قالا تۇرعىنىنىڭ ءبىرى ءتيىستى ورىندارعا حابارلاسىپ, ۇلىن تۋىسقانى زورلاعانىن ايتقان. ادام قۇقىعىن قورعاۋشى لياززات راكيشەۆا الەۋمەتتىك جەلىدە بۇل وقيعاعا قاتىستى بىرقاتار مالىمەتتى جاريا ەتتى.
«ايەلدىڭ ايتۋىنشا, ول پەرزەنتحانادا بولعان كەزەڭدە 9 جاسار ۇلىن ءبىر اپتاداي تۋىستارىنا قالدىرعان. سول كۇندەر ىشىندە ءبىر تۋىسى ءۇش كۇن قاتارىنان بالانى زورلاعان. سونىمەن قاتار كەشە انىقتالعانداي, سول تۋىسى ايەلدىڭ اپكەسىنىڭ ۇلىن دا بىرنەشە كۇن (شامامەن بەس كۇن) زورلاعان. قازىر اتا-انالار پوليتسياعا جۇگىنگەن, ارىز بەرىلگەن. بالالار ەندى ءۇنسىز قالعىسى كەلمەيدى. ولار ادىلدىك تالاپ ەتەدى, كىنالى ادامنىڭ جازالانۋىن قالايدى. بۇرىن بۇل كۇدىكتى الاياقتىق ءۇشىن سوتتالعانى بەلگىلى. ءبىز تەرگەۋدىڭ وبەكتيۆتى جۇرگىزىلۋىنە جانە زاڭدى باعا بەرىلۋىنە ۇمىتتەنەمىز», دەپ جازدى ل.راكيشەۆا.
شىمكەنت پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلاعانداي, قالا تۇرعىنىنىڭ كامەلەتكە تولماعان ۇلىنا قاتىستى زورلىق ارەكەتى تۋرالى ارىزى بويىنشا قىلمىستىق ءىس تىركەلگەن.
«ارىزعا سايكەس, وقيعا 2021 جىلى بولعان. سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ اياسىندا بارلىق قاجەتتى تەرگەۋ جانە پروتسەسسۋالدىق ارەكەتتەر جۇرگىزىلىپ جاتىر. تەرگەۋ بارىسىندا كۋالار مەن ءىس ءۇشىن ماڭىزدى باسقا ادامدار تىڭدالعان, بار ماتەريالدار الىنعان, زەرتتەلگەن. بارلىق وقيعانىڭ جان-جاقتى, تولىق جانە وبەكتيۆتى انىقتالۋىنا باعىتتالعان تەرگەۋ ارەكەتتەرى جۇرگىزىلۋدە, ونىڭ ناتيجەسىندە پروتسەسسۋالدىق شەشىم قابىلدانادى», دەلىنگەن حابارلامادا.
شىمكەنت قالاسى اكىمدىگىنىڭ وڭىردەگى بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ جۇيەسىن كۇشەيتىپ, قولداۋ شارالارىن جۇيەلەۋگە باعىتتالعان جاڭا باسقارما قۇرۋ جونىندەگى شەشىمى جۇرت قولداۋىنا يە بولارى انىق. قازىر اتالعان قۇرىلىم ادىلەت دەپارتامەنتىنە تىركەۋگە جولدانعان. شىمكەنت قالاسى ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى قۋانىش ىسقاقوۆتىڭ ايتۋىنشا, ءبىر اي كولەمىندە جاڭا باسقارما ءوز جۇمىسىن باستايدى.
بۇگىندە قالا بويىنشا 817 جەتىم جانە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالا بار. ونىڭ ىشىندە 670 بالا وتباسىلىق تاربيەدە ءوسىپ جاتىر. ال 121 بالا ومىرلىك قيىن جاعدايعا تاپ بولعان بالالاردى قولداۋ ورتالىعىندا تاربيەلەنۋدە. سونىمەن قاتار №6 ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەتتەردى كورسەتۋ ورتالىعىندا – 19 بالا, كامەلەتكە تولماعانداردى بەيىمدەۋ ورتالىعىندا – 4, ال مامانداندىرىلعان بوبەكتەر ۇيىندە 3 بالا ورنالاستىرىلعان. الەۋمەتتىك مارتەبەسىنە قاراي بۇل بالالاردىڭ 359-ى – جەتىم, ال 458-ءى اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعاندار ساناتىنا جاتادى.
باسقارما باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, قالادا جەتىم جانە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالاردى وتباسىلىق ورتادا تاربيەلەۋگە باسىمدىق بەرىلىپ وتىر. بۇل باعىتتا قامقورشىلىق جانە قورعانشىلىق ورگاندارىنىڭ جۇمىسى كۇشەيتىلىپ, بالالاردى اسىراپ الۋ مەن پاتروناتتىق تاربيەگە بەرۋ شارالارى تۇراقتى باقىلاۋدا تۇر. سونداي-اق قيىن ومىرلىك جاعدايعا تاپ بولعان بالالارعا الەۋمەتتىك, پسيحولوگيالىق جانە قۇقىقتىق كومەك كورسەتۋ جۇيەسى دە كەزەڭ-كەزەڭىمەن جەتىلدىرىلىپ جاتىر. ارنايى ورتالىقتاردا تاربيەلەنىپ جاتقان بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ, ولاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ, تولىققاندى دامۋىنا جاعداي جاساۋ – باستى نازاردا. ءبىلىم ۇيىمدارىندا قۇقىقتىق مادەنيەتتى ارتتىرۋ جانە جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا جاڭا باستامالار قولعا الىنعان. مىسالى, قازىر رەسپۋبليكا كولەمىندە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان ارنايى تالىمگەرلىك جوبا شىمكەنت قالاسىندا دا كەزەڭ-كەزەڭىمەن ەنگىزىلىپ جاتىر.
قۋانىش عالىمجان ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, جوبا اياسىندا زەينەتكەر پەداگوگتەر مەن تاجىريبەلى سالا ماماندارى ءبىلىم ۇيىمدارىنا تالىمگەر رەتىندە جۇمىسقا قابىلدانعان. تالىمگەرلەر ءار مەكتەپتە, ءار سىنىپتا وقۋشىلارمەن تىكەلەي جۇمىس جۇرگىزەدى. اتاپ ايتقاندا, ولار بالالارعا قۇقىقتىق ساۋاتتىلىقتى ارتتىرۋ باعىتىندا ءتۇسىندىرۋ جۇمىسىن وتكىزىپ, زاڭ تالاپتارىن, جاۋاپكەرشىلىك ماسەلەلەرىن كەڭىنەن تانىستىرادى. وقۋشىلارعا كۇش كورسەتۋ, بۋللينگ جانە وزگە دە قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ سالدارى تۋرالى ناقتى مىسالدار ارقىلى تۇسىندىرىلەدى. باستامانىڭ نەگىزگى ماقساتى – مەكتەپ ورتاسىندا قاۋىپسىز ءارى قولايلى اتموسفەرا قالىپتاستىرۋ, سونداي-اق جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋ.
شىمكەنت
