فوتو: freepik.com
Electric Power Research Institute مالىمەتىنشە, بۇگىنگى كۇنى اقش-تا داتا-ورتالىقتار جالپى ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتىنۋدىڭ 4%-ىن قۇرايدى, ال 2030 جىلعا قاراي بۇل كورسەتكىش 17%-عا دەيىن ءوسۋى مۇمكىن. وعان سەبەپ – نەيروندىق جەلىلەردى ۇيرەتۋ مەن جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن كولوسسالدى ەسەپتەۋ قۋاتىنىڭ قاجەتتىلىگى. تىعىز داتا-ورتالىقتاردا مىڭداعان گرافيكالىق پروتسەسسورلار تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەيدى جانە ءاربىر مۇنداي ينفراقۇرىلىم كىشىگىرىم ونەركاسىپتىك تۇتىنۋشىعا اينالادى.
الايدا سۇرانىس ەنەرگەتيكالىق جۇيەنىڭ بەيىمدەلۋ جىلدامدىعىنان اسىپ ءتۇسىپ جاتىر. كەلەسى 5 جىلدا تازا ەنەرگيا كوزدەرى ارقىلى گەنەراتسيانى جىلدام ارتتىرۋ مۇمكىن ەمەس. جاڭارتىلاتىن ەنەرگەتيكا قارقىندى دامىپ جاتسا دا, ول ەكى قيىندىققا كەزىگەدى: گەنەراتسيانىڭ تۇراقسىزدىعى جانە جەلىلەر مەن ەنەرگيا ساقتاۋ جۇيەلەرىن كەڭ اۋقىمدى جاڭارتۋ قاجەتتىلىگى.
اتوم ەنەرگەتيكاسى دا جىلدام شەشىم ۇسىنا المايدى. ءتىپتى كىشى ءمودۋلدى رەاكتورلار (SMR) بىرنەشە جىل جوبالاۋ, ليتسەنزيالاۋ جانە سالۋدى تالاپ ەتەدى.
سوندىقتان ەنەرگەتيكالىق جۇيەدە سالىستىرمالى تۇردە تەز ىسكە قوسۋعا بولاتىن ەكى نەگىزگى كوز قالىپ وتىر. ءبىرىنشىسى – تابيعي گاز. گاز ەلەكتر ستانتسيالارى – ەنەرگيا قۋاتىن ارتتىرۋدىڭ ەڭ جىلدام جولى. سوندىقتان اقش-تا داتا-ورتالىقتارعا ارنالعان كوپتەگەن ەنەرگەتيكالىق جوبالار گاز ينفراقۇرىلىمىنا تاۋەلدى.
ەكىنشىسى – كومىر. تسيفرلىق ەكونوميكانىڭ ەنەرگيا تۇتىنۋىنىڭ ءوسۋى كومىر سالاسىن قايتا قالپىنا كەلتىرۋ قاجەتتىلىگىن كورسەتتى. ناتيجەسىندە, جي ەنەرگەتيكالىق بالانسقا اسەر ەتىپ, ءداستۇرلى ەنەرگيا كوزدەرىنىڭ ءرولىن كۇشەيتەدى.
داتا-ورتالىقتار مەتاللۋرگيا, حيميا نەمەسە اۋىر ونەركاسىپ سياقتى بازالىق جۇكتەمەنى قالىپتاستىراتىن جاڭا كاتەگورياعا اينالدى. بۇل جاھاندىق دەڭگەيدە دە ماڭىزدى: اقش پەن قىتاي داتا-ورتالىق قۇرىلىسى بويىنشا كوشباسشى, دەمەك الەمدىك ەنەرگيا سۇرانىسىنىڭ قۇرىلىمىن سول ەلدەر انىقتايدى.
پراكتيكادا بۇل مىناداي قورىتىندىعا اكەلەدى: «جاسىل وتپەلى كەزەڭ» تۋرالى ساياسي دەكلاراتسيالارىنا قاراماستان, كەلەسى ونجىلدىقتا كومىرسۋتەك كوزدەرىنەن تولىق باس تارتۋ وتە قيىن. كەرىسىنشە, تسيفرلىق ەكونوميكا دامۋى ءداستۇرلى ەنەرگيا كوزدەرىنىڭ ۋاقىتشا ماڭىزىن ارتتىرۋى مۇمكىن.
2027 جىلعا قاراي ەلەكتر ەنەرگياسىنا دەگەن ىشكى قاجەتتىلىك تولىعىمەن جابىلادى
قازاقستان ءۇشىن بۇل ترەند بىرنەشە ستراتەگيالىق مۇمكىندىكتەر اشادى:
- ەلدە كومىر مەن تابيعي گاز قورلارى جەتكىلىكتى, ولار ارزان ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ نەگىزىن قۇراي الادى, بۇل داتا-ورتالىقتار ءۇشىن ماڭىزدى فاكتور;
- قازاقستان ەۋروپا مەن قىتاي اراسىنداعى ەكى ءىرى تسيفرلىق ينفراقۇرىلىم نارىعىنىڭ ورتاسىندا ورنالاسقان, بۇل مەملەكەتكە ايماقتىق داتا-ورتالىق حابى بولۋعا مۇمكىندىك بەرەدى;
- جي دامۋى بازالىق گەنەراتسيانىڭ جاڭا كوزدەرىن, سونىڭ ىشىندە اتوم ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋ قاجەتتىلىگىن كۇشەيتەدى, سەبەبى تسيفرلىق ينفراقۇرىلىم ءۇشىن تۇراقتى ءارى بولجامدى ەنەرگيا ماڭىزدى.
ۇزاق مەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا جاساندى ينتەللەكت تەك تەحنولوگيالىق عانا ەمەس, ەنەرگەتيكالىق رەۆوليۋتسياعا دا اينالىپ وتىر. تسيفرلىق ەكونوميكا نەعۇرلىم تەز وسسە, تۇراقتى گەنەراتسياعا سۇرانىس سوعۇرلىم ارتادى. ەلەكتر ەنەرگياسى قولجەتىمدى ەلدەر ءۇشىن بۇل جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىكتىڭ نەگىزگى فاكتورلارىنىڭ بىرىنە اينالۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
