وتەللونىڭ شىققان تەگى جايلى داۋلى اڭگىمە كوپ, جەتى اتاسىنان جەتپىس جەتى پۇستىسىنا دەيىن اداقتاپ, تارماقتاپ, ىندەتە ىزدەسە دە, تۇپكى جايدان تيتتەي بولسا دا ناقتى دەرەگى بار كىسى جوقتىڭ قاسى ەكەن. ۆەنەتسيالىق ماۆردىڭ ءتۇرى – شەكسپير سۋرەتتەگەندەي كونتەك ەرىندى, كوكشىل قارا جان بولسا كەرەك, ءتىلى – تاعى دا اۆتور ءتىلى, ال ءدىنى جايلى دا ەكىۇداي كوزقاراس بار. ءبىرى – حريستيان دەسە, ەندى ءبىرى – مۇسىلمان بولۋى ابدەن مۇمكىن دەيدى.
ورتاعاسىرلىق وعلاننىڭ ول ماسەلەلەرىن شىنايى شەكسپيرتانۋشىلارعا قالدىرا تۇرىپ, تراگەديانىڭ كۋلميناتسياسىنىڭ باستاۋى – ءجۇزىن قىزعانىش پەن كەكتىڭ كوكجالقىن وتى شارپىعان وتەللونىڭ بالاڭ دۇنيەنىڭ بالاپان قازىنداي بەيكۇنا, كوركەم الەمنىڭ كوگىلدىرىندەي كورىكتى, ەرىنىڭ قاھارىنان ەش حابارى جوق دەزدەمونانى ولتىرمەككە جاتىن بولمەسىنە كىرىپ كەلگەن ساتىنە كەلەلىك.
ونىڭ الدىندا, 1937 جىلى ادەبيەت كابينەتىندە سويلەپ تۇرعان اۋەزوۆتى تىڭدالىق: «وسى تاجىريبەلەر مەملەكەتتىك دراما تەاترىنىڭ بۇل سالاداعى العا قاراي بەتتەگەن داڭعىل جولىن بەلگىلەپ بەردى. جاقىن زاماندا ءبىزدىڭ تەاتر كلاسسيكتەن شەكسپيردى, جاڭا پەسادان بيىل وكتيابردىڭ 20 جىلدىعىنا ارنالىپ شىعاتىن پەسانىڭ ءبىرىن قويماق. كەلەسى سەزوندا وسى سياقتى ەكى ءتۇرلى اۋدارما پەسا ءبىزدىڭ ساحناعا شىعاتىنى انىق. شەكسپيردەن الىناتىن پەسانىڭ اتى, ازىرشە دالدەپ بەلگىلەنبەگەنمەن, نە «وتەللو» نەمەسە «رومەو-دجۋلەتتا» ەكەۋىنىڭ ءبىرى بولاتىنى انىق. تەاتردىڭ باسشىلىعى بۇل جوندە ءوزىنىڭ ازىرلىگىن ىستەپ وتىر. اۋدارۋشىعا قويىلعان شارت بويىنشا شەكسپيردىڭ پەساسى اعىلشىن تىلىنەن اۋدارىلادى. ورىس تىلىنەن جاسالعان اۋدارمالار, جاي قوسىمشا ماعلۇمات ەسەبىندە عانا پايدالانىلادى».
جالپى, مۇحتار ومارحان ۇلى قازاق تەاترىنىڭ جانە دراما ونەرىنىڭ قاينار باستاۋىندا تۇرعان ادام. جيىرماسىنشى جىلداردان باستاپ جازعان پەسالارى, جاساعان اۋدارمالارى, ءبارى-ءبارى – قازاق تەاتر ونەرىنىڭ قالىپتاسۋىنا قاتتى ىقپال ەتتى.
«ماسەلەنىڭ شەشۋىن: «قازاقتىڭ ءوز تەاترى بولا ما؟» دەگەن سۇراقتان باستايىق. بۇعان ۇزاق جاۋاپ قاجەت ەمەس; بولۋىنا كەرەك, بولادى دەيمىز. سەبەبى بارلىق ەل مەن قاۋىم تىرشىلىگىنىڭ ۇلكەن شارتى – ونەر. سىمباتتى ونەر بولماعان ەلدە ماعىنالى تىرشىلىك جوق. قانداي قاۋىم, قانداي تاپتى الساق تا قانى مەن جانىنىڭ سۋرەتىن ونەر ايناسىنا تۇسىرمەي وتىرا المايدى. ونەردەن قۋات الماسا, تىرشىلىكتىڭ شىراعى وشەدى. كۇن شۋاقتى, جىلى كۇندى كورمەي قۋارىپ سولعان گۇلدەي بولىپ سەمىپ, سۋالادى. سوندىقتان تەاتر ونەر ەسەبىندە: «كەرەك-كەرەك!» – دەيمىز» دەيدى. «جالپى, تەاتر ونەرى مەن قازاق تەاترى» اتتى ماقالاسىندا.
ادەبيەت كابينەتىندەگى سوزدەن سوڭ ارادا ەكى جىل وتكەندە, 1939 جىلدىڭ 23 ساۋىرىندە «وتەللو» تراگەدياسىنىڭ قازاق تىلىندە پرەمەراسى كورسەتىلدى. ءتارجىماشى – اۋەزوۆتىڭ ءوزى. ا.رادلوۆانىڭ 1935 جىلعى نۇسقاسىن العان.
كەيىنگى جىلدارى «وتەللونىڭ» وسى اۋدارماسىنداعى ءبىر ءسوز تۋراسىندا كوپ ءسوز ايتىلدى. ايتىلىپ ءجۇر. دۇركىن-دۇركىن. الەۋمەتتىك جەلىلەردە, مەرزىمدى باسپاسوزدە. سونداعى ءسوز – رادلوۆا نۇسقاسىندا «ۆى پوموليليس نا نوچ, دەزدەمونا؟» دەگەن رەپليكانىڭ اۋەزوۆ اۋدارماسىندا «تۇنگى ناماز وقىپ پا ەدىڭ, دەزدەمونا؟» دەپ بەرىلۋى. وتەللونىڭ وقىستان وسىلاي سويلەۋى ءبىزدىڭ زامانعا وعاشتاۋ كورىنۋى مۇمكىن. بىراق مۇندا ءبىز ويلاعاننان دا ۇلكەن ءمان جاتىر ەكەن. تۇركى حالىقتارىنىڭ اراسىندا وتەللونى العاش تۇركىنىڭ ءبىر ءتىلى – قازاقشا سويلەتكەندەردىڭ ءبىرى مۇحتار اۋەزوۆ بولعاندىقتان, باسقا دا باۋىرلاس جۇرتتاردىڭ ءدال وسى ءساتتى, ءدال وسى ءسوزدى قالاي بەرگەنى كىسىنى قىزىقتىرماي قويمايدى. سونىمەن, سالىستىرىپ قاراپ كوردىك.
جوعارىدا ايتقانىمىزداي, ءدال وسى ءسات – تراگەديا كۋلميناتسياسىنىڭ باستاۋى بولعاندىقتان, ءارى وتەللو مەن دەزدەمونانىڭ ءبىر-ەكى اۋىز ءسوز الماسۋىندا بۇكىل سەزىمنىڭ قات-قاباتتاسىپ شارپىسۋى تۇرعاندىقتان, بەسىنشى اكتىنىڭ ەكىنشى ساحناسىنداعى وسى ءساتتى تۇتاس بەرىپ وتىرعاندى ءجون كوردىك. ونىڭ ۇستىنە, تۇركى حالىقتارىنىڭ باسقا اۋدارماشىلارىنىڭ شەبەرلىگىن, ءسوز قولدانۋىن, تۇركى ءتىلىنىڭ تۇتاس دۇنيەدە دە بۇزىلماي ساقتالۋىن, تۇركى بالاسى ءبىرىن-ءبىرى ءتارجىمانسىز تۇسىنىسە الاتىنىن, ۇلتتىق مىنەز-ق ۇلىق ەرەكشەلىكتەرىن سالىستىرىپ قاراۋ دا – ءبىر عانيبەت.
دەزدەمونا. بۇل كىم؟ وتەللو, ءسىز بە؟
وتەللو. ءيا, دەزدەمونا.
دەزدەمونا. جاتاسىز با, وتەللو؟
وتەللو. تۇنگى ناماز وقىپ پا ەدىڭ,
دەزدەمونا؟
دەزدەمونا. ءيا.
وتەللو. راحىمدى ءتاڭىرى كەشپەستەي
كۇناڭ بار ما ەسكە الاتىن؟
تەز دۇعا قىل سول ءۇشىن.
وسى كورىنىستە قاننەن-قاپەرسىز قالىڭدىقتىڭ مارعاۋ قيمىلى, ءمايىن ءسوزى ىشىندە الاپات ءورت جالىنداپ تۇرعان كۇيەۋدى ودان ءارى ىزالاندىرا تۇسەدى. وتەللو سالقىن ءارى ىزعارلى سويلەيدى. قالىڭدىق ء«سىز» دەپ ءۇزىلىپ تۇرسا دا اۋەزوۆ سەل-سەل سەزىمىن ازەر ىركىپ تۇرعان كۇيەۋگە سەن دەگىزەدى.
قىرعىز قالامگەرى قاسىمبەك ەشمامبەتوۆ: «سوۆەتتيك بوربور ازيادا شەكسپيردين پەسالارىنىن يچينەن بيرينچي بولۋپ «گاملەت» وزبەك تيليندە (1935), «وتەللو» كازاك جانا تاجيك تيلدەريندە (1939) كويۋلگان. شەكسپيردين ەمگەكتەري كىرگىز, كازاك, وزبەك, تۇركمون, تاتار تيلدەرينە ورۋسچادان كوتورۋلگان. كازاك تيلينە شەكسپيردي الگاچكىلاردان بولۋپ اتاكتۋ مۋحتار اۋەزوۆ كوتورگون» دەيدى.
1949 جىلى بىشكەكتە باسىلعان الىقۇل وسمانوۆتىڭ قوتارماسىن وقىپ كورەيىك:
دەزدەمونا. بۋل كيم, سەنسيڭبي,
وتەللو؟
وتەللو. ووبا, دەزدەمونا.
دەزدەمونا. جاتساڭچى, جانىم,
ۋكتايلى.
وتەللو. ۋكتار الدىندا كۋدايگا كەلمە كەلتيرديڭ بەلە, دەزدەمونا؟
دەزدەمونا. ووبا, جىرگالىم, ووبا.
وتەللو. ەگەر كۇنوومدۇ كەچەگور
دەبەگەن بولسوڭ,
كايرا كەلمە كەلتير. بول بات.
بايقۇس دەزدەمونا كۇيەۋىنىڭ قانداي كۇنا جايلى ايتىپ تۇرعانىن بىلمەسە دە, دۇعا تىلەگىن ايتىپ, شىر-پىر بولۋدا. قىرعىز نۇسقاسىندا قالىڭدىق «جانىم, جىرگالىم» دەپ, جانىن قويارعا جەر تاپپاي بايەك بولىپ, جاقسى كورىپ, جار ەتكەن جاننىڭ جايىن ۇعىنۋعا تىرىسىپ-اق باعۋدا. اۋەزوۆ «ناماز وقىدىڭ با؟» دەپ سويلەتسە, وسمانوۆ «كۋدايگا كەلمە كەلتير» دەيدى. مۇنداعى «كەلمەمىز» – كادىمگى كاليما, اللاعا بويسۇنعانىڭدى بىلدىرەر, بەس پارىزدىڭ ءبىرى. كاليماعا ءتىل كەلتىر دەۋ دە – اۋەزوۆ سەكىلدى شەكسپيردى, وقيعانى جاڭا توپىراققا بەيىمدەۋ, ءوز توپىراعىنان ءوسىپ-ونگەن دۇنيەدەي كورسەتۋگە بەيىلدىك.
تراگەديانى تۇرىكمەن تىلىنە بەلگىلى اقىن, دراماتۋرگ كارادجا بۋرۋنوۆ كوشىرگەن ەكەن:
دەزدەمونا. بۋ سەنميديڭ, وتەللو؟
وتەللو. حاۆا, دەزدەمونا.
دەزدەمونا. سەن ياتجاك ءدالمي؟
وتەللو. سەن ياتماكاڭ دوگا
وكاپ ياتدىڭمى؟
دەزدەمونا. حاۆا, مەڭ ەزيزيم.
وتەللو. ەگەر-دە سەنيڭ,
توبا ەديلمەديك گۇناڭ بار بولسا,
وندا حايال ەتمان دەررەۆ دوگا ەت.
بۋرۋنوۆ نۇسقاسىندا قوس عاشىق ءبىر-بىرىمەن «سەن» دەپ سويلەسسە دە, قىزدىڭ «ەزيزيم» دەپ جاقىن تارتىپ, جانىن ۇسىنا سويلەۋىن بايقايسىز. بۇل دا وزىنشە تۇرىكمەن حالقىنىڭ سالتىندا بار سىپايىلىق كورىنىسى بولسا كەرەك.
سىپايىلىق سالتى دەمەكشى, شىعىسقا ءبىر تابان جاقىن تۇراتىن وزبەك حالقىنىڭ دا «ازيزدى» ايتا بىلەر جايى بار. عافۋر عۋلومنىڭ 1981 جىلى تاشكەندە باسىلىپ شىققان تاڭدامالى ءۇش تومدىعىنا ەنگەن «وتەللو» اۋدارماسىندا ديالوگ بىلايشا ءوربيدى:
دەزدەمونا. كيم, وتەللو,
بۋ سيزميسيز؟
وتەللو. Ҳا, دەزدەمونا
دەزدەمونا. يوتمايسيزمي,
ازيز وتەللو؟
وتەللو. كەچاسيليك يبوداتين
قيلگانميدينگيز؟
دەزدەمونا. قيلگان ەديم.
وتەللو. حۋدويمنينگ مارҳاماتي
كەچولماي تۋرگان
بيرور گۋنوҳ يودينگيزگا
تۋشماياپتيمي؟
شۋ تўعريدا ۆاقت ўتكازماي
يبودات قيلينگ.
بايقادىڭىز با, ءسوزدىڭ سىرى وزگەرمەسە دە, سىنى وزگەرگەنىن. ەندى ەكەۋى دە ءبىر-بىرىنە ء«سىز» دەسە قالدى. ۇلتتىق كولوريت دەگەن وسى بولسا كەرەك-ءتى. وزبەك اعايىننىڭ وسى تۇستا دا سىپايىگەرشىلىگى ساقينانىڭ كوزىنەن ءوتىپ تۇر. بۇل نۇسقادا قۇدايدىڭ مارحاماتى ءۇشىن عيبادات قىل دەيدى. «كەشكىلىك عيباداتىڭدى قىلدىڭ با؟» دەۋىمىز دە سول – «كەشكى نامازىڭدى وقىدىڭ با؟» دەگەن ماعىناعا سايىپ تۇر.
بالقار اقىنى كانشاۋبي ميزيەۆتىڭ «ليتەراتۋرنايا گازەتاعا» شىققان مىنا پىكىرى جوعارىدا تىلگە تيەك ەتكەن كوپ سوزگە ايتىلعان ءبىر ءسوز ەكەن: «كاك, ناپريمەر, وتنەستيس ك پەرەۆودۋ نا بالكارسكي يازىك تراگەدي ۋ. شەكسپيرا «وتەللو», كوگدا گەروي, وبراششاياس ك سۆوەي جەرتۆە, گوۆوريت: «موليلاس لي تى نا نوچ, دەزدەمونا؟», ا ۆ پەرەۆودە كايسىنا كۋليەۆا ەتو زۆۋچيت: «سوۆەرشيلا لي تى ۆەچەرني ناماز, دەزدەمونا؟». كونەچنو جە, زدەس مى ۆيديم, چتو پوەت پودنيال ۆەليكوە پرويزۆەدەنيە شەكسپيرا نا وبششەچەلوۆەچەسكي ۋروۆەن ي ونو بەزوگوۆوروچنو پرينيالو نادناتسيونالنىي, نادكونفەسسيونالنىي, نادراسوۆىي حاراكتەر». مىنە, ءبىزدىڭ دە ايتقىمىز كەلەتىنى وسى ءسوز. اۋەزوۆتىڭ اۋليەلىگى دە وسىندا عوي. قايسىن قۇليەۆتىڭ اۋدارماسىنىڭ جايىن بىلگەندىكتەن, 1983 جىلى چەركەس قالاسىندا جەكە كىتاپ بولىپ باسىلىپ شىققان احمات كۋبانوۆتىڭ قاراشاي تىلىندەگى نۇسقاسىن ۇسىنعاندى ءجون كوردىك:
دەزدەمونا. سەنميسە, وتەللو؟
وتەللو. حو, دەزدەمونا.
دەزدەمونا. دجاتمايمىسا بەري؟
وتەللو. دجاتا تۋرۋب
تابىننگانمەنگ, دەزدەمونا؟
دەزدەمونا. حو, مەني باگالىم.
وتەللو. كەچيلمەگەن گيۋناحىنگ
كالگان ەسە,
ەنتدا تابىن...
قاراشاي تىلىندەگى كۋبانوۆ نۇسقاسىندا ەكەۋارا ءسوز سالقىن ءوربيدى. «باعالىم» دەپ تۇرسا دا, باسقا سەزىمگە دە ىرىق بەرىپ تۇرعانى بايقالا قويمايدى. «تابىن» دەيدى. قاتقىل جانە قىسقا عانا. دۇرسە قويعانداي.
ال تاتار باۋىرلارىمىزدىڭ تىلىندە وسى ءبىر قاتتى ءسوز, قاتقىل داۋىستىڭ ءوزى جۇمسارىپ سالا بەرەدى. اشۋلانىپ تۇرعان ادامنىڭ امالسىزدان ك ۇلىپ جىبەرگەنى سەكىلدى.
دەزدەمونا. كەم بار موندا؟
وتەللو, سينمە بۋ؟
وتەللو. مين, دەزدەمونا.
دەزدەمونا. نيگا سين ياتمىيسىڭ,
يركام؟
وتەللو. بۇگەن كيچ
گىيباداتەڭ كىلدىڭمى, دەزدەمونا؟
دەزدەمونا. ايە, كىلدىم.
وتەللو. حودا كيچەرماگان
بەرار تورلە گوناھ يسەڭا ءتوشسا,
تيزراك ءتاۇبا يتەپ ساف كۇڭەلدان,
يارلىكاۆىن سورا حاك تاڭرەدان.
تاتاردىڭ ۇلكەن قالامگەرى ناكي يسانبەتتىڭ بۇل ءتارجىماسىندا سەن دەگەن ءسوزدىڭ ءوزى سۋىق ەستىلمەيتىندەي. ءتىلدىڭ ءوز ەرەكشەلىگى مە ەكەن, جۇمساق, قۇلاققا باتا قويماستاي بابىمەن ەستىلەدى. تاتار تەاترىنىڭ 100 جىلدىعى قارساڭىندا شىققان ۋ.شەكسپيردىڭ
2 تومدىعىنا تاتارشا اۋدارىلعان بارلىق شىعارمالارى توپتاستىرىلىپتى. مۇندا دا «عيبادات قىلدىڭ با؟» دەيدى. سولاي بولا تۇرا, «تاۋبە ەت», «حاق ءتاڭىردىڭ جارىلقاۋىن سۇرا» دەپ مۇسىلمانشىلىق جولىن كورسەتەدى.
اۋەزوۆ اۋەل باستا «اۋدارماشىعا قويىلار تالاپ – تىكەلەي اعىلشىنشادان اۋدارۋ» دەگەن بولسا دا, جوعارىداعى ءتارجىمالاردىڭ ءبارى ورىس تىلىنەن اۋدارىلعان. تۇركى حالىقتارىنىڭ ىشىندە تىكەلەي اعىلشىن تىلىنەن ءتارجىما جاساعان ەكى حالىق بار, ول – تۇرىك پەن ازەربايجان. باقى قالاسىندا, 2004 جىلى جەكە كىتاپ بولىپ شىققان سابىر مۇستافانىڭ اۋدارماسىن وقىپ كورەيىك. لاتىن گرافيكاسىنا ەرتە كوشكەن باۋىرلاردىڭ نۇسقاسىن سول گرافيكادا ۇسىنىپ وتىرمىز:
Dezdemona. Kimdir? Otello, sənsən?
Otello. Bəli, Dezdemona.
Dezdemona. Yatmirsan nədən?
Otello. Bu aحşam, bir söylə,
yatmiş ülkərim,
Dua etmisənmi?
Dezdemona. Bəli, sərbərim.
Otello. Günahın qalibsa,
bunun üçün də
Allah qarşisinda tanri önündə
Dua et, tezliklə günahini yu.
ءاربىر سوزدەن سوڭ «ساۋ بول» دەپ ساۋلىعىڭدى تىلەپ, «اي, جان» دەپ القالاۋعا بەيىم تۇراتىن ازەربايجان باۋىرلاردىڭ دا سويلەۋ مانەرىنىڭ جۇمساقتىعىن اڭعارىپ وتىرمىز. «اللانىڭ الدىندا دۇعا ەت» دەپ بەرەدى سابىر مۇستافا.
«وتەللونى» تۇرىك تىلىندە سويلەتكەن وزدەمير نۋتكۋدىڭ 1993 جىلى ىستانبۇلدا شىققان كىتابىندا اڭگىمە بىلايشا جالعاسادى:
Desdemona. Kim o? Othello?
Othello. Benim, Desdemona.
Desdemona. Yatiyor musunuz,
efendim?
Othello. Dua ettin mi bu gece,
Desdemona?
Desdemona. Evet, efendim.
Othello. Tanrı’nın merhametine
henüz ulaşmamış bir günahın varsa,
Dua et hemen, bağışlanmanı dile.
بۇل اۋدارمادا دا «دۇعا ەتتىڭ بە؟» دەيدى. جالپى, تۇركى حالىقتارىنىڭ اۋدارمالارىنداعى ىشكى ۇقساستىقتى بايقاماۋ مۇمكىن ەمەس. بۇل ىشكى ۇقساستىقتار – وزگەرمەگەن جان دۇنيە, تامىرى, ءتۇبى ءبىر تانىم مەن ويلاۋ جۇيەسى, ورتاق قۇندىلىقتار مەن ورتايماس تۇركى ءتىلىنىڭ بايلىعى.
تۇركى تىلدەرىندە سويلەگەن «وتەللونىڭ» قاي ءدىندى ۇستانعانى, دەزدەمونانىڭ قاي تىلدە دۇعا جاساعانى, شىن مانىندە, ماڭىزدى ما؟ جازىقسىز جاپا شەككەن جاننىڭ تاعدىرى, ساتقىندىق پەن ايارلىق, تۇسىنىسە الماۋ مەن تۇسىنۋگە تىرىسپاۋ, عايبات پەن جالعانشىلىق, جانايارلىق پەن جان قيۋ... وسىنىڭ بارلىعى – ادامزاتقا ورتاق قاسىرەتتەر. دەزدەمونانىڭ ءمىناجاتى – جازىقسىز دۇنيەنىڭ جانايقايى, بۇل قاسىرەت – تازالىق ديدارىنا تۇسكەن لاستىق تىرتىعى.
دەزدەمونا. كتو زدەس؟ وتەللو, ۆى؟
وتەللو. دا, دەزدەمونا.
دەزدەمونا. لوجيتەس ۆى, وتەللو؟
وتەللو. ۆى پوموليليس نا نوچ,
دەزدەمونا؟
دەزدەمونا. دا.
وتەللو. نە ۆسپومنيتە ل
كاكوي-نيبۋد ۆى گرەح,
كوتورىي ميلوست بوجيا
نە پروستيلا؟
سكورەي و توم موليتەس.
رادلوۆانىڭ 1935 جىلعى نۇسقاسىن وقىپ وتىرىپ, سىڭارىن قيىپ جىبەرۋگە سەرت ەتىپ تۇرعان جاننىڭ دا, سالقىندىقتىڭ سىرىن دا, سىڭايىن دا ۇعىنا الماعان جاننىڭ دا سۋىق, سەرگەك, سەزىمسىز تىلدەسۋىن سەزىنەسىز. مۇندا تۇركى حالىقتارى ءتارجىماندارىندا كەزدەسەر ءتاتتى ءسوزدى, تارتىمدى قىلىقتى تابا المايسىز.
وتەللونىڭ دەزدەموناعا سىيعا تارتاتىن ورامالى – قوس جۇرەكتىڭ اراسىنا پەردە بولىپ تۇتىلىپ قالدى. سول پەردە – قوس جۇرەكتىڭ عانا ەمەس, جاقسىلىق پەن جاماندىقتىڭ, ماحاببات پەن جەككورۋشىلىكتىڭ, ءتىپتى ءومىر مەن ءولىمنىڭ اراسىنداعى پەردەگە اينالدى. سول پەردەنى اشىپ جىبەرۋگە دە, اشپاۋعا دا سەبەپ جوقتاي.
سەبەپ بار, جانىم, سەبەپ بار!
جارقىراعان جۇلدىزدار,
ايتپاسام دا سەبەپ بار.
قان اعىزبان, جارا سالمان,
قارداي اپپاق,
ۇلپاداي مايدا ەتىڭە.
بىراق ولمەي بولمايدى –
باسقالاردى الدايدى.
ءوشسىن شامى... تاعى دا – ءوشسىن...
سەنى وشىرسەم, جانعان جالشى –
وكىنسەم تاعى قايتادان
قايتارا الام بۇرىنعى وتتى...
بىراق سونسە سەنىڭ وتىڭ,
ءسان دۇنيە اسەم زاتى –
بىلمەدىم وعىن پرومەتەي
شىراعىڭدى قايتا جاعار.
گۇلدى جۇلسام –
وسەر ءنارىن قايتارا المان;
سەمبەي قالماس;
ۇزبەستەن بۇرىن يىسكەيىن. (سۇيەدى.)
دەمى ءتاتتى.
ءادىل جازا قىلىشىن دا
سىندىرار ەد تاعى, تاعى!
ولگەن سوڭ دا وسىنداي بول –
ولتىرەم دە,
تاعى دا قايتا سۇيەمىن.
تاعى دا, سوڭعى جول!
ءتاتتىم اجال بولعانداي.
جىلايمىن,
بىراق كوز جاس قازاداي.
ءتاڭىرى دەرتىن بەرىپتى,
سۇيگەنىم ءوزى جازالاپ...
مىنە, ءوزى دە وياندى.
دەزدەمونا وياندى. اۋەلگى ءسوز قايتا باستالادى. بۇل ويانۋ ماڭگىلىك ۇيقىنىڭ الدىنداعى اقىرعى ويانۋ ەدى.
