كينو • 04 جەلتوقسان, 2020
ۇلتتىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتىك ورتالىعىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى ەكىنشى پيتچينگتىڭ قورىتىندىسى بويىنشا وندىرىسكە جولداما العان كوممەرتسيالىق فيلمدەرمەن تانىستىردى.
اباي • 26 قاراشا, 2020
كەشە ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى مەن ەگەي ۋنيۆەرسيتەتىندە (يزمير,تۇركيا) قازاقتىڭ ۇلى اقىنى ابايدىڭ 175 جىلدىق مەرەيتويى اياسىندا «اباي – تۇركى الەمىنىڭ ۇلى تۇلعاسى» اتتى حالىقارالىق ونلاين كونفەرەنتسيا ءوز جۇمىسىن باستادى.
ادەبيەت • 24 قاراشا, 2020
ەكىنشى مىڭجىلدىق باستالعان تۇستا قازاق كوركەم ءسوز ونەرىنىڭ اسىل ارنالارى جايلى ماقالالار ءجيى جارىق كوردى. اۆتورلاردىڭ قاي-قايسىسى دا وقۋشىسىن وسىرەتىن, ىزدەنۋشىگە جول سىلتەيتىن كەرەمەت تانىمدىق دۇنيەلەر جاريالايتىن. سولاردىڭ ءبىرى – جازۋشى, ادەبيەتتانۋشى ايگۇل كەمەلباەۆا ەدى. جازۋشىنىڭ كوركەم شىعارمالارىن ەمەس, ەڭ العاش «جالەلەددين رۋمي. ءماجنۇن جۇرەك» زەرتتەۋىن وقىعان ەكەم. ءلايلى-ءماجنۇندى قاراپايىم عاشىقتىق تراگەديالاردىڭ قاتارىندا قابىلداپ جۇرگەن باسىمىز كەرەمەت ءبىر جاڭا الەمگە توپ ەتە تۇسكەندەي بولدىق.
كينو • 20 قاراشا, 2020
كۇنى كەشە ۇلتتىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتىك ورتالىعى جىلدى قورىتىندىلاپ, ەكىنشى پيتچينگ ناتيجەسى بويىنشا كينووندىرىسكە جول تارتقان جوبالار جايلى حابارلادى.
وقيعا • 20 قاراشا, 2020
قازاق حالقى ءوزىنىڭ اتا-بابالارىنىڭ جەرى مەن ەلىندە ءتورت مىڭ جىلدان بەرى تۇراقتى تۇرىپ جاتىر. مۇنىڭ فيزيكالىق انتروپولوگياعا نەگىزدەلگەن ناقتى عىلىمي تۇجىرىمداردىڭ نەگىزىندە عىلىمي تۇرعىدان تولىق دالەلدەنگەنى قازاقتىڭ تۇڭعىش انتروپولوگى, اكادەميك ورازاق سماعۇلوۆ پەن كورنەكتى عالىم-انتروپولوگ ايناگۇل سماعۇلوۆانىڭ «قازاق حالقى جانە اتا تەگى» اتتى كىتابىندا باياندالادى. بۇل ەڭبەكتە تۇڭعىش رەت قازاق حالقىنىڭ كوپسالالى, كەشەندى مورفوفيزيولوگيالىق جانە پوپۋلياتسيا-گەنەتيكالىق ەرەكشەلىكتەرى اۋقىمدى دەڭگەيدە زەرتتەلگەن.
تانىم • 19 قاراشا, 2020
قاي قوعامدا, قانداي جاعدايدا ءومىر سۇرسە دە دانانىڭ اتى ولمەيدى. كەلەر بۋىن ۇرپاقتىڭ ساناسىنا ماڭگى وشپەستەي ءىز قالدىرىپ, دانالىق قاعيدالارى قاتتالىپ, شوتتالىپ, ال ءىلىمى ءبىر شوعىر ادامداردىڭ, كەيدە تۇتاس مەملەكەتتىڭ نە مەملەكەتتەردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ۇستىنىنا اينالاتىنى بار. ونداي مىسالدار وتە كوپ بولماسا دا, الەم تاريحىندا بارشىلىق. مىسالى, بۋددا, كونفۋتسي, لاو تسزى سىندى تۇلعالار ءۇندىستان, قىتاي, جاپونيا, وڭتۇستىك كورەيا, ۆەتنام ت.ب شىعىس ازيا ەلدەرىندە پايعامبارلىق دارەجەگە كوتەرىلىپ, ىلىمدەرى دىنگە اينالعان جاعدايدى ءبىز ناقتى ايتا الامىز. سونىڭ ىشىندە الەمدىك دەڭگەيدەگى عۇلاما كونفۋتسيدىڭ (ب.ز.ب 551 جىلى ومىرگە كەلگەن), ياعني كۇڭ ۇستازدىڭ ىلىمىنە توقتالعىمىز كەلەدى.
ادەبيەت • 18 قاراشا, 2020
جۇمباعى شەشىلمەگەن جۇماقتاي مەكەن...
تاريحقا كوز جۇگىرتسەك, ادامزات كۇنى بۇگىنگە دەيىن سوعىستان كوز اشپادى. جەر بەتىندە بۇرىن-سوڭدى ءومىر سۇرگەن ەلدەردىڭ ءبىر-بىرىنە كوز الارتىپ, جەرىن تارتىپ الۋ, وزىنە باعىندىرۋ, حالقىن قۇل قىلۋ وقيعالارى ميلليونداپ سانالادى.
ادەبيەت • 16 قاراشا, 2020
جەسىر داۋى... ەڭ نازىك, شەتىن جانە ەسكى داۋ. تارتىپسىزدىكتىڭ, كۇنانىڭ, قۇشتارلىقتىڭ «گۇلدەنۋىنە» جول بەرمەۋ ءۇشىن كەمەڭگەر بيلەر ۇكىم ايتادى, ءتارتىپ بۇزعاندار دالا زاڭىمەن جازالانادى. مىڭ جىل بويى سولاي بولعان شىعار. ەل ىشىنەن قاشىپ شىعىپ, الىستاعى, ايدالاداعى ءبىر تۋىسىنىڭ اۋىلىنا بارىپ جان ساقتاعان جاعدايلار دا كەزدەسكەنى ءمالىم. كوركەم ادەبيەتتە بۇل تاقىرىپ كوپ شيىرلانعان. پروزا تىلىندە دە, پوەزيا تىلىندە دە. ەندى بۇعان جاڭاشا قىرىنان كەلمەسەڭ, الدىڭعىلاردىڭ سالعان سوقپاعىن تاپتاپ, ءوز ءىزىڭدى تاپپاي قالاتىنىڭ انىق. ەسكى دۇنيەنى جاڭا مانەرمەن جازۋ ەكىنىڭ بىرىنە بۇيىرا بەرمەيتىنى سودان.
ادەبيەت • 12 قاراشا, 2020
ادامزات تاريحىنداعى ەڭ العاشقى پروزالىق شىعارمالار تۋرالى ويلانا باستاعاندا ەڭ الدىمەن ەسكە گەرودوت تۇسەدى. «تاريحتىڭ اتاسى» اتانعان وسى ءبىر دانىشپان ادام شىن مانىندە «گرەك پروزانىڭ دا اتاسى» اتانۋعا ابدەن قۇقى بار سياقتى. ءومىرى ساياحاتپەن وتكەن گەرودوتتىڭ ەڭ اتاقتى ەڭبەگى «تاريح» بىرقاتار ەلدەر تۋرالى مالىمەتتەرگە باي. ول ەگيپەتتە بولعان. ۆاۆيلوندى شارلاعان. ۇلى دالاعا كەلىپ, ساقتاردىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىن دە كوزىمەن كورگەن. «تاريحتىڭ» جەكەلەگەن سيۋجەتتەرى گرەك-پارسى شايقاستارىنا ارنالعانىمەن, تاريحشى كوبىنە ءوزى بارعان ەلدەردىڭ گەوگرافياسى, مادەنيەتى, ەتنوگرافياسى مەن تۇرمىسىن بەينەلەگەن. ول كوزىمەن كورگەنىن دە, ەلدەن ەستىگەنىن دە جازعان.
ادەبيەت • 12 قاراشا, 2020
اۆتورى بەلگىسىز شىعارمالار ادەبيەت تاريحىندا بارشىلىق. ولاردىڭ ارقايسىسى ءتۇرلى سەبەپتەرمەن اتى-جوندەرىن كورسەتپەگەن. ناقتى ءبىر اۆتورى جوق, ءومىر تۋرالى ويلار بەدەرلەنگەن جازبا ءبىزدىڭ دە قولىمىزعا ءتۇستى. بايقاساق, دۇنيەتانىمى قالىپتاسۋ ۇستىندەگى جاس ادامنىڭ جازعانى سياقتى...