رەداكتسيا تاڭداۋى
كەزدەيسوق كەسەلدەن ساقتانۋ – اركىمنىڭ ءوز قولىندا
جەلتوقساننىڭ باسىندا الەم جۇرتشىلىعى جۇقتىرىلعان يممۋن تاپشىلىعى سيندرومىمەن (جيتس) كۇرەس كۇنىن اتاپ وتەدى. بۇل كەسەلگە ۇشىراعانداردىڭ قاۋىپتى دەرتپەن ءومىر بويى كۇرەسۋگە ءماجبۇر بولاتىنى از جازىلىپ جۇرگەن جوق. اقتوبە وبلىسىندا 1989 جىلدان باستاپ قازىرگى كۇنگە دەيىن 457 تۇرعىننىڭ جيتس-كە شالدىققانى انىقتالدى.
20 قاراشا, 2020
كارانتين ءبىلىم الۋعا كەدەرگى ەمەس
ەلوردادا كارانتين شارالارى كۇشەيتىلدى. وسى رەتتە اتا-انالاردىڭ بالالارىنىڭ دەنساۋلىعى ءۇشىن الاڭداۋشىلىق بىلدىرەتىنى تۇسىنىكتى. سوندىقتان ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنداعى قازىرگى جاعدايعا توقتالعاندى ءجون كوردىك. نۇر-سۇلتان قالالىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنشە, بارلىق ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى قاشىقتان وقىتۋ جانە كەزەكشى سىنىپ رەجىمىندە جۇمىستارىن جالعاستىرۋدا.
20 قاراشا, 2020
ۇكىمەت پەن ۇلتتىق بانك ءاۋ باستان «اۋا جايىلىپ», باقىلاۋسىز كەتكەن ميكروقارجى ۇيىمدارىنا قاتىستى تالاپتاردى كۇشەيتۋدە. اسىرەسە سوڭعى جىلدارى بۇل باعىتتاعى جۇمىستار جاندانا ءتۇستى. سونىڭ ءبىر دالەلى – كەلەر جىلدان باستاپ ميكروقارجى ۇيىمدارىنا قاتىستى بىرنەشە تالاپ زاڭدى كۇشىنە ەنبەك.
20 قاراشا, 2020
جەتى جىل بۇرىن «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى قابىلدانىپ, سولتۇستىك پەن شىعىستاعى «جۇمىس كۇشىن قاجەت ەتەتىن» ايماقتارعا ازاماتتاردى قونىستاندىرۋ قولعا الىنعان. ءتاۋىر-ءتاۋىر ۋادەلەرى دە بار: ۇيمەن, جەرمەن قامتيدى, وتباسىنىڭ ءار مۇشەسىنە ءبىر رەتتىك جاردەماقى بەرەدى, بالالارى مەكتەپ پەن بالاباقشاعا كەزەكسىز قابىلدانادى, تاعىسىن تاعى. وسى ورايدا جىلى ورنىن سۋىتىپ سولتۇستىككە كوشىپ بارعان كەيىپكەرلەرمەن پىكىرلەسكەن ەدىك. ءبىرىنىڭ ايى وڭىنان تۋسا, ءبىرى ءالى مەملەكەت ۇسىنعان يگىلىكتەردى الا الماي شەرمەندە بولىپ ءجۇر.
20 قاراشا, 2020
الماتىدا ەل چەمپيوناتى باستالدى
الماتىداعى «دوستىق» سپورت كەشەنىندە كۇرەس تۇرلەرىنەن قازاقستان چەمپيوناتىنىڭ جالاۋى جەلبىرەدى. ءبىر اپتاعا سوزىلاتىن جارىس بارىسىندا كورەرمەندەر ناعىز «جان الىسىپ, جان بەرىسكەن» ايقاستاردىڭ كۋاسى بولاتىنىنا كۇمانىمىز جوق. ويتكەنى بۇگىنگى تاڭدا گرەك-ريم مەن ەركىن كۇرەستە بارلىق سالماق دارەجەلەرى بويىنشا مىقتى باسەكەلەستىك بايقالىپ تۇر. ونىڭ ۇستىنە, كەلەسى جىلى توكيو وليمپياداسىنىڭ الاۋى تۇتانادى. عالامدىق دودادا باق سىناۋدى ارمانداعان ءار بالۋاننىڭ الماتى بوزكىلەمىندە بارىن سالاتىنى انىق. بۇگىنگى اڭگىمەمىز ەركىن كۇرەس شەبەرلەرى جايىندا.
20 قاراشا, 2020
كاكىمجان سارحانوۆ: «سۇرانىسقا يە ءونىم شىعاراتىن ورتا قۇرۋ كەرەك»
– كاكىمجان احمەدجان ۇلى, پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ جولداۋدا ء«بىز سۋارمالى جەر كولەمىن كەزەڭ-كەزەڭمەن 2030 جىلعا قاراي 3 ملن گەكتارعا دەيىن ۇلعايتۋىمىز كەرەك» دەدى. مۇنىڭ اگرارلىق سەكتورعا تيگىزەتىن ىقپالى قانشالىقتى بولماق؟ – 1980 جىلدارى ەلىمىزدە سۋارمالى جەر كولەمىن ون جىلدا ەكى ەسەگە ارتتىرۋدىڭ ناتيجەسىندە اۋىل شارۋاشىلىعىندا شارتتى مال باسى 94,8 ملن-عا جەتتى (بۇگىندە 45,0 ملن دەڭگەيىندە), جىلىنا 350 مىڭ توننا ەت ەكسپورتتالدى. مەن ەرتەرەكتە جەزقازعان وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى تاجىريبە ستانساسىنا باسشىلىق جاساعان كەزدە ايماقتا 2000 گەكتار سۋارمالى جەر كوكونىس, كارتوپ, مال ازىعى وسىمدىكتەر وسىرۋگە پايدالانىلدى. ول كەزدە ەنەرگورەسۋرستار (سۋ, ەلەكتر ەنەرگيا) باعاسى تومەن دە تۇراقتى بولدى. پايداسى ۇشان-تەڭىز بولدى دەپ ايتا الامىن.
20 قاراشا, 2020
«تولىق ادام» ءىلىمى جانە بۇگىنگى جاستار
پروفەسسور مەكەمتاس مىرزاحمەت ۇلى – اباي مۇراسىن, ونىڭ زەرتتەلۋ تاريحى مەن شىعىس الەمىمەن بايلانىسىن بۇكىل سانالى عۇمىرىندا تەرەڭ زەرتتەپ, زەردەلەپ, كوپشىلىككە ناسيحاتتاپ ايتۋدان جالىقپاي كەلە جاتقان بەلگىلى ابايتانۋشى. وتكەن عاسىردىڭ 70-جىلدارى (1973-1977) اباي اتىنداعى قاراشاڭىراق قازپي-ءدىڭ فيلولوگيا فاكۋلتەتىندە وقىپ جۇرگەندە, ول ابايتانۋ كۋرسىنان ءدارىس جۇرگىزىپ, سوندا ۇلى اقىننىڭ ولەڭدەرى مەن قاراسوزدەرىنە جان-جاقتى تالداۋ جاسايتىن. شىعىس فيلوسوفياسىنان باستاۋ الىپ جاتاتىن دۇنيەتانىمىنا قاتىستى تىڭ ءورىستى ويلارىن وربىتەتىن. بۇل ءالى ۇلى اقىننىڭ شىعىس الەمىنە قاتىستى كوزقاراسىنىڭ ەركىن ايتىلمايتىن, ءتىپتى جابىق تاقىرىپ كەزى بولسا كەرەك. سوندا ىشكە تۇيىلگەن, سىرتقا شىعارىپ ەركىن ايتۋعا بولمايتىن وي-قورىتىندىلارىن ءبىزدىڭ قۇلاعىمىزعا جەتسىن, ءبىرىنىڭ بولماسا, ءبىرىنىڭ جۇرەگىندە قالار دەگەنى بولار, اڭگىمەسىن قىزىنىپ, جۇيە-جۇيەسىمەن, تۇيدەك-تۇيدەگىمەن ايتاتىن. 38-قاراسوزدەگى فيلوسوفيالىق ۇعىمدار, «سۋىق اقىل», «نۇرلى اقىل», «جاۋانمارتتىلىك», «اقىل, قايرات, جۇرەكتىڭ بىرلىگى», «جۇرەكتىڭ كۋلتى», تاعى باسقا جايلار سول كەزدەگى قىرىقتىڭ ۇستىندەگى مەكەمتاس اعامىزدىڭ ايتۋىمەن ەستە قالىپتى.
20 قاراشا, 2020
ءومىر بولعان سوڭ سان ءتۇرلى تاعدىر, الۋان ءتۇرلى وقيعا بولادى. كۇنى كەشە ايرىلماستاي بولىپ قوسىلعان جانداردىڭ ۋاقىت وتە كەلە كوڭىلى جاراسپاي, ارمانى ۇشتاسپاي اجىراسىپ جاتاتىندارى جانعا باتادى. باسقاسى باسقا, مۇنداي كەزدە جاۋتاڭداپ قالعان جازىقسىز بالانى ايايسىڭ. سەبەبى, بارىن بالاسىنا شاشىپ ۇيرەنگەن ادامداردىڭ ءوزى اجىراسقان سوڭ جاۋاپكەرشىلىكتەن جالتارىپ, اليمەنت تولەۋدەن بۇلتارىپ جاتاتىنى بار.
20 قاراشا, 2020
امەريكالىق ايگىلى يلليۋزيونيست, اكتەر گارري گۋدينيدى بىلمەيتىن ادام كەمدە-كەم. سيقىرشىلىقتىڭ سىرىن جەتىك بىلەتىن ونىڭ ونەرىنە بۇكىل الەم ءالى كۇنگە دەيىن تاڭداي قاعادى. تاريحقا تەرەڭ ۇڭىلسەك, 1903 جىلى جازدا ماسكەۋدە ەرميتاج جازعى باعىنىڭ اشىق ساحناسىندا گۋديني تۇتقىنداردىڭ ارباسىنا ادەيى قامالىپ, ودان كوپشىلىك الدىندا ادام سەنبەس ارەكەتتەرمەن ەشكىم اشا المايتىن ق ۇلىپقا كىلت تاۋىپ, بوساپ شىعىپتى.
20 قاراشا, 2020
«ءبىر ۇيدە جيۋلى ەكەن قازىنا مال»
قازاق حالقىنىڭ مۋزىكالىق اسپاپتارىنىڭ شىعۋ تاريحىن عالىمدار سوناۋ ىقىلىم زامانداردان, عۇلاما عالىم ءابۋ ناسىر ءال-ءفارابيدىڭ تاريحي زەرتتەۋ-جازبالارىنان باستاۋ الاتىنىن العا تارتادى. ۋاقىت وتە كەلە ۇلتتىق قازىنانىڭ جاندانۋىنا شوقان ءۋاليحانوۆ, احمەت جۇبانوۆ, الكەي مارعۇلان, وزبەكالى جانىبەكوۆ سەكىلدى تاعى دا باسقا تانىمال ۇلت زيالىلارى اتسالىسسا, حالقىمىزدىڭ كونە مۋزىكالىق اسپاپتارى مەن ءداستۇرلى قازاق مۋزىكا مادەنيەتىنىڭ كەيىنگى قايتا دامۋ كەزەڭى بولات سارىباەۆ ەسىمىمەن تىعىز بايلانىستى. اسپاپتانۋشى عالىمداردىڭ زەرتتەۋ ەڭبەكتەرىنە جۇگىنسەك, مۋزىكالىق جاۋھارلار العاش ونەر تۋىندىسى رەتىندە ەمەس, تۇرمىستىق دەڭگەيدە قولدانىلاتىن قۇرال, بۇيىم تۇرپاتىندا پايدا بولعانى ءمالىم. ۇرلەپ وينالاتىن جانە ۇرىپ وينالاتىن اسپاپتار اتىنىڭ ءتىپتى كونە زەرتتەۋلەر مەن باتىرلار جىرىندا ءجيى ۇشىراسۋى حالىق ونەرى قورىنىڭ تامىرى تەرەڭدە جاتقاندىعىن, مۋزىكالىق اسپاپتاردىڭ قازاق دالاسىندا سان الۋان ءتۇرى بولعانىن ايعاقتاي تۇسەدى. تومەندە ىقىلاس اتىنداعى حالىق مۋزىكالىق اسپاپتار مۋزەيىنىڭ جەتەكشىسى رۇستەم قايرات ۇلى رۋحاني بايلىعىمىزعا بالانعان وسىناۋ قۇندى جادىگەرلەردى ساقتاپ, زەرتتەۋدىڭ ماڭىزى مەن بولاشاعى تۋرالى باياندايدى.
20 قاراشا, 2020
ۆەنەتسيا ساردارى, ءامىر ماشكەرى, ماۆر, كونتەك ەرىندى, كەڭ كوڭىلدى, باتىرداي اڭعال, شايىرداي شەرلى وتەللونىڭ قاسىرەتى, ماحاببات تاريحى, مىنە, بەس عاسىر بويى ءالى جىرلانىپ, جاس جۇرەكتەردى جۇلقي تارتىپ, تالاي زەرتتەۋ مەن زەردەلەۋگە ءدان بولىپ كەلەدى. اۋەلدە, ون بەسىنشى عاسىردا, دجيرالدي چانتيونىڭ نوۆەللاسىندا ايتىلعان وقيعا شەكسپيردىڭ قۇدىرەتتى قالامىنا ىلىگىپ, بەس اكتىلى تراگەدياعا اينالدى. 1604 جىلى العاش پاتشا سارايى تەاترىندا ساحنالاندى.
20 قاراشا, 2020
اليك شپەكباەۆ: ازاماتتاردىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن جەدەل شەشۋىمىز كەرەك
اعىمداعى جىلعى 19 قاراشادا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى اليك شپەكباەۆ جۇمىس ساپارىمەن اقتوبە وبلىسىنا كەلدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz
19 قاراشا, 2020
قازالىدا ءدارى-دارمەكتىڭ 2 ايلىق قورى بار
بۇگىندە قازالى اۋدانىندا ەپيدەميولوگيالىق احۋال تۇراقتى. دەگەنمەن دە ساقتىق شارالارى مەن جۇقپالى دەرتتىڭ الدىن جۇمىستارى تولاستاعان جوق, دەپ حابارلايدى Egemen.kz
19 قاراشا, 2020
اتىراۋدا 17 ادامنان كوروناۆيرۋس انىقتالدى
وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە, وتكەن تاۋلىكتە 17 ادامنان كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسى انىقتالدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz
19 قاراشا, 2020
Nur Otan-نىڭ وڭىرلەردەگى سايلاۋالدى شتابتارىن كىمدەر باسقارادى؟
ەلىمىزدىڭ بارلىق 17 وڭىرىندە Nur Otan پارتياسىنىڭ سايلاۋالدى شتابتارىنىڭ باسشىلارى انىقتالدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz پارتيانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.
19 قاراشا, 2020
قاتەرلى ىسىكتى جاساندى ينتەللەكت ارقىلى انىقتاۋعا بولادى
اتىراۋ قالاسىندا قاتەرلى ىسىكتى جاساندى ينتەللەكت ارقىلى انىقتاۋعا بولادى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz
19 قاراشا, 2020
19 قاراشاداعى تاڭعى سەسسيا قورىتىندىسى بويىنشا دوللاردىڭ ورتاشا باعامى تومەندەپ, 428,76 تەڭگەنى قۇرادى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
19 قاراشا, 2020
قاراجاتتىڭ جارتىسىنان استامى الەۋمەتتىك سالاعا جۇمسالادى
سەنات سپيكەرى ماۋلەن اشىمباەۆتىڭ توراعالىعىمەن پالاتا وتىرىسى ءوتتى. وندا سەناتورلار "2021-2023 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى" زاڭ جوباسىن قارادى. الداعى ءۇش جىلدىق بيۋدجەت ستراتەگيالىق باعدارلامالاردى جانە پرەزيدەنتتىڭ بيىلعى جولداۋىندا كورسەتىلگەن ماڭىزدى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ماقساتتاردى ىسكە اسىرۋعا ارنالعان, دەپ حابارلايدى Egemen.kz پارلامەنت سەناتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.
19 قاراشا, 2020
قاي قوعامدا, قانداي جاعدايدا ءومىر سۇرسە دە دانانىڭ اتى ولمەيدى. كەلەر بۋىن ۇرپاقتىڭ ساناسىنا ماڭگى وشپەستەي ءىز قالدىرىپ, دانالىق قاعيدالارى قاتتالىپ, شوتتالىپ, ال ءىلىمى ءبىر شوعىر ادامداردىڭ, كەيدە تۇتاس مەملەكەتتىڭ نە مەملەكەتتەردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ۇستىنىنا اينالاتىنى بار. ونداي مىسالدار وتە كوپ بولماسا دا, الەم تاريحىندا بارشىلىق. مىسالى, بۋددا, كونفۋتسي, لاو تسزى سىندى تۇلعالار ءۇندىستان, قىتاي, جاپونيا, وڭتۇستىك كورەيا, ۆەتنام ت.ب شىعىس ازيا ەلدەرىندە پايعامبارلىق دارەجەگە كوتەرىلىپ, ىلىمدەرى دىنگە اينالعان جاعدايدى ءبىز ناقتى ايتا الامىز. سونىڭ ىشىندە الەمدىك دەڭگەيدەگى عۇلاما كونفۋتسيدىڭ (ب.ز.ب 551 جىلى ومىرگە كەلگەن), ياعني كۇڭ ۇستازدىڭ ىلىمىنە توقتالعىمىز كەلەدى.
19 قاراشا, 2020
تاعدىرمەن تايتالاسقان تالاپتى جان
جاراتقان يە پەشەنەسىنە جازعان تالايلى تاعدىر دا. كوپتەن بەرى قول ارباعا تاڭىلىپ, قارعا ادىم جەر مۇڭ بولىپ وتىرسا دا ەرىك مىرزاليەۆتىڭ جىگەرى قۇم بولعان ەمەس. قايتا وكپەلەتكەن ءومىردىڭ سىنىمەن كۇرەسىپ, ازامات ەكەنىن دالەلدەۋمەن كەلەدى. ءداتى مىقتى وسىنداي ادامداردىڭ بويىنداعى قاجىر-قايرات, پايىم مەن پاراسات كىمدى بولسىن تاڭعالدىرار ەدى.
19 قاراشا, 2020
