تانىم • 30 ماۋسىم, 2020
سينەرگەتيكا. جاڭاشا پايىمداۋ ءستيلى
اقىننىڭ ولەڭدەرىن كوپتەن بىلەتىنمىن. ءبىر قاتارىن وقيمىن دا, توقتاپ قالامىن. ەكىنشى ءبىر قاتارىن وقىپ, تاعى كىدىرەم. ادام بالاسىنىڭ تابيعاتى قىزىق قوي. وزىڭە تانىس ەمەس سەزىم-كۇيلەردى, بەيماعلۇم سوزدەردى قابىلداۋ قيىن.بارلىق ۋاقىتتا ء«ىشى التىن, سىرتى كۇمىسپەن» كەزدەسە بەرمەسەك تە, كوبىندە اينالاسى تەپ-تەگىس, جۇپ-جۇمىر بولىپ كەلەتىن ولەڭدەر وقيتىن باسىمىز اقىننىڭ ىرعاققا باعىندىرىلعانىمەن, بۋىنعا, بۋناققا باعىنا قويمايتىن اق ولەڭدەرىن قابىلداي قويماۋىمىز زاڭدى ەدى. ونىڭ ار جاعىندا قۇرىعاندا كوشپەندىلەر پوەزياسىنا ءتان ارحەتيپتەردى تاني الاتىنداي ءبىلىمىڭ مەن كوشپەندىنىڭ تانىمىنداعى ەركىندىك ۇعىمىن سەزىنە الاتىنداي شاماڭ بولماسا, اقىن ولەڭىنىڭ تەرەڭىنە بويلاۋ دا قيىن ەكەن.
رۋحانيات • 23 ماۋسىم, 2020
اۆتوردى مويىنداماۋ نەمەسە پوستمودەرنيزمگە جول اشقان باعىتتار
الەم ادەبيەتتانۋىندا گەرمەنەۆتيكا, سەميوتيكا, سترۋكتۋراليزم, مودەرنيزم, پوستمودەرنيزم سياقتى باعىتتار كەڭ ءورىس الىپ, بۇل عىلىمنىڭ زەرتتەۋ نىسانىنا اينالعانى بەلگىلى. ەندى كوركەم شىعارمالاردى بۇرىنعىداي تاقىرىپ, يدەيا, جاعىمدى, جاعىمسىز كەيىپكەرلەر ارقىلى تالداۋ «قىزىق ەمەس». جاڭاشا وي-پايىمداردىڭ, اناليزدەردىڭ سالماعى باسىم ءتۇسىپ جاتىر. وسى جازبادا پوستسترۋكتۋراليزم, پوستمودەرنيزم تۋدىرعان ۇعىمدار, سونداي-اق پوستمودەرنيزمگە جول اشقان باعىتتار تۋرالى ءبىرشاما وي قوزعاساق دەيمىز. ونىڭ ىشىندە سترۋكتۋراليزم مەن پوستسترۋكتۋراليزمنىڭ ورنى ەرەكشە.
ادەبيەت • 17 ماۋسىم, 2020
ۇلكەن ادەبيەتتە ۇساق شتريحتار بولمايدى. كەمەل ويدىڭ كەمەڭگەر ۇستاسى ءابىش كەكىلباي ۇلىنىڭ «بايگەتورىسىن» وقىپ شىققاندا وسىنداي بايلامعا كەلدىك. ادام جانىنىڭ قاتپار-قاتپار سىرلارىنا ەركىن بويلايتىن قالامگەر جىلقىنىڭ جانىنا دا كورىپكەلدەي ۇڭىلەدى. ءبىر كەزدەردە بايگەنىڭ الدىن بەرمەگەن تورىنىڭ ءوزى بوپ «ويلانادى», «ەسكە تۇسىرەدى». الەمگە ايگىلى جازۋشىلاردىڭ ءبىرتالايىندا بار ۇلگىنى قازاق جازۋشىسى وزىنشە ورنەكتەپ, قازاقى تانىمعا بارىنشا جاقىنداتادى. قازاق بالاسىنا جانۋار اتاۋلىدان ەڭ جاقىنى جىلقى ەكەنى ايان. ادام مەن جىلقى اراسىنداعى تەرەڭ بايلانىستى سۋرەتتەيتىن بۇل شىعارمادا نەگىزگى كەيىپكەر – بايگەتورى.
ادەبيەت • 11 ماۋسىم, 2020
وتكەن عاسىردىڭ 70-جىلدارى ادەبيەتكە كەلگەن بۋىننىڭ ىشىندە كوزگە جارق ەتىپ كورىنگەن قالامگەردىڭ ءبىرى – دۋلات يسابەكوۆ. قاي شىعارماسىن وقىساڭىز دا ەستە قالادى. ەستە قالاتىن سەبەبى, كەيىپكەر تاڭداۋداعى تالعامى مەن ونى سومداۋداعى ەرەكشە قابىلەتىندە بولسا كەرەك. مەيلى ول «گاۋحار تاستاعى» قايىركەن بولسىن, «دەرمەنەدەگى» ومار نە «تىرشىلىكتەگى» قىجىمكۇل كەمپىر بولسىن, قاي-قايسىسى دا ءوز مىنەز-قۇلقىمەن, بولمىس-بىتىمىمەن كوزگە ۇرادى, كوڭىلگە ورنايدى.
ادەبيەت • 09 ماۋسىم, 2020
بەيىمبەت ءمايليننىڭ سان-سالالى شىعارماشىلىعىندا ءبىزدى قىزىقتىراتىن ءبىر تاقىرىپ بار. ول – مايلين پروزاسىنداعى ايەلدەر بەينەسى. بەيىمبەت دەگەندە قازاق وقىرمانىنىڭ ويىنا بىردەن ورالاتىن قىز-كەلىنشەكتەر كىمدەر ەدى؟ سولار جايلى بىرەر ءسوز.
كينو • 05 ماۋسىم, 2020
التى ميلليارد تەڭگەگە تۇسىرىلەتىن فيلمدەر
ۇلتتىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتىك ورتالىعى وتكىزگەن ەكىنشى پيتچينگتىڭ ناتيجەسى بەلگىلى بولدى, - دەپ حابارلايدى اتالعان ورتالىقتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
ادەبيەت • 05 ماۋسىم, 2020
جۇسىپبەك ايماۋىتوۆتىڭ «اقبىلەگى» – كوپ تالدانعان رومان. قازاق ادەبيەتىندەگى ەڭ العاشقى پسيحولوگيالىق شىعارما دەگەندە ءتىل ۇشىنا بىردەن ورالاتىن دا وسى «اقبىلەك». باس كەيىپكەردەن باستاپ جاناما كەيىپكەرلەردىڭ دە ىشكى الەمىن جارقىراتا كورسەتۋدە ايماۋىتوۆ شەبەرلىگىنە باس يەسىڭ.
اباي • 05 ماۋسىم, 2020
ۇلى ابايدىڭ تۋعانىنا 175 جىل تولۋىنا ارنالعان «جۇرەگىمنىڭ تۇبىنە تەرەڭ بويلا» اتتى مەرەيتويلىق ءمۇشايرا ءوز مارەسىنە جەتتى. بىرنەشە جىلدان بەرى نۇر-سۇلتان قالاسى اكىمدىگىنىڭ قولداۋىمەن ساكەن سەيفۋللين مۇراجايى ۇيىمداستىرىپ كەلە جاتقان ءداستۇرلى جىر بايگەسى بيىل اباي رۋحىنا ارنالدى.
ادەبيەت • 02 ماۋسىم, 2020
قازاق وقىرمانى اۋەزوۆتىڭ اتىن ەستىگەندە ەڭ الدىمەن «اباي جولى» رومانىن ەسكە الادى. ۇلى اقىن مەن داڭقتى جازۋشىنىڭ ەسىمدەرى ءبىر عاسىردىڭ بەدەرىندە بىتە قايناسىپ ۇلگەردى. «اباي جولىن» ەشقاشان وقىماعان, وقىمايتىن وقىرمان دا اباي ءومىرىنىڭ ءار كەزەڭىن اۋەزوۆكە «سۇيەنىپ» ايتىپ بەرە الاتىن جاعدايعا كەلسەك, بۇل قوس الىپتىڭ حالىق جادىندا ءالى تالاي عاسىرلار بويى بىرگە ساقتالاتىنىنىڭ كەپىلى. بىراق ءوز باسىما قازاقتىڭ كلاسسيك جازۋشىسىنىڭ «اباي جولىنا» دەيىن جازعان شىعارمالارى جاقىن. جيىرمانىڭ و جاق, بۇ جاعىندا نە وي باققىزعان وتىزىندا جازعان اڭگىمە, پوۆەستەرىن سونشالىقتى تۇششىنىپ وقيمىن. ونىڭ ىشىندە «قارالى سۇلۋ» مەن «قورعانسىزدىڭ كۇنى», «كوكسەرەك» پەن «قاراش-قاراش وقيعاسى» قاتارلى ماڭگىلىك ولمەيتىن شىعارمالارىنىڭ ءجونى بولەك. قارالى سۇلۋدىڭ قۇمارلىق بيلەگەن جانى مەن عازيزانىڭ تاپتالعان ارى, قۇرماشتىڭ جازىقسىز ءولىمى مەن باقتىعۇلدىڭ قايتپاعان كەگى ادەبيەت دەيتىن سيقىرلى الەمگە ەمەس, ءومىر اتتى تىلسىمنىڭ ناق وزىنە جەتەلەيدى. جازۋشى ءوزى ءومىر سۇرگەن ءداۋىردىڭ شىندىعىن, ادامداردىڭ بولمىسىن, مىنەز-ق ۇلىقتارى مەن ادەتتەرىن, تۇرمىسىن حاس سۋرەتكەرگە ءتان رەاليستىك ادىسپەن جاساعان. ول بەرگى ءداۋىردىڭ دانىشپاندارى سياقتى «تسيتاتالاردى ساپىرىپ» وتىرمايدى. ءوز داۋىرىنە ءوز كوزىمەن قارايدى. بۋىرقانعان مىڭ بوياۋلى تىرشىلىكتىڭ ىشىنەن وزىنە كەرەك بوياۋلاردى تاڭداپ الىپ سوزبەن سۋرەت سالادى. سول ءۇشىن ونىڭ كەيىپكەرلەرى ءتىرى سياقتى. شىنىندا دا «كىنامشىل بويجەتكەن» ءبىر قالادا جالداپ العان پاتەرىندە ءالى دە ءومىر ءسۇرىپ جاتقانداي. ء«سونىپ-جانۋداعى» ايەلىن وزىنە تەڭ كورمەي تاستاپ كەتكەن تاكاپپار سىزدىق قالادا جەڭىلتەك بيكەلەرمەن ويناپ-ك ۇلىپ ءومىر ءسۇرىپ ءجۇر مە ەكەن! سولاردىڭ ىشىندە بىزگە كەيىپكەرلەرى داۋىرمەن بىرگە جاساسا بەرەتىن سياقتى كورىنەتىن ءبىر اڭگىمە – «وقىعان ازامات».
رۋحانيات • 29 مامىر, 2020
سۋرەت الدىڭعى كۇنى تابيعات اياسىندا تۇسكەن سۋرەتىن جاريالاعان. سپورتتىق كوستيۋم كيگەن جىگىت اعاسى جالعىز ءوزى جاسىل شوپتە مالداس قۇرىپ وتىر. دالانىڭ پەرزەنتى ەكەندىگى ەسىنە تۇسكەندەگى جايباراقات, جايساڭ كەيىپ. «تۇمسا تابيعات قۇشاعىندا» دەپ جازىپ قويىپتى.
