وقيعا • 19 قازان, 2020
«اعادى تۋلاپ, بارادى زۋلاپ زامانىم...»
جۋىردا ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, اقىن نەسىپبەك ايت ۇلى وقىرماندارىمەن ونلاين كەزدەستى. بۇل كەزدەسۋدى ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانا مەن قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ نۇر-سۇلتان فيليالى اقىننىڭ جەتپىس جىلدىق مەرەيتويى اياسىندا ۇيىمداستىردى. كەشتى جازۋشىلار وداعى نۇر-سۇلتان فيليالىنىڭ توراعاسى داۋلەتكەرەي كاپ ۇلى جۇرگىزدى.
سۇحبات • 15 قازان, 2020
ۆلاديسلاۆ تەن: «كەز كەلگەن بيىكتى ەڭبەكپەن باعىندىراسىڭ»
– ۆلاديسلاۆ, اڭگىمەنى ءوز جايىڭىزدان باستاساڭىز. بىلۋىمشە, ءسىز وزبەكستاننان كەلگەن ازاماتسىز. نۇر-سۇلتانعا قاشان كەلدىڭىز؟ قاي كەزدەن باستاپ كوپ ءتىل مەڭگەرە باستادىڭىز؟
ادەبيەت • 30 قىركۇيەك, 2020
اداسقانداردىڭ سوڭعى ايالداماسى نەمەسە سۇلتان راەۆتىڭ «جانجازا» رومانىن وقىپ شىققاننان كەيىنگى وي
قايتالاپ ايتقاندى ءتاۋىر كورەتىن ءبىر ءسوزىم بار: ۇلكەن ادەبيەتتە ۇساق شتريحتار بولمايدى. ادام جانىن تانيتىن قالامگەر كىسىنىڭ كوز قيىعىن بىلاي قويعاندا, دەنەسىنىڭ, اياق-قولىنىڭ قوزعالىسى مەن بەت-ءجۇزىنىڭ ىم-يشاراسىن, تىنىس العانىن, كىرپىك قاققانىن, ءتىپتى ونىڭ يىسىنە دەيىن شەبەرلىكپەن سۋرەتتەپ, جان دۇنيەسىندەگى قايناپ جاتقان وي-سەزىمدەردى اق قاعازعا شاشپاي-توكپەي «ورنالاستىرادى».
ادەبيەت • 09 قىركۇيەك, 2020
ورالحان بوكەي شىعارماشىلىعىنا اساۋ دا البىرت ءھام ءمولدىر سەزىمدەر شارپىسقان رومانتيزم مەن سەرگەك ماكسيماليزم ءتان. ونىڭ قالامىنان تۋعان ءتىرى بەينەلەر ارمانشىل, تاۋەكەلشىل قاسيەتتەرى باسىم جاس وقىرمانداردىڭ جادىندا ۇزاق ساقتالاتىنىنا سەنىمدىمىز. جازۋشىنىڭ جان نۇرى توگىلگەن شىعارمالارى جاپ-جاسىل جاستىق ارالىنىڭ جاراسىمدى ءبىر بولشەگىندەي. ءوز باسىمىزعا سولاي.
ادەبيەت • 04 قىركۇيەك, 2020
«ارسەنەۆتىڭ ءومىرى» – رەاليزم شىڭى
جانىنىڭ تەرەڭ قويناۋىنان توگىلىپ تۇسكەن سوزدەرىمەن وقىرمانىن ەگىلتىپ, ەلىكتىرە الاتىن جازۋشىلاردىڭ بىرەگەيى – يۆان الەكسەەۆيچ بۋنين. ورىستىڭ اتاقتى جازۋشىسى, نوبەل سىيلىعىنىڭ يەگەرى ءبۋنيننىڭ عۇمىر جولى كۇردەلى, بۇرالاڭى كوپ, دارا جول. شىعارماشىلىق الەۋەتى كەمەلدەنىپ, جازۋشىلىق قاسيەتتەرىن تولىق يگەرگەن ەلۋ جاسىندا ەلدەن كەتىپ, وتىز ءۇش جىل شەت مەملەكەتتە – فرانتسيادا ءومىر سۇرگەن جازۋشىنىڭ قالامى ادەبيەتتە ورىس ادامىنىڭ بەينەسىن سومداپ, ورىس تابيعاتىن سۋرەتتەۋدەن تانعان جوق. بۋنينتانۋشىلار ونىڭ بىرنەشە شەت ءتىلىن ءبىلىپ, اۋدارما سالاسىندا دا مىقتى ەڭبەكتەنگەنىنە قاراماي, فرانتسۋز تىلىندە ناشار سويلەگەنىن, فرانتسۋز جازۋشىلارىمەن قارىم-قاتىناسى دا ويداعىداي بولماعانىن العا تارتادى. وعان قوسا وتىز ءۇش جىل سول ەلدە تۇرسا دا بۋنين فرانتسيانىڭ ازاماتتىعىن الماعان. تەك ەميگرانتتىق پاسپورتپەن شەكتەلگەن. جازۋشى 1933 جىلى ورىس جازۋشىلارىنىڭ ىشىندە العاشقىلاردىڭ قاتارىندا «ورىس كلاسسيكالىق پروزاسىنداعى ءداستۇردى دامىتقان شەبەرلىگى ءۇشىن» نوبەل سىيلىعىنىڭ يەگەرى اتانادى.
كينو • 19 تامىز, 2020
پاتشايىمدار مەن حانشايىمدار تۋرالى دەرەكتى فيلم تۇسىرىلەدى
ءار عاسىرلاردا ۇلى دالادا بيلىك جۇرگىزگەن حانداردىڭ جۇبايلارى مەن قىزدارى, سونداي-اق بيلىك تىزگىنىن قولدارىنا العان پاتشايىمدار مەن حانشايىمدار تۋرالى «ۆلاستيتەلنيتسى ەۆرازي» جوباسى قولعا الىنىپ, دەرەكتى فيلم تۇسىرىلەدى, – دەپ حابارلايدى ۇلتتىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتىك ورتالىعىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
رۋحانيات • 19 تامىز, 2020
جاس سۋرەتشىلەر اۆسترياعا جولداما الدى
بالالار اراسىندا ۇيىمداستىرىلعان "جانۋارلار – مەنىڭ دوستارىم!" رەسپۋبليكالىق كونكۋرسى مارەگە جەتتى, - دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
ادەبيەت • 20 شىلدە, 2020
«ءجۇز تومدىق فولكلور شىعارعان جالعىز ۇلت – قازاق»
ۇلت رۋحانياتىنىڭ اسىل ارنالارىنىڭ ءبىرى – ءسوز ونەرى. كوركەمونەردىڭ باسقا سالالارى سەكىلدى, ءسوز ونەرىن وقىتۋدا دا دامۋ ۇدەرىستەرى ءجۇرىپ جاتىر. فيلولوگيانىڭ بۇگىنگى باعىت-باعدارى, زەرتتەلۋى مەن زەردەلەنۋى توڭىرەگىندە ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ-ءدىڭ قازاق ادەبيەتى كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور راقىمجان تۇرىسبەكپەن سۇحباتتاسقان ەدىك.
ادەبيەت • 15 شىلدە, 2020
جازۋشى جانارىندا الماسقان تۇستەر
تاۋەلسىزدىك جىلدارىنا دەيىنگى قازاق پروزاسىندا قالا مادەنيەتىنىڭ فراگمەنتتەرى بار بولعانىمەن, بۇكىل بولمىسىمەن, سانا-سەزىمىمەن, تۇيسىگىمەن قالاعا بايلانعان كەيىپكەر جوقتىڭ قاسى. قالالىق كەيىپكەرلەردىڭ كوبەيۋى سوڭعى وتىز جىلدىڭ ۇلەسىندە دەسەك, ونشا قاتەلەسە قويمايمىز. ايتسە دە قالا مەن كەيىپكەردىڭ تۇتاستانۋى, قالانى ءتىرى اعزا دەڭگەيىندە اسپەتتەۋ, وشپەستەي ەستەلىكتەر, تەرەڭ اسەرلەر نەگىزىنەن وتىرىقشى حالىقتاردىڭ ادەبيەتىنە ءتان.
رۋحانيات • 08 شىلدە, 2020
رەسپۋبليكا داڭعىلىندا ورنالاسقان, قازىرگى اسكەري مۋزەيگە اينالىپ كەتكەن كوك كۇمبەزدى اسەم عيمارات ول كەزدە پرەزيدەنتتىك مادەنيەت ورتالىعى دەپ اتالاتىن. ەكى مىڭىنشى جىلداردىڭ باس كەزىندە جاڭا ەلوردانىڭ ادەبي-مادەني ورتاسىن قالىپتاستىرۋدا وسى ءۇيدىڭ كوپ ىقپالى بولدى. ونى باسقارعان مەملەكەت قايراتكەرى, اتاقتى عالىم مىرزاتاي جولداسبەكوۆ اپتا ارالاتىپ ءتۇرلى كەشتەر وتكىزۋدى ۇردىسكە اينالدىرعانى ەسىمىزدە.