مۇحتار كۇمىسبەك
مۇحتار كۇمىسبەك«Egemen Qazaqstan»
1280 ماتەريال تابىلدى

رۋحانيات • 11 شىلدە, 2021

ءبىر مينۋت ۇنسىزدىك

ەڭ ۇلى ۇنسىزدىكتى ۋاقىت تارازىسى تەڭشەي المايدى. ساعات تىلىڭدەگى تىنىشتىقتىڭ سالماعى اۋىر, جاندى تۇڭعيىققا تارتادى دا تۇرادى. ۇنسىزدىك ىشىندەگى كوڭىلدىڭ ءحالى استان-كەس­تەن. سوندىقتان بوتەن ويدىڭ كولەڭكەسىن سايالاعان ادامنىڭ السىزدىگىنەن قورقاسىڭ. وندا ساتقىندىق بار, سەنىم جوق. شىنىمدى ايتايىن با؟ مىنا قوعامنىڭ ۇنسىزدىگى قالجىراتتى. جىگەرىمدى جۇتىپ قويارداي. قالاي ويلايسىز, قازاق دالاسىنان وتكەن الىپتاردىڭ ارقايسىسىن جەكە-جەكە ەسكە الساق, وتىز جاسار مەملەكەتتىڭ ءتوزىمى جەتە قويا ما؟ تاعى دا ءبىر مينۋت ۇنسىزدىك! تىرشىلىكتىڭ تامىرىن ۇستاپ كورىڭىزشى, سوعىپ تۇر ما ەكەن؟

06 شىلدە, 2021

ەلوردادا فوتوقۇجاتتىق كورمە وتۋدە

ەلوردا كۇنىنە وراي نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ مەملەكەتتىك ءارحيۆى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ ارحيۆىمەن بىرلەسىپ اشىق اسپان استىندا «نۇر-سۇلتان - بولاشاقتىق قالاسى» اتتى فوتوقۇجاتتىق كورمە اشتى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.

ونەر • 02 شىلدە, 2021

قانىڭدى قىزدىراتىن كارتينا

ءبىزدىڭ ءباھادۇر بابالارىمىز جاۋىن جەر جاستاندىرماي مايدان دالاسىن بوساتپاعان. اتقا قونسا اتويلاپ العا شىعار, تاقىمىنداعى تۇلپارى تۋلاسا تالاي ەلدىڭ تۋ-تالاقايىن شىعارار الىپ رۋحتىڭ يەسى ولار. سول الىپ رۋحتىڭ كورىنەر تاعى ءبىر تۇسى – كوكپار ويىنى. باتىر دا ەرجۇرەك ەرلەردىڭ مايداننان بولەك سىنالار ءساتى – سول نامىس دودا. قاراڭىزشى, جۇرتتىڭ جانىن راحاتقا بولەيتىن كونە ويىننىڭ كەنەپ بەتىندەگى كەسكىنى قانىڭدى قىزدىرادى.

ونەر • 02 شىلدە, 2021

قاسيەتىڭنەن اينالايىن, دومبىرا!

شەجىرەلى شاناعىڭا تالايلى تاريحىمدى سىيعىزعان سەن امان بول – دومبىرا! ۇلى دالانى داڭققا بولەگەن سەنىڭ بولمىسىندا قازاقتىڭ ناركەسكەن نامىسى بار. الپ-الپ باسقان اتانداي بۋىرقانعان بابالاردىڭ مىڭجىلدىقتان بەرى سەنىمى سەن ەدىڭ, سەرىگىڭ مەن ەدىم! سەنى سول ءۇشىن دە جانىما مەدەت, رۋحىما سايا تۇتامىن. قاسيەتىڭنىڭ سالماعىن قاراتاۋمەن ولشەمەسەم, ماعان سەرت, قادىرىمدى الاتاۋعا تەڭگەرمەسەڭ, ساعان سەرت. باعزىدان ايان, ءناسىلى اسىل ەلىم سەن دەگەندە كوڭىلىن كوكجيەككە سۇڭگىتىپ, سازىڭنان جانىنا شيپا ىزدەگەن. قوس ىشەگىڭنەن توگىلگەن تولقىن ساقي دۇنيەنىڭ ءتىلى مەن ءتىنى بولىپ مىنا قۇس تۇمسىعىنداي قىسقا جالعاننىڭ جان جاراسىن جازعان جوق پا؟! سەن سول ءۇشىن دە قىمباتسىڭ ماعان! قاسيەتىڭنەن اينالايىن, دومبىرا!

ونەر • 22 ماۋسىم, 2021

كونە ءداۋىر كورىنىستەرى

كونە زاماندى كوز الدىمىزعا اكەلەتىن ەكى قۇدىرەت بار. ءبىرى – ءسوز بولسا, ەكىنشىسى – سۋرەت. ءسوزدىڭ سيقىرى قۇپيالاردى تالقانداۋعا قۇشتار, ال بوياۋدىڭ سىرى بەيمالىم دۇنيەگە استار ىزدەۋگە ماجبۇرلەيدى. ونى ادام جانارىمەن كورەدى, جۇرەگىمەن سەزىنەدى. مىنە, كەنەپ بەتىنە تۇسكەن كەز كەلگەن كورىنىستىڭ جۇمباعى وسىندا. ال سول جۇمباقتى شەشۋگە ءسىز بەن ءبىزدىڭ كەيدە شامامىز جەتپەي جاتادى. سوندىقتان دا قىلقالام يەسىنىڭ قيالىنا عاشىق كۇيدە قالا بەرەمىز.

قازاقستان • 22 ماۋسىم, 2021

اۋىلدا بالا كوپ, ۇيىرمە از

اۋىلداعى مادەنيەت ۇيلەرىن اڭگىمەلەپ جۇرگەنىمىزگە ءبىراز بولدى. سودان دا بولار ءبىر ماسەلەنىڭ استارىنا ۇڭىلسەك, كەلەسى ءبىر تۇيتكىلدىڭ توبەسى كورىنەدى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ بالالاردىڭ سپورتتىق جانە شى­عار­ماشىلىق الەۋەتىن دامىتۋدى مىندەتتەگەنىمەن, مينيسترلىكتىڭ تىرلىگى ميمىرت.

ونەر • 20 ماۋسىم, 2021

تەڭىز ءانى

1965 جىلى برونكس زووباعىندا «جەر بەتىندەگى ەڭ قاۋىپتى جانۋارلار» اتتى كورمە وتەدى. ونى نەمەنەگە جازىپ وتىر دەيسىز عوي, الگى كورمەدە كورمەنىڭ اتىن ارقالاعان ەرەكشە كارتينا قويىلعان ەكەن. ونى تاماشالاۋعا كەلگەن ءاربىر ادام اينا ورناتىلعان تۋىندىدان ءوزىن كورەدى-ءمىس. كورمەنىڭ قىزىعى دا, شىجىعى دا سول. ال بۇعان قاراپ, ءبىزدىڭ ويىمىزعا دانىشپان نيتسششەنىڭ ناقىلى ورالدى. «ادام – سانالى جانۋار ءھام ۋادە بەرە الاتىن ماق ۇلىق». ءيا, تۋىندىنىڭ ءتۇپ ماعىناسى وسى افوريزمگە استار بولىپ تۇرعانداي. ءبىزدىڭ بۇگىنگى اڭگىمەمىز وسى وقيعامەن قاناتتاس.

ادەبيەت • 17 ماۋسىم, 2021

قيماس كوزدەردىڭ قاراشىعىندا...

بىزدىڭشە ەڭ مىقتى اقىن – قالپاعىن قايدا جانە قالاي ىلەتىنىن بىلەتىن اقىن. قالعانى كەلەسى ءبىر اڭگىمەنىڭ باسى عانا. ءدال قازىر پوەزياعا پايدام ءتيسىن دەپ جازۋدىڭ قاجەتى جوق. جۇرەكتەگى ءجۇزى جىلى ويلار كەلەسى ءبىر جۇرەككە جۇپ بولعاننان ارتىق ءسات بار ما ءوزى؟! ادەتتەگى ولەڭدى ءومىردىڭ وزىمەن تۇتاستىرىپ, جۇرەكتى شىمشىلاتىپ كەز كەلگەن ادام جازا الادى. ادەتتەگى ولەڭ – جاقسى ولەڭ بولۋى دا مۇمكىن, بىراق سۇلۋدىڭ ءبارى سۇلۋ ما؟ ونى دا ويلانىڭىز. سوندىقتان دا شىعار ونىڭ ولەڭى ءومىردى, ءومىرى ولەڭدى ەسكە سالادى. ءبىزدى دە ەلىتەتىنى سول.

ونەر • 17 ماۋسىم, 2021

شارىن شاتقالى

قىزعىلت قۇم. الىپ اڭعار. ەرتەگى ءپىشىندى قامالدار. ەلدىڭ كوزىنە تۇسۋگە قورقاتىن عاجايىپ سايلار. اڭىزعا جۇك بولعان الىپ مەكەننىڭ ءبىر بۇرىشى. اقيقاتىن ەشكىم ارشىپ الا الماسى انىق. سەبەبى ميلليون جىل بۇرىن جەردى جارىپ شىققان تابيعاتتىڭ كوركەم سۋرەتى ادامزاتتان ايلاسىن اسىرىپ تۇر. كەر دالانىڭ ءتوسىن قانشا كەمىرسە دە ەندى پەندە اتاۋلى مۇنداي تۋىندى تۋدىرا الماسى اقيقات.

رۋحانيات • 16 ماۋسىم, 2021

ەينشتەينمەن ەرەگىسۋ

ەينشتەيننىڭ فوتوسىن توڭازىتقىشقا جابىستىرىپ قويىپتى. اجەم عوي باياعى, ىرىمشىل. كورشى ءۇيدىڭ بالاسى بەرلينگە بارىپ كەلگەلى اپام وسى ءبىر «وقىمىستى شالدى» اينالسوقتاپ شىقپايدى. نەمەرەنىڭ تۇڭعىشى بولعان سوڭ با, ايتەۋىر بولا­شاعىما نەمكەتتى قارامايتىن ادەتى. ونىسىن جاتقا بىلەمىن. ايتسە دە ءتىلىن يەگىنە دەيىن سوزعان «شالدى» ماعان نەسىنە ۇلگى ەتەدى ەكەن. تۇسىنسەم بۇيىرماسىن. ەندى قاراپتان قاراپ وتىرماي, ەينشتەيننەن اجەمدى قىزعاناتىن بولدىم. ءارى-بەرى وتكەندە قۇلاعىمدى ەكى جاققا قاراي سوزا تارتىپ, مەن دە ءتىلىمدى شىعارامىن. ءاي, سودان عالىم بولعانىمدى قايدام, قالقان قۇلاق بولا جازداعانىم ەسىمدە.

ياندەكس.مەتريكا