كورمە • 31 قازان, 2025

حاكىمنەن قالعان قازىنا

20 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

الماتىداعى ۇلتتىق ورتالىق مۋزەيدە «حاكىم اباي مۇراسى» اتتى تاقىرىپتىق-ەكسپوزيتسيالىق كورمە اشىلدى. تاعىلىمدى شارا ۇلى ويشىلدىڭ تۋعانىنا 180 جىل تولۋىنا وراي ۇيىمداستىرىلىپ وتىر.

حاكىمنەن قالعان قازىنا

سۋرەتتى تۇسىرگەن – يۋري بەككەر

كورمەدە حاكىمنىڭ اۋلەتى, بالالىق شاعى, قورشاعان ور­­تاسى مەن ءومىربايانىن تا­نىستىراتىن ارنايى ستەند­­تەر, فوتوماتەريالدار مەن مۇ­راعات قۇجاتتارى قويىلعان. اتاپ ايتقاندا, ابايدىڭ ۇلى ماعاۋياعا 1896 جىلى جازعان حاتى, اقىننىڭ ءوز قولى قويىلعان قۇجاتتار, 1903 جىلى بەرىلگەن مىنەزدەمە, ءومىر دەرەكتەرىنە قاتىستى كوشىرمەلەر, كىتاپتار جانە اقىن ءداۋىرىنىڭ كەلبەتىن بەي­نە­لەيتىن جادىگەرلەر ەرەكشە ورىن الادى.

كوڭىل اۋدارعان بىرەگەي جا­دى­گەرلەردىڭ ىشىندە اقىن­نىڭ بايبىشەسى ءدىلدانىڭ دومبىراسى, بالداعى مەن توعىزقۇمالاعى, ءىنىسى ىسقاق­تىڭ بورىگى, كىشى ءىنىسى وسپان­نىڭ اسىراپ العان قىزى مان­سۋرانىڭ كامزولى, سونداي-اق ۇرپاعى ازات ءارحام ۇلى ىسقاقوۆ, سەمەيدەگى ابايدىڭ مەملەكەتتىك قورىق-مۋزەيى مەن ءا.جيرەنشين تاراپتارىنان قۇراستىرىلعان اباي اۋلەتى مەن تۋىستارى جونىندەگى شەجىرەلەر جانە بىرنەشە تىڭ تاريحي فوتوسۋرەت – كورمەدەگى قۇندى ماتەريالدار.

سول سەكىلدى اباي قۇنان­باي ۇلىنا قاتىستى قولجاز­بالار, كىتاپ باسىلىمدارى حاكىم مۇراسىنا ۇڭىلگەندەر­دى بەيجاي قالدىرمايدى. ەكس­پوزيتسيادا عالىمدار تارا­پىنان ابايدىڭ ءوز ەڭبەگى دەپ تانىلعان ء«بىراز ءسوز قازاق­تىڭ ءتۇبى قايدان شىق­قان­دىعى تۋرالى» اتتى بىرەگەي تۋىندىسى, اقىن شىعار­مالارى جيناقتالعان مۇر­سەيىت بىكە ۇلىنىڭ (1860–1917) قولجازباسى, تۇراعۇل اباي ۇلىنىڭ (1875–1934) «قا­زاقتىڭ اتاقتى اقىنى اباي قۇنانباي ۇلى» اتتى قول­جاز­باسى, سونداي-اق كاكىتاي مەن تۇراعۇل 1909 جىلى سانكت-پەتەربۋرگتە باستىرىپ­ شى­عارعان «قازاق اقىنى يبراھيم قۇنانباي وعلىنىڭ ولەڭى» ­اتتى ەرەكشە باسىلىم كوپشىلىك ­نازارىنا ۇسىنىلعان.

كورمەنى اشقان مۋزەي ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى سەرجان ساروۆ, ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى جانىن­داعى اباي عىلىمي-زەرتتەۋ ينس­تيتۋتىنىڭ ديرەكتورى جان­عارا دادەباي ۇلى, قازاق ۇلت­تىق قىزدار پەداگوگيكالىق ۋني­ۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى رۋدا زايكەنقىزى, فيلو­سوفيا, ساياساتتانۋ جانە ءدىن­تانۋ ينستيتۋتىنىڭ باس عى­لى­مي قىزمەتكەرى باقىت­جان مەڭلى­بەك ۇلى, اباي عىلىمي-زەرت­­تەۋ ينستيتۋتىنىڭ جەتەكشى عى­لى­مي قىزمەتكەرى ءلايلا مۇ­سالى, يران يسلام رەس­پۋبلي­كاسى باس كونسۋل­دىعىنىڭ مادەني ات­تاشەسى حوسسەين اعازادە اقىن مۇراسىنىڭ ماڭىزىن تىلگە تيەك ەتتى. عالىمدار اباي شىعار­­مالارىن وقۋ, ءبىلۋ, تانۋ, جاڭ­عىر­تۋ مەن ناسيحاتتاۋ تەك قازاق حال­قىنىڭ عانا ەمەس, الەم عا­لىم­­دارىنىڭ بورىشى ەكەنىنە ەرەكشە توقتالدى.

 

الماتى 

سوڭعى جاڭالىقتار