ونەر • 22 ماۋسىم، 2021

كونە ءداۋىر كورىنىستەرى

29 رەت كورسەتىلدى

كونە زاماندى كوز الدىمىزعا اكەلەتىن ەكى قۇدىرەت بار. ءبىرى – ءسوز بولسا، ەكىنشىسى – سۋرەت. ءسوزدىڭ سيقىرى قۇپيالاردى تالقانداۋعا قۇشتار، ال بوياۋدىڭ سىرى بەيمالىم دۇنيەگە استار ىزدەۋگە ماجبۇرلەيدى. ونى ادام جانارىمەن كورەدى، جۇرەگىمەن سەزىنەدى. مىنە، كەنەپ بەتىنە تۇسكەن كەز كەلگەن كورىنىستىڭ جۇمباعى وسىندا. ال سول جۇمباقتى شەشۋگە ءسىز بەن ءبىزدىڭ كەيدە شامامىز جەتپەي جاتادى. سوندىقتان دا قىلقالام يەسىنىڭ قيالىنا عاشىق كۇيدە قالا بەرەمىز.

تاعى ءبىر تاماشا تۋىندى. ءون بويىنا تاريحتىڭ داۋىسى سىڭگەن. كورگەن بەتتە كەۋدەڭىزگە بابالار ءۇنى، انالار جىرى كەلەدى. شىعارمانىڭ يەسى – سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ مۇشەسى نەللي بۋبە. اۆتور كارتينانى «ارحايك» دەپ اتاپتى. ءسىزدىڭ ويىڭىزعا ەشتەڭەنى سالماي ما؟ تانىس ءسوز، تامىرىن باسساڭىز، داۋىرلەردى اتتاپ وتەسىز.

نەگىزىندە، ەڭبەك پەن سالت-سانا­مىز­دىڭ شىراقشىسى بولعان كوش­پەندى ايەل بەينەسى – ن.بۋبەنىڭ شىعار­ماشىلىعىنىڭ باستى ۇستىنى. كوم­پوزيتسيانى بارىنشا تولىقتىرىپ تۇرعان التىن جالاتىلعان كيىمگە، باس كيىمگە، ءداستۇرلى تۇرمىستىق بۇيىم­دارعا ىقىلاسپەن نازار سالساڭىز، قوپ-قوڭىر قازاق اۋىلى قول بۇلعايدى. ادەت-عۇرپىنان جاڭىلماعان باياعى باباتانىمنىڭ ۇزىلمەگەن ءۇمىتى مەن سەنىمى بارداي. وقىرمانعا ءارتۇرلى اتموسفەرا سىيلاۋىمەن قىزىق تا قىم-قۋىت.

كومپوزيتسيانىڭ ورتاسىنا قى­رىنان، الدىنان جانە ارقاسىنان العان ءۇش راكۋرستاعى كەرەمەت اشەكەيلەنگەن ساۋكەلە كيگەن قىزدىڭ پورترەتى ور­نالاستىرىلعان. سۋرەت اقشىل التىن فونعا جازىلىپ، پەتروگليفتەر بەينەلەنگەن قوڭىر ءتۇستى جاقتاۋعا جازىلعان.

شەبەر تامعالى پەتروگليفتەرىن بەينەلەي وتىرىپ ءارى ايەل زاتىنىڭ ەجەلگى باس كيىمىن پايدالانۋ ارقىلى بايىرعى قازاق مادەنيەتىنىڭ تامىرىن باسادى. سول ارقىلى سكيف جانە ساق تايپالارىنىڭ ءداۋىرىن ماداقتايدى.

جالپى، «ساۋكەلە» – ايەلدەردىڭ ەڭ قىمبات باس كيىمى عانا ەمەس، ول جاڭا ءومىردىڭ سيمۆولى رەتىندە دە قۇن­دى دۇ­نيە. بۇل قىز بالاسىنىڭ ەركەلىگى ازايىپ، جاڭا وتباسىلىق ءومى­رىنىڭ باس­تالعانىنا بەلگى. قىمبات تاستارمەن اشەكەيلەنگەن ساۋكەلە قازاق حال­قى­نىڭ قولدانبالى ونەرىنىڭ ەڭ ۇزدىك ۇلگىلەرىنىڭ ءبىرى سانالادى. مۇنى اۆتور ادەمى ۇيلەستىرگەن.

سۋرەتشى تۋىندىسىنىڭ ءبىر وزگە­شەلىگى – بوياۋىندا. ناقتى ايتقاندا، ەشقانداي اسىرەلەۋ ەمەس،  جاڭا سيمۆول بەرە الاتىن «فيرمالىق»، ياعني التىن-قوڭىر ءتۇسى. بۇل دا شەبەردىڭ وراسان ەڭ­بەگىنەن تۋعان قۇبىلىس ەسەبىندە ەرەكشە كوز تارتادى.

و باستان-اق دالا حالقى التىن-قوڭىر ءتۇستى قادىر تۇتقان. سونىڭ ىشىن­دە قازاق ۇلتى قوڭىر ءتۇستى كيەلى سا­ناعان. قازاق مادەنيەتىندە «قوڭىر» ءسوزى كوپ ماعىنا بەرەدى. قوڭىر بوياۋ رۋحتى وياتادى ءھام جاندى ەلىكتىرىپ اكەتەتىن سيقىرلى قۋات-كۇشكە يە. اتا-بابامىز بارلىق جاقسىلىقتى سول سوزبەن بايلانىستىرىپ وتىرعان ەكەن.

سۋرەتشىنىڭ شىعارماشىلىعىندا سارى مەن قوڭىر ءتۇس بىرلەسىپ، التىن زاماندى، دالا دانالىعىن ساقتاعان بايىرعى ۋاقىتتى ەسكە تۇسىرەدى. كار­تينا كەسكىندەمە، گرافيكا، كوللاج ادىستەرى ارالاسىپ جازىلعان.

سوڭعى جاڭالىقتار

ءبىر قۋانتىپ، ءبىر مۇڭايتقان سالا

ەكونوميكا • بۇگىن، 21:52

اقتوبەدە قوقىس پوليگونى ورتەندى

ايماقتار • بۇگىن، 19:58

تۋريستكە دە ءتارتىپ بار

ايماقتار • بۇگىن، 18:06

دوللار قايتا قىمباتتاي باستادى

ەكونوميكا • بۇگىن، 11:47

ۇقساس جاڭالىقتار