جي
قوعام • 19 جەلتوقسان, 2025
الماتىدا اسكەرگە شاقىرىلاتىنداردى جيناۋ ورنى اشىلدى
سالتاناتتى اشىلۋ راسىمىنە قورعانىس ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى – قارۋلى كۇشتەر باس شتابىنىڭ باستىعى گەنەرال-لەيتەنانت سۇلتان قامالەتدينوۆ, اكىمدىك پەن قوعام وكىلدەرى, قارۋلى كۇشتەردىڭ ارداگەرلەرى, سونداي-اق جەرگىلىكتى اسكەري باسقارۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى قاتىستى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
پرەزيدەنت • 18 جەلتوقسان, 2025
قاسىم-جومارت توقاەۆ مەيدجي دجينگۋ عيباداتحاناسىن ارالاپ كوردى
مەملەكەت باسشىسى جاپونياعا رەسمي ساپارى بارىسىندا توكيوداعى مەيدجي دجينگۋ سينتو عيباداتحاناسىنا باردى. 1920 جىلى سالىنعان كەشەن يمپەراتورلىق كيەلى ورىن سانالادى. ونىڭ اۋماعىندا 120 مىڭعا جۋىق اعاش پەن جاسىل جەلەگى بار ساياباق ورنالاسقان, دەپ جازادى Egemen.kz اقوردانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.
قوعام • 16 جەلتوقسان, 2025
اتاقتى رەجيسسەردى ءولتىردى دەگەن كۇدىكپەن ونىڭ ۇلى ۇستالدى
امەريكالىق رەجيسسەر روب راينەر مەن ونىڭ جۇبايى, پروديۋسەر ميشەل سينگەر راينەردىڭ ولىمىنە بايلانىستى قىلمىستىق ءىس قوزعالدى. ولاردىڭ 32 جاستاعى ۇلى نيك راينەر اتا-اناسىن ءولتىردى دەگەن كۇدىكپەن قاماۋعا الىندى, دەپ جازادى Egemen.kz
جاساندى ينتەللەكت • 10 جەلتوقسان, 2025
ەندى جي ارقىلى تاماققا تاپسىرىس بەرۋگە بولادى
OpenAI كومپانياسى اقش-تىڭ ەڭ ءىرى ازىق-ت ۇلىك جەتكىزۋ سەرۆيستەرىنىڭ ءبىرى – Instacart-پەن بىرلەسىپ جاڭا قىزمەتتى ىسكە قوستى, دەپ جازادى Egemen.kz.
جاساندى ينتەللەكت • 10 جەلتوقسان, 2025
وتاندىق ستارتاپ 50 ملن دوللارعا باعالاندى: كاسىپكەر جي-بوت جاساۋدى ۇيرەتەدى
كاسىپكەر ميراس سوۆەتوۆ بيزنەس ءۇشىن جاساندى ينتەللەكت بوتتارىن قالاي جاساۋ كەرەكتىگىن ۇيرەتەتىن پلاتفورمانى ىسكە قوستى. ونىڭ جوباسى قازىردىڭ وزىندە 50 ميلليون دوللارعا باعالانعان, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
ەكونوميكا • 10 جەلتوقسان, 2025
قاراعاندىلىق جي-ستارتاپ 400 مىڭ دوللار ينۆەستيتسيا تارتتى
Astana Hub قاتىسۋشىسى 4sell.ai ستارتاپى كومپانيانى 4 ملن دوللارعا باعالاۋ كەزىندە 400 مىڭ دوللار سوماسىندا ينۆەستيتسيا الىپ وتىر. ينۆەستيتسيالىق راۋندقا MA7 Ventures, MOST Accelerator Fund, Axiom Capital قاتىستى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
قوعام • 09 جەلتوقسان, 2025
ەل تۇرعىندارى زەينەتاقى قارجىسىن پلاستيكالىق وپەراتسياعا الا باستادى
بىرجولعى زەينەتاقى تولەمدەرىن پلاستيكالىق وپەراتسيالارعا پايدالانۋ جۇيەسىندە بۇرىن-سوڭدى بولماعان رەكوردتىق كورسەتكىش تىركەلدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
سپورت • 03 جەلتوقسان, 2025
شىمكەنتتىك سپورتشى بايقۇت تولەپبەرگەن يسپانيانىڭ باس شاھارى مادريدتە دجيۋ-دجيتسۋ ءتۋرنيرى الاڭىندا 1-ورىن يەلەندى. ول بارلىق بەلدەسۋدە قارسىلاس شاق كەلتىرمەگەن, دەپ جازادى Egemen.kz.
ايماقتار • 02 جەلتوقسان, 2025
استىق جيناۋ كورسەتكىشى بويىنشا اقمولا وبلىسى كوش باستادى
ۇكىمەتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى بيىلعى وراق ناۋقانى ناتيجەلى اياقتالعانىن مالىمدەدى. وڭىرلەر اراسىندا استىقتىڭ جالپى جينالىمى بويىنشا اقمولا وبلىسى العا شىقتى, دەپ جازادى Egemen.kz.
قوعام • 01 جەلتوقسان, 2025
ەندى مۇگەدەكتىكتى انىقتاۋ ءۇشىن جي قولدانىلۋى مۇمكىن
مۇگەدەكتىك توبىن بەلگىلەۋ ءۇشىن مەديتسينالىق-الەۋمەتتىك ساراپتاما جۇرگىزۋ بارىسىندا قولدانىلاتىن جاساندى ينتەللەكت (جي) مودەلىن ازىرلەۋ جۇمىسىن – ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى جۇرگىزىپ جاتىر. جي ەنگىزۋ راسىمدەردىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتىپ, سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىن بارىنشا ازايتادى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
قوعام • 01 جەلتوقسان, 2025
وكسفورد 2025 جىلى ءجيى قولدانىلعان ءسوزدى اتادى
وكسفورد اعىلشىن ءتىلىنىڭ سوزدىگى 2025 جىلى ەڭ ءجيى قولدانىلعان ءسوز رەتىندە «رەيدجبەيت» (rage bait – ىزانى قوزدىرۋعا ارنالعان) تەرمينىن تاڭدادى. سوڭعى 12 اي ىشىندە «رەيدجبەيت» ءسوزىنىڭ قولدانىلۋ جيىلىگى ءۇش ەسە ارتقان, دەپ جازادى Egemen.kz.
الەم • 28 قاراشا, 2025
1998 جىلى جەر بەتىن ارالاۋعا اتتانعان جيھانكەز ۇيىنە ورالۋعا جاقىن
بريتاندىق بۇرىنعى دەسانتشى كارل بۋشبي 27 جىلعا سوزىلعان ساپارىنىڭ سوڭعى كەزەڭىنە جەتتى. ساياحاتشىنىڭ ايتۋىنشا, ول ساپارعا شىققان كەزدە الەۋمەتتىك جەلى بولماعان, ەندى عالامتور كەڭىستىگى دامىپ, تۇبەگەيلى وزگەرگەن الەمگە تاپ بولىپ وتىر, دەپ جازادى Egemen.kz.
الماتى • 27 قاراشا, 2025
جەتەكشى عالىمدار جاساندى ينتەللەكت جەتىستىكتەرىن تالقىلادى
الماتىدا «قازاقستان جاساندى ينتەللەكت داۋىرىندە: تاريح, مادەنيەت, ءتىل جانە تەحنولوگيالار ديالوگى» اتتى عىلىمي كونفەرەنتسيا ءوتتى. حالىقارالىق ينجەنەرلىك-تەحنولوگيالىق ۋنيۆەرسيتەتى (ميتۋ) الاڭىندا وربىگەن اۋقىمدى شاراعا قازاقستان, تۇركيا, وزبەكستان جانە پاكىستاننان كەلگەن بەدەلدى عالىمدار, عىلىمي ورتالىقتار وكىلدەرى جانە جاس زەرتتەۋشىلەر قاتىسىپ, جاساندى ينتەللەكتتىڭ گۋمانيتارلىق عىلىمداردى جاڭعىرتۋداعى ءرولىن جان-جاقتى تالقىلادى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
ءوندىرىس • 26 قاراشا, 2025
وتاندىق جيھاز ءوندىرىسى حالىقتىڭ سۇرانىسىن قامتاماسىز ەتىپ وتىر ما؟
ەلىمىزدە بيىلعى قاڭتار-قازان ايلارىندا جيھاز ءوندىرۋ كولەمى 120,8 ملرد تەڭگەنى قۇراپ, وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا شامامەن ءبىر جارىم ەسەگە ارتقان. الايدا ناقتى كورسەتكىشتى اڭعارتاتىن كولەم يندەكسى نەبارى 99,9% بولىپ, سالادا ءوسۋ دە, ايتارلىقتاي تومەندەۋ دە بولماي تۇر, دەپ جازادى Egemen.kz.
ءبىلىم • 26 قاراشا, 2025
ءبىلىم سالاسىنا جاساندى ينتەللەكت ەنگىزۋ جونىندەگى جۇمىس توبى قۇرىلدى
اتالعان جۇمىس توبىنىڭ العاشقى وتىرىسىن وتكىزگەن وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى جۇلدىز سۇلەيمەنوۆا ەكسپەرتتىك قاۋىمداستىقپەن وتاندىق IT مامانداردىڭ ەdTex سالاسىنداعى يننوۆاتسيالىق شەشىمدەرى مەن ۇسىنىستارىن تىڭداۋعا ءازىر ەكەنىن ءبىلدىردى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
قوعام • 26 قاراشا, 2025
2026 جىلدان باستاپ جەڭىلدەتىلگەن سالىق تولەيتىن كاسىپ يەلەرەنىڭ ءتىزىمى جاريالاندى
ۇكىمەت ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتۋشىلارعا ارنالعان ارناۋلى سالىق رەجيمىن قولدانۋعا رۇقسات ەتىلگەن قىزمەت تۇرلەرىنىڭ جاڭا ءتىزىمىن جاريا ەتتى. قاۋلى 2026 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ رەسمي تۇردە قولدانىسقا ەنگىزىلەدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz
قوعام • 21 قاراشا, 2025
ادامدار جۇمىس ىستەمەي ءومىر سۇرەتىن ۋاقىت كەلە مە؟
ۆاشيڭتوندا وتكەن ينۆەستيتسيالىق فورۋمدا يلون ماسك ەرەكشە وي ايتتى. ول 10-20 جيىرما جىلدان كەيىن قوعام مۇلدە باسقاشا بولادى دەدى. ايتۋىنشا, جاساندى ينتەللەكت پەن ادامعا ۇقسايتىن روبوتتار بارلىق جۇمىستى ءوز موينىنا الادى. ادامدار تەك كوڭىلدەرى قالاسا عانا ەڭبەك ەتەدى, دەپ جازادى Egemen.kz.
قوعام • 21 قاراشا, 2025
كاسىپكەرلەرگە كومەكشى: جاساندى ينتەللەكت جاساپ بەرەتىن بيزنەس
بۇرىن كاسىپكەرلەرگە بىرنەشە بولەك پورتالمەن جۇمىس ىستەۋگە تۋرا كەلەتىن. مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ, ەلەكتروندى شوت-فاكتۋرا, سالىق پەن كەدەن دەكلاراتسيالارىن جاساۋ – جەڭىل جۇمىستاردىڭ ءبىرى ەمەس. ارقايسى ءار جۇيەدە ورنالاسقاندىقتان, ناۆيگاتسيا قيىن, ال ۋاقىت شىعىنى كوپ بولاتىن. 2024 جىلى قارجى مينيسترلىگى نەگىزگى تسيفرلى جۇيەلەردى اۋقىمدى تۇردە جاڭارتۋعا كىرىستى. بۇل ءبىرتۇتاس, تۇسىنىكتى جانە جايلى تسيفرلى ورتانى قۇرۋعا جول اشتى, دەپ جازادى Egemen.kz.
ءبىلىم • 21 قاراشا, 2025
ەل مەكتەپتەرى جاساندى ينتەللەكتىنى جۇيەلى قولدانا باستايدى
ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا جاساندى ينتەللەكتىنى (جي) ەتيكالىق جانە قاۋىپسىز قولدانۋ بويىنشا جۇيەلى جۇمىس باستالدى. سول ورايدا ەل مەكتەپتەرىندە ادىستەمەلىك ۇسىنىمدار ازىرلەنىپ جاتىر, دەپ جازادى Egemen.kz.
قوعام • 20 قاراشا, 2025
قالعىپ-مۇلگىگەن جۇرگىزۋشىنى جي وياتادى
استانادا كولىك مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن «Kaztraffic-2025» كورمەسى ءوتىپ جاتىر. بيىل ەلىمىزدە 21-ءشى مارتە ۇيىمداستىرىلعان ءىس-شارادا قىتاي, تۇركيا, يتاليا, فرانتسيا, كانادا, وزبەكستان جانە باسقا مەملەكەتتەردەن 200-دەن استام كومپانيا باس قوستى. ولاردىڭ ىشىندە جاساندى ينتەللەكتىنىڭ كومەگىمەن جولداعى قاۋىپسىزدىكتى كۇشەيتۋگە باسىمدىق بەرگەن «استانا تازالىق» سەرىكتەستىگى بار, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
جاساندى ينتەللەكت • 19 قاراشا, 2025
ەلىمىزدە العاش رەت IT-ارحيتەكتور اكادەمياسى قۇرىلدى
جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفرلىق دامۋ مينيسترلىگىنە قاراستى تسيفرلىق ۇكىمەتتى قولداۋ ورتالىعى IT-ارحيتەكتورلار اكادەمياسىنىڭ اشىلعانىن ءمالىم قىلدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz اتالعان مينيسترلىكتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.
ايماقتار • 18 قاراشا, 2025
شىعىس قازاقستاندا جاستار جاساندى ينتەللەكت باعىتىنداعى ەرەكشە جوبالار ۇسىندى
د. سەرىكباەۆ اتىنداعى شىعىس قازاقستان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە «AI-Sana: EKTU Demo Day» اتتى كۇزگى فورۋم ءوتتى. ءىس-شارا ۇلتتىق AI-Sana باعدارلاماسى اياسىندا, عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگى مەن شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ تسيفرلاندىرۋ جانە ارحيۆتەر باسقارماسىنىڭ قولداۋىمەن ۇيىمداستىرىلدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
مەديتسينا • 18 قاراشا, 2025
الماتىنىڭ مەديتسينالىق مەكەمەلەرى نەگە كۇشەيتىلگەن رەجيمگە كوشتى؟
ءدال وسى كۇندەرى مەگاپوليستە جرۆي مەن تۇماۋ ءورشىپ تۇر. مۇندايدا ازاماتتارعا كورسەتىلەتىن مەديتسينالىق كومەك قالاي ۇيىمداستىرىلادى دەگەن ماسەلە كۇن تارتىبىنە شىعادى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
زەردە • 17 قاراشا, 2025
كۋبيك-رۋبيكتى 1 مينۋتتا جينايتىن روبوت جاسالدى
ارنايى سەنسورلار ارقىلى كۋبيكتىڭ قىرلارىن سكانەرلەپ, تۇستەرىن انىقتايتىن روبوت الىنعان دەرەكتەردى تالداپ, ەڭ ءتيىمدى الگوريتمدى تاڭداپ, كۇردەلى لوگيكالىق تاپسىرما رەتىندە تانىلعان كۋبيك-رۋبيكتى ءدال ءارى جىلدام جينايدى, دەپ جازادى Egemen.kz.
مادەنيەت • 13 قاراشا, 2025
شارا جيەنقۇلوۆانىڭ بۇرىن جاريالانباعان سيرەك بەينەماتەريالى تابىلدى
قازاقتىڭ العاشقى كاسىبي ءبيشىسى, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى شارا جيەنقۇلوۆانىڭ سيرەك بەينەماتەريالى "ارحيۆ-2025" مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ كراسنوگورسك قالاسىنداعى رەسەي مەملەكەتتىك كينوفوتوقۇجاتتار ارحيۆىنەن تابىلدى, دەپ جازادى Egemen.kz.
جاساندى ينتەللەكت • 13 قاراشا, 2025
اتىراۋدا باعدارشامدارعا جاساندى ينتەللەكت جۇيەسى ەنگىزىلدى
«اقىلدى باعدارشامدار» جوباسى اتىراۋ قالاسىندا ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. جوبا زاماناۋي تەحنولوگيالار مەن جي ەلەمەنتتەرىن پايدالانا وتىرىپ, قالا كوشەلەرىندەگى قوزعالىستى ءتيىمدى رەتتەۋدى كوزدەيدى, دەپ جازادى Egemen.kz.
الەم • 12 قاراشا, 2025
مۋزىكا الەمىندە تاريحي وقيعا تىركەلدى: جي جاساعان ءان Billboard چارتىندا كوش باستاپ تۇر
اقش-تاعى Billboard Country Digital Song Sales رەيتينگىندە ءبىرىنشى ورىندى Breaking Rust اتتى ۆيرتۋالدى ورىنداۋشىنىڭ «Walk My Walk» كومپوزيتسياسى يەلەندى. بۇل جاساندى ينتەللەكت تولىق جاساعان ءاننىڭ العاش رەت الەمدىك مۋزىكالىق چارتتىڭ شىڭىنا شىعۋى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz Newsweek باسىلىمىنا سىلتەمە جاساپ.
ەكونوميكا • 11 قاراشا, 2025
جيناق قانشا تەڭگەدەن باستالادى؟
ۇلتتىق بانكتىڭ قازان ايىنداعى زەرتتەۋىندە ەل ازاماتتارىنىڭ 9,8 پايىزى 500 مىڭ مەن 1 ميلليون تەڭگە ارالىعىنداعى قاراجاتتى عان جيناق دەپ سانايتىنىن كورسەتتى. ال 7 پايىزى ءۇشىن 100 مىڭ تەڭگەگە دەيىنگى اقشانىڭ ءوزى جيناق سانالادى, دەپ جازادى Egemen.kz.
رۋحانيات • 10 قاراشا, 2025
قازاق بالالارىنىڭ ساۋاتىن اشۋ جولىندا ايانباي ەڭبەك قىلعان جيەنعالي تىلەپبەرگەنوۆ كىم؟
تەمىر اۋدانىندا جازۋشى, دراماتۋرگ, جۋرناليست جيەنعالي تىلەپبەرگەنوۆتىڭ تۋعانىنا 130 جىلدىعىنا وراي بىرقاتار ءىس-شارا ءوتتى, دەپ جازادى Egemen.kz.
وقيعا • 07 قاراشا, 2025
Perplexity Pro: ەندى ازاماتتار جي قىزمەتىن ءبىر جىل تەگىن پايدالانا الادى
ەندى ەل ازاماتتارى Perplexity Pro جاساندى ينتەللەكت پلاتفورماسىنا ءبىر جىل بويى تەگىن قول جەتكىزە الادى. بۇل مۇمكىنشىلىك جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفرلىق دامۋ مينيسترلىگى, «قازتەلەكوم» اق جانە Perplexity AI, Inc. كومپانياسى اراسىندا قول قويىلعان ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋم اياسىندا جۇزەگە اسادى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
