپ ءجۇرمىز. قازىر تۋريزمنەن تۇسەتىن تابىس مۇناي مەن گاز, مەتاللۋرگيادان كەيىنگى ورىندا ەكەن. بۇل – جەر قازىپ, كەن قوپارماي-اق, ەگىن ەگىپ, سۋارماي-اق مول اقشاعا كەنەلۋگە بولادى دەگەن ءسوز.
27 اقپان, 2018
توباسىز تويىمسىزدارعا توقتام بار ما؟
قازاققا ادال قىزمەت ەتۋدى پارىز دا قارىز ساناعان ۇلت كوسەمى ءاليحان بوكەيحانوۆ: «الاشتىڭ بالاسى, بۇل جولى بولماسا, جاقىن ارادا ءوز تىزگىنى وزىندە بولەك مەملەكەت بولار» دەپتى.
20 اقپان, 2018