ەرلان ءجۇنىس
48 ماتەريال تابىلدى

تانىم • 12 ءساۋىر، 2021

ءسوزدىڭ جەتى بوياۋى

نيۋتون ءارى-ءسارى كۇيدە، ابىگەرگە ءتۇسىپ، بولمە ىشىندە ەرسىلى-قارسىلى، ءارى-بەرى ۇزاق ءجۇردى. ءبىر كەزدە بولمەنىڭ ءىشىن قاراڭعىلاپ، ساۋلە ءتۇسۋى ءۇشىن كىشكەنە عانا ساڭىلاۋ قالدىرىپ، ساۋلەنى ءۇشبۇرىشتى شىنى پريزمادان وتكىزدى.

ادەبيەت • 05 ءساۋىر، 2021

ەڭسەپ جايلى ەندى ءبىر وي...

كەكىلباي ۇلىنىڭ قۇدىقشىسى ەڭسەپتىڭ قازعان قۇدىقتارىنان بولەك، وبرازدى تۇردە ايتقاندا، ەڭ ءبىرىنشى شىڭىراۋى – ونىڭ قۇدىقشى قاراش اۋلەتىنەن شىعۋى. مال ءبىتىپ، داۋلەت قونباعان كەدەي اۋلەت قۇدىق قازۋمەن عانا كۇن كورىپ كەلگەن، اتادان بالاعا مۇرا بولىپ قالىپ وتىرعان جالعىز جانباعار كاسىپ تە وسى.

قوعام • 04 ناۋرىز، 2021

كوكتەمدەي كوركەم ءبىر جان بار

شۋاقتى كوكتەم، شۇعىلالى مەزەت، شابىتتى شاق... سۇلۋلىق پەن ىزگىلىك، ماحاببات پەن مەيىرىم، نازىكتىك پەن تازالىق، جاڭارۋ مەن جاڭعىرۋ ماۋسىمى اشىق دەپ جاريالانادى! كوكتەم كەلدى! ەركە كوكتەم ەسى-دەرتىمىزدى الىپ، بارلىق يگىلىك پەن جاقسىلىق اتاۋلىدان ەنشى ۇسىنىپ تۇر. ەل كوڭىلى سەرپىلگەن. ەمەن-جارقىن. مىرزا كوكتەم، مەرەيلى كوكتەم، ءمارت كوكتەم. قادىرلى كوكتەم، قاستەرلى ۋاقىت.

ادەبيەت • 24 اقپان، 2021

كىتاپ باعىنداعى باقىت قۇسى

ءال-فارابي بابامىزدىڭ 1150 جىلدى­عىن اتاپ وتتىك. جاھاندىق پاندەميا جاعدايى­نا تۇسپا-تۇس كەلسە دە، ەل بار جەردە ەر ەسىمى ەلەۋ­سىز قالعان جوق. ءارتۇرلى دەڭگەيدەگى عى­لىمي كون­فەرەنتسيالار، مادەني ءىس-شارا­لار ۇيىم­­داستىرىلدى، گازەت-جۋرنالداردا فارا­­بي­­تانۋ­شىلاردان باستاپ، عالىمدار مەن قالام­­گەرلەردىڭ تانىمدىق، زەرتتەۋ ماقا­لا­­لارى جارىق كوردى. كوركەم جانە دەرەك­تى فيلمدەر ءتۇسىرىلدى.

رۋحانيات • 10 اقپان، 2021

ەتىكشى

و. گەنري و. گەنريدىڭ «تىنىمسىز ەسىك» (The Door of Unrest) اڭگىمەسىن وقي باستاعاندا ادەبيەتتە جازىلا-جازىلا جاۋىر بولعان ەكى- مىڭجىلدىق تاريحى ەسكى فا­بۋلاعا، كونە كانوندىق سيۋجەتكە تاعى دا جولىققانداي ەكىۇداي سەزىمدە بولعانىمىز جاسىرىن ەمەس. دەسە دە، ءوزى اينالدىرعان 36 سيۋجەتتىڭ (ج.پولتي) ما­ڭايىن مىڭ جىلقى تاپتاپ وتسە دە، مەزگىل-مەزگىلىمەن ەسكى وقي­عانىڭ وزىنەن دە جاڭا ءبىر ءمان تاباتىن، جاڭا ءبىر يدەيامەن اشا­تىن جاي دا از كەزدەسپەيدى عوي. اڭگىمەنىڭ سوڭىنا قاراي ءبىر تاقىرىپتى كوتەرگەن ەكى وقي­عا قاتار ءوربي باستاعاندا بارىپ، كەيىپكەر ءوزىنىڭ سوڭعى ءسو­زىن ايتقان تۇستا شىعارمانىڭ جۇم­­­باعى اشىلىپ سالا بەرەدى. سول تۇستا كەۋدە تۇسىڭ شىم ەتە تۇسەدى. تىتىركەنگەن بويىڭدا دىزىلداپ، تامىر-تامىردى قۋالاپ بەلگىسىز ءبىر ۇرەيلى ويلار اعىنى ابدىراتىپ، ابىرجىتىپ قويادى. جازۋشىنىڭ شەبەرلىگى دەگەن دە سول ەمەس پە ەدى ءوزى؟!

رۋحانيات • 09 اقپان، 2021

مۇقاعالي داۋىسى

مۇقاعالي ولەڭدەرىن وقىپ وتىرعاندا ەرىكسىز اقىننىڭ ءوز داۋىسىمەن، ينتوناتسياسى – ەكپىنىمەن، ءتىپتى پاۋزالارىمەن وقي جونەلەتىنىمىزدى بايقاماي قالاتىنىمىز نەسى ەكەن؟ ءبىز، البەتتە اقىننىڭ ءتىرى داۋىسىن ەستىگەن جوقپىز. ول داۋىلداتىپ جىرلارىن وقىپ تۇرعاندا جانىندا بولعان جوقپىز. ال كوزىن كورگەن اعالارىمىز «قىرانداي ساڭقىلداپ» وقيتىن دەگەندە ءتىپتى ەلتي تۇسەمىز.

ادەبيەت • 03 اقپان، 2021

قالعىمايتىن قالام يەسى

«Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ الماتى بولىمشەسىنىڭ جەتەكشىسى، حالىقارالىق «الاش» ادەبي سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى، جازۋشى جۇسىپبەك قورعاسبەك 60 جاسقا تولىپ وتىر. ارىپتەسىمىزدى مەرەيلى كۇنىمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتاي وتىرىپ، وتباسىنا اماندىق، زور دەنساۋلىق، تولايىم شىعارماشىلىق تابىس تىلەيمىز! قۇنارلى وي، قۋاتتى سوزىڭىزبەن وقىرماندارىڭىزدى قۋانتا بەرىڭىز!

ادەبيەت • 28 قاڭتار، 2021

كەنەتتەن بۇزىلعان ۇنسىزدىك

جاقىندا «ەكسمو» باسپاسى حارۋكي مۋراكاميدىڭ «جازۋشىلىق، ماماندىق رەتىندە» كىتابىن جاريالادى. جاريالاۋ­دىڭ ەكسكليۋزيۆتى قۇقىعى سولاردا بولسا كەرەك. مۋراكامي­مانيادان تىسقارى تۇرساق تا، شىعارماشىلىق لابوراتوريا جايلى قايبىر كىتاپقا دا ىنتىزارمىز عوي.

ادەبيەت • 12 قاڭتار، 2021

اققۋ (تورتتاعان)

ماللارمە ءبىر كىسىنىڭ جىلقىسى جوعالعان. وتكەن جەلتوقساندا جوعالعان جىلقىلار قازى اۋىلىنىڭ بورلى كولىنەن مۇز بولىپ قاتىپ قالعان كۇيىندە تابىلىپتى. بۇل اقپارات گازەتىمىزدە جاريالاندى. جىلقى دەگەن جەل ەمەس پە ەدى، ءتۇزدىڭ جەلى تۇلپار ەمەس پە ەدى، ول ەركىندىكتىڭ سيمۆولى ەدى، سونىڭ مۇز قۇرساۋىندا قالۋى جان تۇرشىكتىرگەن-ءدى. ويلاندىرعان. ءومىر، ادام ءومىرى جايلى.

ادەبيەت • 20 قاراشا، 2020

دەزدەمونانىڭ ءمىناجاتى

ۆەنەتسيا ساردارى، ءامىر ماشكەرى، ماۆر، كونتەك ەرىندى، كەڭ كوڭىلدى، باتىرداي اڭعال، شايىرداي شەرلى وتەللونىڭ قاسىرەتى، ماحاببات تاريحى، مىنە، بەس عاسىر بويى ءالى جىرلانىپ، جاس جۇرەكتەردى جۇلقي تارتىپ، تالاي زەرتتەۋ مەن زەردەلەۋگە ءدان بولىپ كەلەدى. اۋەلدە، ون بەسىنشى عاسىردا، دجيرالدي چانتيونىڭ نوۆەللاسىندا ايتىلعان وقيعا شەكسپيردىڭ قۇدىرەتتى قالامىنا ىلىگىپ، بەس اكتىلى تراگەدياعا اينالدى. 1604 جىلى العاش پاتشا سارايى تەات­رىندا ساحنالاندى.