ەرلان ءجۇنىس«Egemen Qazaqstan»
59 ماتەريال تابىلدى

قوعام • 28 شىلدە، 2021

كەمشىلىك پەن كەشىرىم

بۇرىننان بار ما ەدى، ءاپ-ساتتە-اق ايتقان ءسوزىڭدى الەمگە تاراتىپ جىبەرەر الەۋمەتتىك جەلى پايدا بولعان سوڭ قارعا تۇسكەن كو­مىر­دەي كوپ كورىنىپ قالا ما، بىزدە ءبىرىن-ءبىرى ايىپتاۋعا، كەمشىلىگىن كوپكە كورسەتۋگە، كەمىستىگىن ەلدىڭ الدىندا اشۋعا قۇمارتىپ تۇراتىن ءبىر ادەت پايدا بولدى.

ءبىلىم • 13 شىلدە، 2021

ءبىلىم الىپ كەلەتىن باقىت

ءال-ءفارابيدىڭ ايتۋىنشا ادام بالا­سى جاراتىلىسىنان قابىلەتتى بولادى، سو­نىڭ ارقاسىندا ونىڭ ارەكەتتەرى، جان اف­فەكتىلەرى جانە اقىل-پاراساتى تيىسىنشە جاق­سى بولادى نەمەسە جاقسى بولماي شى­عادى. وسىدان كەلىپ ادام نە تاماشا نەمەسە وڭ­باعان ارەكەتتەرگە بارادى. مۇنى تۋدى­راتىن كۇيدى عۇلاما مىنەز-ق ۇلىق دەپ اتاي­دى. مىنەز-ق ۇلىقتىڭ دۇرىس نەمەسە بۇ­رىس قالىپتاسۋى ادەتتەرگە بايلا­نىستى، قايتالانعان ادەتتەر مىنەزگە اينالادى.

رۋحانيات • 06 شىلدە، 2021

استانا مەتامورفوزاسى

ادەبيەت • 23 ماۋسىم، 2021

ءۇش، ءتورت جانە جالعىزدىق

ء«مۇيىز تاراق» اڭگىمەسىن وقي باستاعاندا كوز الدىڭا بىردەن ءۇش قوعامدىق فورماتسيا تەكشەلەنىپ كەلىپ تۇرا قالادى. بىرىنە­بىرى جىمداسا جالعاسقان، ىمىرالاس، ىقپالداس بەينەلەنگەن، كەيىپكەر ءومىرىنىڭ كەزەڭدەرى بويىنشا كەستەلەنىپ، ءوزارا كەلىسىپ العانداي ءبىرىن-ءبىرى الماستىرا جۇرەدى.

ادەبيەت • 17 ماۋسىم، 2021

قىزعىش قۇس پەن كوڭقارعا

جاستايىنان قورعاسىن زاۋىتىندا ەڭبەك ەتكەن تاكەن الىم­قۇلوۆتىڭ ويى قاي شىعارماسىندا دا قورعاسىن بۇلتتارداي قوپارىلا، قوتارىلا كوشىپ جاتادى. سونىڭ ءبىر بەلگىسى دە وسى اڭگىمەسىنەن كورىنەدى. جالپى، تاكەن الىمقۇلوۆتىڭ «قاراوي» اڭگىمەسى – ماحامبەت ءومى­رىنىڭ ءبىر كۇنىن عانا سۋرەتتەسە دە، سول ءبىر كۇن ارقىلى ءبىر عۇمىردىڭ سىرىنا تەرەڭ بويلاعان، ارىدەن ويلاعان، اقىننىڭ ءومىر-دەرەگى سى­عىمدالىپ، نىعىزدالىپ، بىراق كەڭىنەن قولدانىلعان، ادەبي تروپتاردى مولىنان پايدالانا وتىرىپ، شەبەرلىكپەن سومدالعان، پىسكەن، شيرىققان اڭگىمە.

تاريح • 06 ماۋسىم، 2021

اشتىقتا كوز جوق

بەيىمبەت مايلينگە العاشقى ايىپ 1932 جىلى تاڭىلسا، كەيىنگى اتىلعانعا دەيىنگى 6 جىلى دا ازاپپەن ءوتىپتى-اۋ. ءۇمىت پەن ۇرەي قۇشاعىندا وتكەن ۇركىندى جىلداردا جازۋشى قولىنان قالامىن تاستاعان جوق. بۇل كەزەڭ – قاندىقول توتاليتارلىق جۇيەنىڭ ۇلت بەتىنە شىعار قايماقتارى – زيالىلاردىڭ جەلكەسىنە قىلىش قويىپ تۇرعان ۋاقىتى عانا ەمەس، قازاقتىڭ تۇتاس ۇلت رەتىندە جويىلىپ كەتۋ قاۋپى تۋعان قوس اشتىقتىڭ ەلەسى بايتاق دالانى كەزىپ جۇرگەن تۇسى ەدى.

الەم • 30 مامىر، 2021

شاعالالار توپتانىپ ۇشقاندا...

1974 جىلى «نيۋ-يورك تايمس» گازەتىندە قىسقاشا عانا قازاناما جارىق كورگەن ەدى: «ايوۆا شتاتى، دەس موينەس، پومپانو بيچ اۋە­جايىندا ءوزىنىڭ اقىرعى ۇشۋىن اياقتاعان سوڭ، دجون گ. ليۆينگستون قايتىس بولدى. ماعىنالى ءومىرى مەن جانكەشتىلىگى «دجوناتان ليۆينگستون ەسىمدى شاعالا» اتتى بەستسەللەردىڭ جازىلۋىنا شابىت بەرگەن ليۆينگستون – ەلىمىزدىڭ ەڭ ۇزدىك ۇشقىشتارىنىڭ ءبىرى».

سۇحبات • 20 مامىر، 2021

ازەربايجان ەلشىسى: ءبىز – ءبىر اتانىڭ بالالارىمىز

– قۇرمەتتى راشاد ەيناددينوعلى، اۋەلى قازاقستان جانە ازەربايجان مەم­­لەكەت­تەرى تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىل­دىعى­مەن قۇتتىقتاعىم كەلەدى. بۇگىنگى جاس ۇرپاق، جاڭا ۇرپاق وسى داتانىڭ ماڭىزدىلىعىن، ءمانىن قالاي سەزىنۋى ءتيىس؟ ءبىز بۇل كۇنگە قالاي كەلدىك؟

ادەبيەت • 19 مامىر، 2021

ادام جۇرەگى دەگەنىمىز نە نارسە؟

گەتە بيىكتەن قورقاتىن بولعان، بۇل كادىمگى فوبياعا اينالعان، الايدا جيىرما ءتورت جاسىندا جارىق كورىپ، وعان بۇكىلالەمدىك داڭق سىيلاعان، ءبىر جىلدىڭ ىشىندە ەۋروپا حالىقتارىنىڭ تىلىنەن بولەك، تەڭىز اسىپ، قىتاي تىلىنە دە اۋدارىلىپ ۇلگەرگەن، ونى شىعارماشىلىق ادامى رەتىندە سونشا بيىككە كوتەرگەن «جاس ۆەرتەردىڭ جان ازابى» رومانىنىڭ داڭقى مەن داقپىرتى ونى قورقىتقان جوق، كەرىسىنشە ويلاندىردى. ول شىن مانىندە تاڭعالدى. نەگە بۇلاي؟ جاس ۆەرتەردىڭ سەزىمى، قۇمارلىعى، قايعىسى مەن قاسىرەتى، ازابى مەن مەحناتى، قورقىنىشى مەن ۇرەيى، بوزبالاعا ءتان بولماشى بوساڭدىعى مەن تاعدىرشەشتى شەشىمى، كۇيگەلەكتىگى مەن الاڭعاسارلىعى ادامداردى نەگە سونشا تولقىتتى، تەبىرەنتتى، تولعاندىردى، ابىرجىتتى؟

ادەبيەت • 13 مامىر، 2021

جوق كىتاپتى ىزدەۋ

حورحە لۋيس بورحەس. بۇل ەسىمنىڭ دابىسى قالىڭ وقىرماننىڭ اراسىنا قانىق شىققان جوق. ەسەسىنە، ونى قولىنا قالام ۇستاعان ءاربىر قالامگەر جاقسى بىلەدى. نەگە دەسەڭىز، ادەبيەتتە «اقىنداردىڭ اقىنى»، «جازۋشىلاردىڭ جازۋشىسى» دەگەن ۇعىم بار، بورحەس تە سولاي. مىسالى، فرانتسيادا ستەفان ماللارمە، ورىستا ۆەليمير حلەبنيكوۆ سەكىلدى اقىندار بار. ولاردى ادەبيەت سىنى «اقىنداردىڭ اقىنى» دەپ اتايدى.