وقي وتىرىڭىز
جىنىستىق بوپسالاۋ – ادامنىڭ ار-نامىسى مەن قادىر-قاسيەتىنە قول سۇعىپ, كەمسىتۋدىڭ ءبىر تۇرىنە جاتادى. ايتسە دە ەكىنشى جاقتىڭ قارسىلىعىنا قاراماستان, جاقىنداسۋعا ەمەۋرىن تانىتىپ, قىرىنداۋ ءدال ءبىزدىڭ قوعامدا قالىپتى سانالاتىن نارسە. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان زاڭناماسىندا جىنىستىق بوپسالاۋ ۇعىمى جوق بولعاندىقتان دا ايەل قۇقىعى ءجيى بۇزىلىپ جاتادى.
20 قاراشا, 2020
قىراندار حيكاياسى (ەتنوگرافيالىق ەتيۋدتار)
حالقىمىزدىڭ ەجەلدەن كەلە جاتقان ءبىر ونەرى – قۇسبەگىلىك. 1253-1255 جىلدارى قازىرگى قازاق دالاسىن كوكتەي ءوتىپ, شىعىسقا ساپار شەككەن ەۋروپالىق ساياحاتشى گيلوم دە رۋبرۋكتىڭ كۇندەلىك جازباسىندا: «كوشپەندىلەر بۇركىت, سۇڭقار سياقتى اڭشى قۇستاردى كوپ ۇستايدى. ولاردى قولدارىنا وتىرعىزىپ اڭ اۋلايدى» دەسە, يتاليالىق جيھانكەز ماركو پولو جازىپتى: « ۇلى حاننىڭ (قۇبىلايدى ايتادى) بايان جانە مينعان اتتى اعايىندى بەكتەرى بار. حالىق ولاردى «قۇسبەگى» دەپ اتايدى. سەبەبى, ولار حاننىڭ قول استىنداعى 20 مىڭ قۇسبەگىلەر مەن اڭشىلاردى باسقارادى. مينعان باسقارعان 10 مىڭ ادام قىزىل ءتۇستى كيىم كيىپ, بايان باستاعان 10 مىڭ ادام كوك ءتۇستى كيىم كيىپ, حانمەن بىرگە ساياتقا شىعادى. 10 مىڭدىقتىڭ 2 مىڭى اڭشى يتتەردى جەتەكتەپ جۇرەدى. ەكىگە بولىنگەن اڭشى-قۇسشىلار كۇنشىلىك جەردەن شەڭبەر جاساپ اڭ-قۇستاردى قىسپاققا تۇسىرەدى. ءدال وسى ءساتتى كورۋ كەرەمەت تاماشا اسەر بەرەدى» دەيدى. كوپتەگەن ەتنوگراف زەرتتەۋشىلەر ساياتشىلىق ورتالىق ازيادا پايدا بولىپ, كەيىن الەمنىڭ باسقا جەرلەرىنە تاراعان دەيدى. اتاپ ايتقاندا, شىعىس قازاقستان جەرىندەگى «شىلىكتى» قورعانىنان: باسى ارتىنا قايىرىلعان شەڭگەلى مەن كوزى پەرۋزا تاستارمەن كوركەمدەلگەن 36 دانا بۇركىت ءتارىزدى قۇستىڭ قۇيما قاپسىرماسى تابىلسا, وسكەمەن قالاسىنىڭ ماڭىنان تابىلعان قۇرىق قورعانىنان (ب.د.د ءىV-ءىى ع.ع) مايىتپەن بىرگە جەرلەنگەن ءتورت بۇركىتتىڭ قاڭقاسى شىقتى. سول سياقتى, ءحVى عاسىردىڭ سوڭىندا قابىلدانعان «جەتى جارعى» جوراسىندا: «قىران قۇستى ولتىرگەن ادام ولاردىڭ يەسىنە ءبىر قۇل نەمەسە كۇڭنىڭ قۇنىن تولەسىن» دەگەن باپ بار. وسى ورايدا, ەل ىشىندە ايتىلىپ, بۇگىنگە جەتكەن قىران قۇستار جايلى حيكايالاردى ۇسىنىپ وتىرمىز.
20 قاراشا, 2020
ءبىلىم سالاسىنىڭ ينۆەستيتسيالىق الەۋەتى ارتۋدا
جاھاندىق ەكونوميكادا اعىمداعى «كوروناكريزيسكە» بايلانىستى ەداۋىر وزگەرىستەر ورىن الۋدا. ونىڭ ءبىر ايقىن دالەلى – الەم بويىنشا تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيالار كولەمىنىڭ قىسقارۋى. مىسالى, ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعى جوعارى ەۋروپانىڭ 47 ەلىندە جوسپارلانعان 6 مىڭنان استام جوبانىڭ تەك 65%-ى مەرزىمدەرىنە سايكەس جۇزەگە اسىرىلسا, قالعان 35%-ى ۋاقىتشا توقتاتىلىپ, ءتىپتى مۇلدەم جۇزەگە اسپاي قالۋى مۇمكىن.
20 قاراشا, 2020
COVID-19: الەمنىڭ ءالى دە ءالى كەلمەي جاتىر
پاندەميا كەدەي مەملەكەتتەر تۇگىلى الپاۋىت ەلدەردىڭ ەكونوميكاسىنىڭ دا ءشات-شالەكەيىن شىعاردى. كانادا بيلىگى وسىنداي ساتتە قيىن جاعدايعا قالعان كەدەي ەلدەرگە ۆاكتسينا بەرۋدى قاراستارىپ جاتقان سىڭايلى.
20 قاراشا, 2020
«قاسيەتتى قازاقستان» باعدارلاماسى اياسىندا سوڭعى جىلدارى جاڭادان 300-دەن استام نىسان انىقتالدى
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسى – قازاق ۇلتىنىڭ سالت-ءداستۇرىن, وتكەننەن كەلە جاتقان مۇرالارىن دارىپتەي وتىرىپ وركەنيەتتى قوعام قۇرۋعا, ۇلت رەتىندە دامۋىمىزعا باعىتتالعان كونتسەپتۋالدى قۇجات.
20 قاراشا, 2020
شەكاراداعى شەپكە شىن جاناشىرلىق كەرەك
ەكى ورتانى تىكەنەكتى سىم ءبولىپ تۇرعانى بولماسا, مارقاكولدەن ءدۇربى سالساڭ, قىتايدىڭ قىزىل شاتىرلى عيماراتتارى اپ-انىق كورىنەدى. ولار دا ارعى بەتتەن ءبىزدىڭ جاقتاعى تەرەزەلەرى ۇڭىرەيگەن جاداۋ ۇيلەرگە قىزىعا-قىزعانا قارايتىن شىعار بالكىم. كەيدە «كوك شالعىندى جون-جايلاۋىم اناۋ, مولدىرەگەن كولىم مىناۋ» دەپ لەپىرە ماقتانعانىمىزبەن, شەكارا شەبىندەگى ەل سيرەپ كەتكەن بۇگىندە. شامدانساق تا شىندىق سول.
20 قاراشا, 2020
جاستار ۇيىمدارى قالاي قارجىلاندىرىلادى؟
ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار بۇقارا مەن بيلىك اراسىنداعى كوپىر ىسپەتتەس. بۇگىندە كوپتەگەن وزەكتى ماسەلەنى كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىپ, تالقىعا سالىپ جۇرگەن دە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار. الايدا ازاماتتىق قوعامنىڭ بۇل ينستيتۋتى ازىرگە تەك ارالىق كوپىر فۋنكتسياسىن اتقارىپ كەلەدى. اسىرەسە جاستار ۇيىمدارىنىڭ فلەشموب پەن اكتسيالاردان قولى بوسامايدى. جالپى, جاستار ۇيىمدارى قالاي قارجىلاندىرىلادى؟
20 قاراشا, 2020
قالبانى قالماقتان قورعاعان ەرلەر
قوناق بولمەسىنىڭ قابىرعاسىندا اتقا قونعان نايزالى باتىردىڭ مايلى بوياۋمەن جازىلعان سۋرەتىنە ۇڭىلە قاراپ: – سىزگە ۇقسايدى ەكەن, اتاڭىز با؟ – دەيمىن عوي. – باتىر بابامىز. ەرلىگى تاريحتا قايتالانباعان. ۇلكەن ءبىر شايقاستا بەس قالماقپەن ايقاسىپ, ءبارىن باۋداي ءتۇسىرىپتى. ەستۋىمىزشە, وسى سامار, قالبا وڭىرلەرىندە ءومىر سۇرگەن, – دەپ سامارحان جوتاباەۆ تاريحتان تارتىپ اڭگىمەسىن باستاعان.
20 قاراشا, 2020
پلاتون دانىشپان: «يگىلىكتىڭ ءتورت ءتۇرى بار», – دەگەن ەكەن. ولار: جۇرەكتىلىك, دانىشپاندىق, ەستىلىك جانە ادەپتىلىك. وسى قاعيدانىڭ ءبىز بۇگىن تەك بىرەۋىنە عانا, ياعني ادەپتىلىك جايىنا توقتالعىمىز كەلىپ وتىر. وعان سەبەپ, كەيىنگى كەزدە جاقسى مەن جاماننىڭ اراجىگىن اجىراتپاي, ماسەلەنىڭ اق-قاراسىن بىلمەي تۇرىپ, بىرەۋدى سىرتتاي سىدىرتا سوگە سويلەۋ, سىناپ-مىنەۋ, ءناپسىنىڭ ازعىرۋىنا ەرىپ, جالعان, لەپىرمە, بوس سوزگە ەرىك بەرۋ سەكىلدى حالىقتىق قالىبىمىز بەن قازاقى ادەبىمىزبەن ءۇش قايناسا سورپاسى قوسىلمايتىن جات قۇبىلىستار تىم بەلەڭ الىپ بارادى.
20 قاراشا, 2020
تارازدا 442 اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق انىقتالعان
بۇگىن وڭىرلىك كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىنىڭ اقپارات الاڭىندا تاراز قالالىق پوليتسيا باسقارماسىنىڭ باستىعى اسىلحان زاۋىربەكوۆ ەلىمىزدە كارانتين تالاپتارى ەنگىزىلگەلى تارازدىق پوليتسەيلەر توتەنشە جاعداي رەجىمىن بۇزۋ بويىنشا 442 اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىقتى انىقتادى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz
19 قاراشا, 2020
الماتى وبلىسىندا قالاعا وتەتىن قوس كوپىر پايدالانۋعا بەرىلدى
بۇگىن تالدىقورعان قالاسىنداعى "قىزىلتاس" جانە "شايقورعان" ساياجايلارىندا قاراتال وزەنى ارقىلى وتەتىن 2 كوپىر پايدالانۋعا بەرىلدى. وسى كوپىرلەر ارقىلى ەندى ەكى ساياجايدىڭ قالاعا قاتىناسى جاقسارادى. كوپىرلەردى رەسمي ىسكە قوسۋ شاراسىنا وبلىس اكىمى اماندىق باتالوۆ, ارداگەرلەر جانە جەرگىلىكتى تۇرعىندار قاتىستى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz
19 قاراشا, 2020
الماتى تۋريستەرگە ەسىگىن قايتا اشتى
كوروناۆيرۋستىق پاندەمياعا قاراماستان, شەتەلدىك تۋريستەر الماتىعا بارۋعا مۇمكىندىك الدى. بۇل تۋرالى الماتى قالالىق تۋريزم باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى مارات اينابەكوۆ مالىمدەدى, دەپ جازادى Egemen.kz
19 قاراشا, 2020
پروباتسيا ەسەبىندەگى ازامات جەكە كاسىپ اشتى
قازىرگى تاڭدا پروباتسيا ەسەبىندەگى ازاماتتاردىڭ باسىم كوپشىلىگى جەكە كاسىپكە بەت بۇرعان, دەپ حابارلايدى Egemen.kz
19 قاراشا, 2020
حالىقارالىق ۆاليۋتا قورى كوروناۆيرۋسقا قارسى شارالاردى جوعارى باعالادى
حالىقارالىق ۆاليۋتا قورى قازاقستانداعى ەكونوميكالىق جاعداي, سونداي-اق پاندەميا سالدارىن ازايتۋ جانە حالىق پەن بيزنەستى قولداۋ بويىنشا جۇرگىزىلىپ جاتقان ساياسات بويىنشا ساراپتامالىق باعالاۋدى ۇسىندى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz
19 قاراشا, 2020
ورداباسىلىق ءونىم كوسمەتيكا سالاسىندا ۇلكەن سۇرانىسقا يە
تۇركىستان وبلىسى ورداباسى اۋدانىندا جاڭا يننوۆاتسيانى قولدانۋ ارقىلى 60 گەكتارعا "BS-Agro Product" جشس سۋارۋدى قاجەت ەتپەيتىن "سitrullus Lanatus" سۇرىپتى قاربىز كوشەتىن وتىرعىزىپ, 6,6 توننا ءونىم جيناپ العان. ءدال وسى قاربىزدىڭ ءدانى شەتەلدىك كوسمەتولوگيا سالاسىندا ۇلكەن سۇرانىسقا يە. سەرىكتەستىك جينالعان ءونىمدى يزرايل مەملەكەتىنە ەكسپورتتاۋدى جوسپارلاۋدا, دەپ حابارلايدى Egemen.kz
19 قاراشا, 2020
الماتىدا "رۋحاني جاڭعىرۋعا" ارنالعان وقۋلىق جارىق كوردى
فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, عۇمىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن قازاق ۇلتتىق قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە قىزمەت اتقارعان ۇلاعاتتى عالىم ساپار وسپانوۆتىڭ "رۋحاني-جاڭعىرۋ-تانۋ نەگىزدەرى" اتتى كونتسەپتۋالدى-مونوگرافيالىق وقۋلىعى جارىق كوردى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz
19 قاراشا, 2020
اداسقان اجەي امان-ەسەن تابىلدى
قازىر سولتۇستىكتە ساقىلداعان سارى اياز بولماسا دا, اق قار, كوك مۇزدى قىس بولىپ تۇر. مۇندايدا ۇيلەرىنەن اداسقان جانداردىڭ ءۇسىپ قالۋى وپ-وڭاي, دەپ جازادى Egemen.kz
19 قاراشا, 2020
"Junior Eurovision" حالىقارالىق ءان بايقاۋىنa 10 كۇن قالدى
كوروناۆيرۋس پاندەمياسىنا بايلانىستى ونلاين-فورماتتا وتەتىن 18-ءشى "Junior Eurovision" حالىقارالىق ءان بايقاۋىنىڭ گراند-فينالىنا 10 كۇن قالدى. بيىلعى جىلى بايقاۋدا الەمنىڭ 12 ەلىنەن 9-14 جاس ارالىعىنداعى جاس ۆوكاليستەر باق سىنايتىن بولادى. فينالدىق شوۋدى 29 قاراشا كۇنى ساعات 22.00-دە "حابار" ارناسى تىكەلەي ەفيردە كورسەتەدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz
19 قاراشا, 2020
شىمكەنت اكىمى گەرمانيالىق ينۆەستورمەن كەزدەستى
شىمكەنت قالاسىنىڭ اكىمى مۇرات ايتەنوۆ گەرمانيانىڭ "DiaFlux" كومپانياسىنىڭ باسشىسى تەودور مورەلمەن ونلاين فورماتتا كەزدەستى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz
19 قاراشا, 2020
ەلەكتروليز زاۋىتى تۇتىنۋشىلارمەن 11 كەلىسىمشارت جاسادى
اعىمداعى جىلى قازاقستان ەلەكتروليز زاۋىتى باستاپقى ءاليۋمينيدىڭ قازاقستاندىق تۇتىنۋشىلارىمەن 11 كەلىسىمشارت جاسادى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz
19 قاراشا, 2020