سوڭعى جاڭالىقتار
ەكونوميكا • 31 قازان, 2025
كريپتوۆاليۋتا قارجى نارىعىن قالاي وزگەرتەدى؟
ەلىمىزدە كريپتوۆاليۋتا نارىعى جاڭا كەزەڭگە اياق باستى. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ بيىلعى جولداۋىندا بۇل سالاعا باسا نازار اۋدارىپ, مەملەكەتتىك كريپتواكتيۆتەر قورىن قۇرۋدى تاپسىردى. ونى ۇلتتىق بانكتىڭ ينۆەستيتسيالىق كورپوراتسياسى قاداعالايدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ سوزىنشە, وسى باستامالار قازىرگى جاھاندىق قارجى ۇردىستەرىنە ساي بولۋ ءۇشىن قاجەت. سەبەبى جاڭا قور ەڭ ءتيىمدى ءارى بولاشاعى زور تسيفرلىق اكتيۆتەردەن ستراتەگيالىق كريپتورەزەرۆ جينايدى. ول تسيفرلىق ەكونوميكانىڭ جاڭا قارجىلىق جۇيەسىنە نەگىز بولادى.
ءوندىرىس • 31 قازان, 2025
تۇركىستان وبلىسىندا كەزەكتى ينۆەستيتسيالىق جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ, 100 جەرگىلىكتى تۇرعىن تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلدى. تۇلكىباس اۋدانى كۇمىسباستاۋ اۋىلىندا ايگىلى «RC Cola» برەندىمەن جۇمىس ىستەيتىن «Beibars Bottlers» كومپانياسىنىڭ زاماناۋي سۋسىن ءوندىرۋ زاۋىتى اشىلدى.
باعا • 31 قازان, 2025
ازىق-ت ۇلىك باعاسىن تۇراقتاندىرۋ مۇڭعا اينالدى. وزگەسىن بىلاي قويعاندا, توسكەيىندە ءتورت ت ۇلىك مال جەر قايىستىرادى دەيتىن سۋلى-نۋلى وڭىردە ءتورت ت ۇلىك مال باسىنىڭ تابيعي ءوسىمى نەگە ويداعىداي ەمەس؟ قارا قازانىمدى مايلاپ, اق داستارقانعا ەت ونىمدەرىن مولىنان جەتكىزەمىز دەپ قۇلشىنعان اۋىل تۇرعىندارىنا ءۇش جىلدان بەرى نەسيە بەرىلە باستادى. 2024 جىلى 1,8 ملرد تەڭگە قاراجات ءبولىندى. «Kokshe» الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسىنا جالپى كولەمى 1 931,7 ملن تەڭگەنى قۇرايتىن 220 ءوتىنىم ءتۇستى. وسى قاراجاتتىڭ 1 161,2 ملن تەڭگەسى نەمەسە 128 ءوتىنىم وڭىردەگى مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا ۇسىنىلدى. ءوتىنىش يەلەرىنىڭ بيزنەس-جوسپارىن جان-جاقتى سارالاي كەلە, نەسيە كوميتەتى 131 ءوتىنىمدى ماقۇلدادى. قولدارىنا زارىعىپ كورگەن قاراجات تيگەن سوڭ, مالساق قاۋىم ويعا العان جوسپارىن ىسكە اسىرۋعا كىرىسىپ كەتتى. ايتسە دە, ناتيجە كوڭىل كونشىتەرلىك ەمەس.
ايماقتار • 31 قازان, 2025
ءۇش جىلدا – 65 جاڭا مەديتسينا نىسانى
بۇگىندە اۋىلدىق جەرلەردە دە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋ جۇمىستارى قارقىن الىپ كەلەدى. اباي وڭىرىندە 2023–2025 جىلدارى 65 جاڭا العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك نىسانى سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرىلەدى.
مەديتسينا • 31 قازان, 2025
ەندوسكوپيالىق دياگنوستيكانىڭ ءورىسى
ەلىمىزدە كىندىك ازيانىڭ ەندوسكوپيست-دارىگەرلەرى بىلىكتىلىگىن ارتتىراتىن وزىق ەندوسكوپيالىق ورتالىق اشىلدى. قازاقستان, جاپونيا, پولشا, چەحيا ەلدەرىنىڭ ماماندارى بىرلەسە وتىرىپ, الماتىداعى كارديولوگيا جانە ىشكى اۋرۋلار عىلىمي زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ بازاسىندا وسى جاڭا ەندوسكوپيالىق وقۋ ورتالىعىنىڭ اشىلۋىنا ىقپال ەتتى.
دەنساۋلىق • 31 قازان, 2025
ايرىقشا بالاعا قولداۋ كورسەتەدى
اۋتيزم اۋرۋى – جۇيكە دامۋىنىڭ بۇزىلۋى, اسا كۇردەلى, ءالى گەنەتيكا تۇرعىسىنان دا, پسيحولوگيا تۇرعىسىنان دا تولىقتاي زەرتتەلمەگەن كۇلبىلتەلى تاقىرىپ. بۇگىندە بۇل قۇبىلىس حالىق اراسىندا كەڭىنەن تانىلىپ, وعان سەبەپ رەتىندە ءبىر تاراپ ونى گەنەتيكالىق اۋرۋ رەتىندە سيپاتتاسا, ەكىنشى ءبىرى مۇنى ادامنىڭ ىشكى جاي-كۇيىمەن بايلانىستىرىپ, احۋال رەتىندە قابىلدايدى. كەيىنگى كەزدە اۋتيزم قوعامدا ءجيى ءسوز بولىپ, كوپ قوزعالاتىن ماسەلەنىڭ بىرىنە اينالدى.
ۋنيۆەرسيتەت • 31 قازان, 2025
مەملەكەت باسشىسى ۇكىمەتكە ينجەنەرلەردىڭ جاڭا بۋىنىن تاربيەلەۋ جونىندە تاپسىرما بەرگەن ەدى. وسىعان وراي س.وتەباەۆ اتىنداعى اتىراۋ مۇناي جانە گاز ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بازاسىندا ي.گۋبكين اتىنداعى رەسەي مەملەكەتتىك مۇناي-گاز ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيليالى جۇمىسىن باستادى. ەلىمىزدىڭ جاستارى «مۇناي-گاز قۇبىرلارى مەن مۇناي-گاز قويمالارىن سالۋ جانە پايدالانۋ», «مۇناي-گاز تەحنولوگيالارى», «مۇناي مەن گازدىڭ تابيعي رەزەرۆۋارلارىن گەولوگيالىق مودەلدەۋ» ماماندىقتارىندا ءبىلىم الادى. بۇل ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ ترانسفەرىن قامتاماسىز ەتىپ, بىرلەسكەن عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىسىن جۇزەگە اسىرۋعا جول اشادى.
مامان • 31 قازان, 2025
ەلىمىزگە ءوز ءىسىنىڭ شەبەرلەرى كەرەك
بىلىكتى ماماندار – ەلدىڭ ەكونوميكالىق قۋاتىن ارتتىراتىن, تەحنولوگيالىق سەرپىن بەرەتىن ستراتەگيالىق رەسۋرس. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ وسى باعىتقا باسىمدىق بەرىپ وتىر. ول بيىلعى جولداۋىندا شەتەلدەگى تالانتتى قازاق ماماندارىن عانا ەمەس, ۇلتىنا قاراماي, ءار سالاعا ۇزدىك شەتەلدىك مامانداردى تارتۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. «شەتەلدەن ەلىمىزدى دامىتۋعا ۇلەس قوسا الاتىن مىقتى مامانداردى ۇلتىنا قاراماي تارتۋ – وتە ماڭىزدى مىندەت. ولاردىڭ قازاقستاندا قالۋىنا جاعداي جاساۋ كەرەك. سەبەبى بىزگە بىلىكتى ماماندار وتە قاجەت. اسىرەسە تەحنيكالىق ماماندىقتاردى مەڭگەرگەن ءوز ءىسىنىڭ ناعىز شەبەرلەرى كەرەك», دەدى پرەزيدەنت.
تالبەسىك • 31 قازان, 2025
قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدىڭ ورنىقتى دامۋىنىڭ باستى باعىتى – تابيعي رەسۋرستاردى ۇتىمدى پايدالانۋ مەن قورشاعان ورتانى قورعاۋ, سونىمەن بىرگە حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن جاقسارتۋ ەكەنى ءمالىم. بۇل مىندەت, اسىرەسە, باتىس قازاقستان وڭىرىندە ەرەكشە ماڭىزعا يە. ويتكەنى ماڭعىستاۋ, اتىراۋ, باتىس قازاقستان, اقتوبە وبلىستارى تابيعي بايلىققا باي بولعانىمەن, ەكولوگيالىق تۇرعىدان وسال جانە الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تۇراقتىلىعى كۇردەلى جاعدايدى باستان وتكەرىپ وتىر. وسىعان وراي «باتىس قازاقستان ءوڭىرىنىڭ تابيعي-شارۋاشىلىق جانە الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جۇيەلەرىنىڭ ورنىقتى دامۋى: كەشەندى تالداۋ, كونتسەپتسيا, بولجامدىق باعالاۋ جانە ستسەناريلەر» اتتى عىلىمي باعدارلاما قولعا الىنىپ, جاسىل دامۋ قاعيداتىنا سايكەس كەشەندى زەرتتەۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر.
جاساندى ينتەللەكت • 31 قازان, 2025
ەلوردادا «قازاقستان – اكادەميالىق ءبىلىم اۋماعى» اتتى ستراتەگيالىق سەرىكتەستەردىڭ حالىقارالىق فورۋمى ءوتتى. اۋقىمدى ءىس-شاراعا ءبىلىم, عىلىم, يننوۆاتسيا سالاسىنداعى الەمدىك كوشباسشىلار, وتاندىق ساراپشىلار, جەتەكشى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ رەكتورلارى مەن حالىقارالىق اككرەديتتەۋ اگەنتتىكتەرىنىڭ باسشىلارى قاتىستى. جيىندا جاساندى ينتەللەكتىنىڭ وقۋ جۇيەسىنە ەنۋى, ترانسۇلتتىق ءبىلىم بەرۋ مۇمكىندىگى, اكادەميالىق ۇتقىرلىقتى ارتتىرۋ, عىلىم مەن ءوندىرىس اراسىنداعى بايلانىستى كۇشەيتۋ ماسەلەلەرى جان-جاقتى تالقىلاندى. سونداي-اق «AI-sana» جوباسى اياسىندا ازىرلەنگەن ۇزدىك ستارتاپتار ماراپاتتالدى. اتالعان ءىس-شارانىڭ باستى ماقساتى – ەلىمىزدى وڭىرلىك ءبىلىم حابى رەتىندە تانىتۋ جانە اكادەميالىق ارىپتەستىكتى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋ.
پىكىر • 31 قازان, 2025
سالادا ىنتىماقتاستىق ارتا تۇسەدى
دجەففري پيۋن, اريزونا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى:
سۇحبات • 31 قازان, 2025
زايروللا دۇيسەنبەك ۇلى, اكادەميك: ۇلت دەڭگەيىن كوتەرگەن عىلىمنىڭ قادىرى بار
قازىر قوعامدا ءداستۇرلى قۇندىلىقتار وزگەرىپ, جاڭا ۇستانىمدار پايدا بولدى. الايدا زيالىلىقتىڭ ءمانى كەمىگەن جوق. ناعىز زيالى – ۇلتتىڭ ار-ۇياتى. ەلىمىزدە ىرگەلى عىلىم مەن ءوندىرىستىڭ بايلانىسىن ءومىرىنىڭ وزەگى ەتىپ جۇرگەن ساناۋلى تۇلعالار بار. سونىڭ ءبىرى – ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى, اۋىلشارۋاشىلىق عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, زايروللا دۇيسەنبەك ۇلى. وتاندىق عىلىمنىڭ دامۋىنا زور ۇلەس قوسقان كورنەكتى عالىمنىڭ ومىردەن تۇيگەنى مول. ايتارى دا جەتەدى. تاياۋدا عالىم اقساقالمەن كەڭىرەك وتىرىپ اڭگىمەلەسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى.
پىكىر • 31 قازان, 2025
قازاقستان ورتالىق ازيادا كوشباسشى ەل بولا الادى
كارينا انگەليەۆا, حالىقارالىق عىلىم جانە تەحنولوگيا ورتالىعىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى:
سپورت • 31 قازان, 2025
بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋدىڭ ناقتى قادامدارى
بۇقارالىق سپورت – ۇلت ساۋلىعىنىڭ كەپىلى. وركەنيەتتىڭ كوشىن باستاپ تۇرعان مەملەكەتتەر سپورت پەن سالاماتتى ءومىر سالتىن ۇلتتىق يدەولوگيا دارەجەسىندە دارىپتەيدى. ويتكەنى دەنى ساۋ ۇلت قانا ەلدىڭ تىرەگىنە اينالادى.
رۋحانيات • 31 قازان, 2025
ستاروستا. بۇل ءسوز مەكتەپتەن قۇلاققا سىڭگەن. اۋدارىلماعان. اۋدارىلماس تا. جارتى عاسىر بۇرىن وقىعان مەكتەپتە قاي وقۋشىنىڭ ستاروستا بولعانى ەستە جوق, ال ەلۋ قيىردان قۇيىلعان ەلۋ ستۋدەنتتىڭ ىشىنەن ەكى توپقا ەكى ستاروستا شىققاندا, ءبىرى – مەيرامبەك تولەپبەرگەن ەدى. وندا تولەپبەرگەنوۆ.
ماسەلە • 31 قازان, 2025
قۇم باسقان جەر, مۇڭ شاققان جۇرت
اسپانتاۋ اياسىنداعى اۋىل تۇرعىندارىنىڭ دەنى مالدى كاسىپ قىلىپ, جەردەن ناپاقاسىن تەرىپ, جان باعادى. شابىندىق جەرلەردەن مال ازىعىن دايىندايدى, ءداندى داقىلدار مەن كوپجىلدىق ءشوپ, كارتوپ ەگەدى. جەر بولسا, جەكەنىڭ مەنشىگىندە. قىرىق قۇراق قىپ «قيىپ» العان ۇلتاراقتاي جەرىن كۇتىپ-باپتاپ, ودان مول ءارى ساپالى ءونىم الۋ وڭايعا سوقپايتىنى بەلگىلى. سەبەبى قىس ۇزاق, كوكتەم كەش كەلەتىن تاۋلى وڭىردەگى سۋارمالى جەرلەردىڭ جانعا باتار ءتۇيىندى ماسەلەسى جىلدار بويى شارۋالاردىڭ جانايقايىنا اينالعانىن ايتىپ, رايىمبەك اۋدانىندا تۋىپ-وسكەن, وسى ءوڭىردىڭ وركەندەۋى جولىندا تابان توزدىرىپ, ماڭداي تەرىن سىڭىرگەن زەينەتكەر, «جاسا» شارۋا قوجالىعىنىڭ جەتەكشىسى ەسەن قوناەۆ اقساقال رەداكتسيامىزعا حات جولدادى.
جاساندى ينتەللەكت • 31 قازان, 2025
جاساندى ينتەللەكت جانە ارحيۆ مۇراسى
حالىقارالىق ارحيۆتەر كەڭەسى (مسا) باس اسسامبلەياسىنىڭ پرەزيدەنتى جوزە كيرپس «ICA Barcelona 2025» كونگرەسى اياسىندا وتكەن جيىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى ءارحيۆىنىڭ ستراتەگيالىق ماڭىزىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.
سۇحبات • 31 قازان, 2025
قازاق ساحنالىق بي ونەرىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى بولات ايۋحانوۆتىڭ دۇنيەدەن وزعانىنا ءۇش جىلعا جۋىق ۋاقىت ءوتتى. «الماتىنىڭ جاس بالەتى» بي تەاترىن قۇرىپ, ۇلتىمىزدىڭ ەۋروپالىق اقسۇيەك ونەردى يگەرۋىنە داڭعىل جول سالعان تۇلعانىڭ ەسىمىن ۇلىقتاۋ – بارشاعا ورتاق پارىز. وسى ورايدا بولات ايۋحانوۆتىڭ زايىبى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى, حورەوگرافيا سالاسىنىڭ ارداگەرى, دوتسەنت رايحان وڭعاروۆامەن اڭگىمەلەسكەن ەدىك.
مادەنيەت • 31 قازان, 2025
ۇرمالى اسپاپتارمەن ماقتانا الامىز
جاقىندا مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆانىڭ تاپسىرماسىمەن استانا قالاسىندا اسپاپتار ورتالىعى اشىلدى. مينيستر ورتالىققا كونە اسپاپتاردى جاڭعىرتىپ, دامىتىپ جۇرگەن ازامات باقيانى الدىرىپ, عيماراتىن, قارجىسىن, ت.ب. ماسەلەلەردى رەتتەپ, قازاق ونەرىنە ۇلكەن قامقورلىق جاساپ وتىر.
عالام عاجاپتارى • 31 قازان, 2025
حالىقارالىق دەڭگەيدە 32 مىڭ ادامنىڭ قاتىسۋىمەن جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋ ناتيجەسى ادامداردىڭ جىلتىر تاۋارلارعا 72% قىمبات تولەۋگە دايىن ەكەنىن كورسەتتى.
سپورت • 31 قازان, 2025
كوپشىلىك كوزايىمىنا اينالعان كۋبوك
25–29 قازان ارالىعىندا استاناداعى Beeline Arena سپورت كەشەنىندە ۇستەل تەننيسىنەن پرەزيدەنتتىڭ ءبىرىنشى اشىق كۋبوگى ءوتتى. تۋرنيرگە 14 ەلدەن 300-دەن استام سپورتشى قاتىستى. ولاردىڭ قاتارىندا الەمدىك رەيتينگتىڭ توپ – 100-دىگىنە ەنەتىن ويىنشىلار دا ونەر كورسەتتى. جالپى جۇلدە قورى 115 000 دوللاردى قۇرادى.
عالام عاجاپتارى • 31 قازان, 2025
Talker Research جۇرگىزگەن ساۋالناماعا قاتىسقان 2 مىڭ امەريكالىقتىڭ ايتۋىنشا, جالاقىنىڭ 48%-ى العاشقى 48 ساعاتتا جۇمسالىپ كەتەدى.
ۇلتتىق سپورت • 31 قازان, 2025
ۇلتتىق ءداستۇردى دارىپتەگەن تۋرنير
شىمكەنتتە ەكىنشى رەسپۋبليكالىق «Respublica asyq atu» ءتۋرنيرى ءوتتى. جارىسقا ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنەن كەلگەن 40 ۇمىتكەر قاتىستى. ۇلتتىق ويىندى مىڭداعان قالا تۇرعىنى مەن قوناقتارى تاماشالادى.
عالام عاجاپتارى • 31 قازان, 2025
جاقىندا قىتايدا ارنايى ءبىلىمى جوق بلوگەرلەرگە قارجى, مەديتسينا, زاڭ جانە ءبىلىم سالالارىنا قاتىستى كونتەنت جاساۋعا تىيىم سالىندى.
«تازا قازاقستان» • 31 قازان, 2025
ەكولوگيالىق ەستافەتا سىردا قورىتىندىلاندى
الماتى – قىزىلوردا اراسىنداعى 1200 شاقىرىمدىق كۇرە جول بويىن تۇرمىستىق قالدىقتاردان تازارتۋ ماقساتىندا جولعا شىققان «تازا قازاقستان» road-ەستافەتاسى جولاي وڭتۇستىك وڭىردەگى بىرنەشە قالا مەن اۋداندا تازالىق شارالارىن جۇرگىزىپ, حالىقپەن كەزدەسۋ ۇيىمداستىرا وتىرىپ قىزىلورداعا جەتتى.
كورمە • 31 قازان, 2025
الماتىداعى ۇلتتىق ورتالىق مۋزەيدە «حاكىم اباي مۇراسى» اتتى تاقىرىپتىق-ەكسپوزيتسيالىق كورمە اشىلدى. تاعىلىمدى شارا ۇلى ويشىلدىڭ تۋعانىنا 180 جىل تولۋىنا وراي ۇيىمداستىرىلىپ وتىر.
قوعام • 31 قازان, 2025
كىتاپحاناشى – رۋحانيات جارشىسى
كىتاپحاناشىلار كۇنى قارساڭىندا ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عىلىمي كىتاپحاناسىندا ءداستۇرلى «ۇزدىك كىتاپحاناشى – 2025» بايقاۋى ءوتتى.
ايماقتار • 31 قازان, 2025
دەتەكتيۆ بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازدارى
كورنەكتى مايدانگەر جازۋشى كەمەل توقاەۆ اتىنداعى ءداستۇرلى دەتەكتيۆ شىعارمالار بايقاۋى 2018 جىلدان بەرى تۇراقتى ءوتىپ كەلەدى. «زاڭ مەديا» كورپوراتسياسى قولعا العان بايقاۋدىڭ قورىتىندى ءىس-شاراسى سوڭعى جىلدارى ەلىمىزدىڭ ءار قالاسىندا ۇيىمداستىرىلىپ جۇرگەنىن كوپشىلىك بىلەدى. بيىل ادەبي بايقاۋدىڭ ۇزدىكتەرى تاراز تورىندە انىقتالدى.
ايماقتار • 31 قازان, 2025
اقتاۋ قالاسىندا پوزيترون-ەميسسيالىق توموگرافيا (پەت/كت) ورتالىعى اشىلدى. باتىس وڭىرلەرى اراسىندا تۇڭعىش رەت ماڭعىستاۋ وبلىسىندا اشىلعان ورتالىقتىڭ ماقساتى – قاتەرلى ىسىك سياقتى كۇردەلى اۋرۋلاردىڭ رەتسيديۆىن ەرتە كەزەڭدە انىقتاۋ, جوعارى تەحنولوگيالى مەديتسينالىق قىزمەتتى تۇرعىندارعا قولجەتىمدى ەتۋ.
توتەنشە جاعداي • 31 قازان, 2025
سۋ باسۋ قاۋپى بار 1200-دەن استام ەلدى مەكەن انىقتالدى
قانات بوزىمباەۆ وڭىرلەردىڭ قىسقى ماۋسىمعا دايىندىعىن جانە كوكتەمگى سۋ تاسقىنى قاۋپى جوعارى كەزەڭگە قاتىستى قابىلدانىپ جاتقان شارالاردى تەكسەردى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
