سۋرەتتەردى تۇسىرگەن – ليۋدميلا بايۋشەۆا
توڭكەرىسكە دەيىن قالاداعى ساۋدا الاڭىنا جاقىن ورنالاسقان ۆلاديمير كوشەسىندە باي كوپەستەر مەن اۋقاتتى مەششاندار قونىستانعان. قازىرگى تولستوي كوشەسىمەن قيىلىسقان بۇرىشتا كوپەس يننوكەنتي كوشەلەۆتىڭ ءۇيى تۇرعان. ونىڭ جانىنا قىستاۋباەۆ ءوز ءۇيىن سالىپ, اۋلاسىندا ات-كولىكپەن توقتايتىن ورىن اشقان. ارزان ءارى جايلى قوناقۇيگە ساۋداگەرلەر, ىسكەر ادامدار مەن گاسترولگە كەلگەن ارتىستەر تۇسەتىن. مۇندا پاۆلودار وڭىرىنە ساپارلاپ كەلگەندە اتاقتى قاجىمۇقان مۇڭايتپاس ۇلى دا تۇرعان.
«بۇل ۇيمەن پاۆلودارداعى قازاق ادەبيەتى مەن دراما ونەرىنىڭ قالىپتاسۋ تاريحى تىعىز بايلانىستى. مۇندا پوەزيا كەشتەرى, كونتسەرتتەر مەن سپەكتاكلدەردىڭ دايىندىعى وتكىزىلىپ, قالانىڭ شىعارماشىل جاستارى جينالاتىن. وسىنداي كەشتەردى وتكىزۋ يدەياسىن ءۇي يەسىنىڭ ءوزى ۇسىنعان. كونەكوز قاريالاردىڭ ايتۋىنشا, مۇندا جۇمات ءشانيننىڭ كەيىننەن قازاق دراما تەاترىنىڭ رەپەرتۋارىنا ەنگەن «ارقالىق باتىر» اتتى العاشقى پەساسىنىڭ دايىندىعى وتكەن», دەيدى ولكەتانۋشى ليۋدميلا بايۋشەۆا.
ج.شانين ول كەزدە پاۆلودار ۋەزدىك كوميتەتىنىڭ مۇشەسى (1920–1921) ەكەن. پارتيالىق-كەڭەستىك ورگاندارداعى جۇمىسىنان بولەك, ول تەاتر قىزمەتىمەن اينالىسىپ, ادەبي كەشتەرگە قاتىستى. 20-جىلدارى بۇل ۇيدە كوپتەگەن تانىمال شىعارماشىلىق تۇلعا قوناقتا بولعان. اتاپ ايتقاندا, اقىن يسا بايزاقوۆ, جازۋشى مۇحتار اۋەزوۆ, سونداي-اق مۇندا ءبىرشاما ۋاقىت اتاقتى ءانشى مايرا ۋاليقىزى تۇرعان.
مايرا شاعىن بالكونعا شىعىپ, ءوزىنىڭ ايگىلى تاليانكاسىمەن قازاق, تاتار, ورىس اندەرىن شىرقايتىن. قوڭىراۋلى سىرناي ول كەزدە دالالىق ولكەدە سيرەك كەزدەسەتىن مۋزىكالىق اسپاپ ەدى. مايرا سىرنايدا عانا ەمەس, دومبىرا مەن بالالايكادا دا شەبەر ويناعان. تالانتتى ءانشىنىڭ اندەرىن, سىرنايداعى سازدارىن تىڭداۋعا كورشىلەس كوشەلەردەگى تۇرعىندار جينالاتىن. ونىڭ سىڭعىرلاعان داۋىسى الىسقا جەتەتىن:
«قىزى ەدىم ءۋاليدىڭ اتىم مايرا,
وتىز ءتىس كومەكەيدە ءتىلىم سايرا.
قولىما گارمون الىپ جونەلگەندە,
ىلەسەر سوندا ماعان جىگىت قايدا؟!»
ليۋدميلا بايۋشەۆانىڭ ايتۋىنشا, كەڭەس وكىمەتى جىلدارى بۇل كونە ۇيگە «قازگالانتەرەيتورگتىڭ» وبلىسارالىق بازاسى ورنالاسقان. 1972 جىلى عيماراتقا مايرانىڭ بارەلەفى بار مەموريالدىق تاقتا ورناتىلادى. ۋاقىت وتە كەلە عيماراتتىڭ قابىرعالارى قاقىراپ, توزا باستايدى. الايدا ونى ساقتاپ قالۋعا ەشكىم ارەكەت جاساماعان. 1992 جىلى جەرگىلىكتى ماڭىزى بار تاريحي جانە مادەني ەسكەرتكىشى رەتىندە تىركەلگەن ءۇي بۇزىلىپ قالادى. قازىرگى ۋاقىتتا بۇل جەردە جەكە ءۇي سالىنعان.
پاۆلودار