ەرلان ءجۇنىس«Egemen Qazaqstan»
85 ماتەريال تابىلدى

ادەبيەت • 14 تامىز، 2022

بايرون ۇيىعى

كىم جالعىزدىقتى سۇيمەسە، سول ەركىندىكتى دە سۇيمەيدى.

ادەبيەت • 03 تامىز، 2022

اۋەزوۆ. سۇرلانۋ

«اباي جولىن» وقۋشى ءاربىر كىسى اڭداسا كەرەك، اۋەزوۆ كىسى قۇلقىن، كوڭىل اۋا­نىن، سەزىم اعىسىن، وي رەڭكىن، ءارالۋان ادام الپەتىن، كەيىس كەيپىن سۋرەتتە­گەندە قالامىن سۇر بوياۋعا مالىپ وتىراتىنداي اسەر قالدىرادى. وسى ءبىر احرو­ما­تيكالىق ءتۇس، ءوزىنىڭ شەكسىز قۇبىلمالىلىعىمەن، كوز الدىڭا سول زامان، اباي زا­مانىنداعى ادامدار كەشكەن الۋان سەزىمدى عانا ەمەس، ءداۋىردىڭ، قازاق جا­نىنىڭ بوياۋىن بىزگە اشىپ كورسەتەتىندەي.

ادەبيەت • 28 ماۋسىم، 2022

جۇرەكتىڭ جۇمساق كۇلكىسى

ول دا ءبىر جاستىق ەلەكسيرى. جاستىق ەلەكسيرى دەگەندە، ادەتتە، اڭگىمە اۋانى ءابىلحايات سۋى جايىنا ويىسسا كەرەك-ءتى. الايدا ءبىز جاستىقتىڭ جويقىن قۋاتى، ءجۇز جاساعان جۇرەكتىڭ ءوزىن القىنتا، جۇيرىك اتشا جۇلقىنتا جۇردەك سوقتىرعان جاستىق رۋحى جايىن ايتساق دەيمىز. جامبىل-جاكەمىزدىڭ جاسى الپىستان اسقان شاعىندا، الىپ جۇرەكتىڭ امانات شاعىنداعى اقىرعى سوعىسىنا دەيىن بۇلكىلدەپ تۇرعان ۋاعىندا دا كارىلىكتى مويىنداماۋى، قارتتىققا مويىماۋى، بۋىننان السا دا بويۇسىنباۋى جاستىڭ ءوزىن جاسقانتار جاسامپاز قۋاتقا يە.

اباي • 28 ءساۋىر، 2022

باي اباي، كەدەي اباي

جۇرت تا، م ۇلىك تە – ءبارى قۇدايدىڭ وزىنىكى، دەيدى اباي «جيىرما سەگىزىنشى سوزىندە». سونىڭ القيسساسىندا «بىرەۋ باي بولسا، بىرەۋ كەدەي بولسا، بىرەۋ اۋرۋ، بىرەۋ ساۋ بولسا، بىرەۋ ەستى، بىرەۋ ەسەر بولسا، بىرەۋدىڭ كوڭىلى جاقسىلىققا مەيىلدى، بىرەۋدىڭ كوڭىلى جامانشىلىققا مەيىلدى – بۇلار نەلىكتەن دەسە بىرەۋ، سىزدەر ايتاسىزدار: قۇداي تاعالانىڭ جاراتۋىنان ياكي بۇيرىعىنشا بولعان ءىس دەپ. ءجا، ولاي بولسا، ءبىز قۇداي تاعالانى ايىبى جوق، ءمىنى جوق، ءوزى ءادىل دەپ يمان كەلتىرىپ ەدىك» دەگەن.

ادەبيەت • 12 ءساۋىر، 2022

زار مەن تار

شىعىس ولەڭ ۇلگىسىندە قاسيدا جانرىنىڭ قازىعىن قاعۋشى، نەگىزىن قالاۋشى، ايگىلى «ساپارناما» كىتابىنىڭ اۆتورى ءناسىر قىسىراۋ ون ءبىرىنشى عاسىردا ءومىر ءسۇرىپ، شىعارماشىلىق عۇمىرىندا ون ءبىر مىڭ ءبايىت جازىپ، ارتىندا سونىڭ جۇزگە جۋىعى عانا قالعان، حاكىم اتانعان عۇلاما، شايىر.

قوعام • 07 ءساۋىر، 2022

ادام - ءشوپ

ادامدىق ديقانشىسى قىرعا شىقتىم،كولى جوق، كوگالى جوق قۇرعا شىقتىم.تۇقىمىن ادامدىقتىڭ شاشتىم، ەكتىم... (ا.بايتۇرسىن ۇلى)

قوعام • 31 ناۋرىز، 2022

وتەلسارى

ءبىزدىڭ ۇيدە ءبىر قولاينا بولدى. كۇمىس جالاتىلعان، قا­لىڭ ەدى ءوزى. اپامنىڭ بالا، بال­عىن كۇنىنەن بەرى بار ەكەن. «وتەل­سارىدان العان اينام» دەيتىن. وتەلسارى دەگەن كىسى ەسىمى مە، دۇكەن بە، ول جاعىن بۇرىن سۇ­راماپپىن.

ادەبيەت • 30 ناۋرىز، 2022

فاريزانىڭ جەتىمدەرى

ادەبيەتتە بەلگىلى ءبىر جاستار توبىنىڭ ادەبي سالوننىڭ، جۋرنالدىڭ، گازەتتىڭ، ادەبي تۇلعانىڭ، كلۋبتىڭ توڭىرەگىنە توپتاسۋ ءداستۇرى ءاۋ باس­تان بار. ادەتتە ولاردى ناقتى ءبىر يدەيا بىرىكتىرەدى. سول يدەيا اعىمدار مەن مەكتەپتەردى قالىپتاستىرادى. بىزدە ونىڭ بىرنەشە جارقىن ۇلگىلەرى بار. اباي اينالاسى، جامبىلدىڭ اقىندىق ورتاسى. قاسىمنىڭ توڭىرەگى، مۇقاعاليدىڭ ماڭايى، جۇماتايدىڭ قاعاناتى.

قازاقستان • 22 ناۋرىز، 2022

ۇلىس باقتى بولسىن!

«قازاقتىڭ قازاق بولعاندا، وزىنە ارنالعان، سىباعاسىنا تيگەن جالعىز مەيرامى – ناۋرىزناما» دەيدى دالا اۋليەسى ءماشھۇر ءجۇسىپ. «ول كۇندە ناۋرىز دەگەن ءبىر جازعىتۇرىم مەيرامى بولىپ، ناۋرىزناما قىلامىز دەپ، تاماشا قىلادى ەكەن. سول كۇنىن « ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى» دەيدى ەكەن» دەگەن حاكىم اباي. شاكارىم قاجى بولسا «قوجا، مولدالار ەسكى ادەتتى قالدىرامىز دەپ، قۇربان، ورازا ايتتارىن ۇلىس كۇنى دەگىزىپ، ۇلىستى – ناۋرىز دەگىزگەن. جىل باسىنىڭ اتى ۇلىس ەكەنىنىڭ دالەلى مىناۋ: « ۇلىس كۇنى قازان تولسا، ول جىلى اق مول بولار. ۇلى كىسىدەن باتا السا، سوندا ولجالى بولار» دەگەن – ءتىپتى ەسكى ماقال» دەپ ءبىر تۇجىرادى.

رۋحانيات • 17 ناۋرىز، 2022

ءبىز تەربەتكەن ءبىر بەسىك

ءار حالىقتىڭ ءوز بەسىك جىرى بولادى. سول بەسىك جىرى – ۇلتتىق بولمىس­تى قالىپتاستىرۋدىڭ العاشقى فاكتورى. بالانىڭ بولمىسى، تابيعاتى، تانىم-تۇسىنىگى، دۇنيەنى قابىلداۋى مەن سەزىم-تۇيسىگى بەسىك جىرىنان باس­تاۋ الاتىنىن اڭعارۋ قيىن ەمەس. بە­سىك جىرىندا سول حالىقتىڭ سالت-سا­نا­سى، تاريحى مەن تاعدىرى، ارمانى مەن ءۇمىتى تۇرادى. دۇنيەدە بارلىق ۇلى مۋزىكالىق شىعارمالار، حالىق كوم­پوزيتورلارىنىڭ تۋىندىلارى، ءتىپتى تانىمال اندەر دە بار ادامزات با­لاسىنا ورتاق دۇنيەگە اينالىپ جاتادى. قازاقتىڭ ءانىن ءبىزدىڭ ديماش قۇدايبەرگەن ارقىلى قىرىق حالىقتىڭ ىڭىلدايتىنى سەكىلدى، ءبىز دە دۇنيە حالىقتارىنىڭ اندەرىن ايتىپ، تىڭداپ، كوڭىل باعىندا كوكتەم قۇستارىن سايراتىپ جۇرەمىز. تەك، بەسىك جىرى عانا ورتاق بولمايدى ەكەن. ءار حالىقتىڭ وزىنە عانا ءتان بەسىك جىرى بار، ول – سونىكى، جالعىز سونىكى.