ايگۇل سەيىلوۆا«Egemen Qazaqstan»
119 ماتەريال تابىلدى

ونەر • 18 ءساۋىر، 2021

بەرىك ءالىباي: ۇلتتىق ءداستۇردى ساقتاۋعا كۇش سالامىن

بۇل كىسى تۋرالى ءوز باسىمىز كوپ ەستىگەنبىز. اسىرەسە زەرگەردىڭ قىزىنىڭ ۇزاتىلۋ تويىنا ارناپ قىمبات باعالى ساۋكەلە جاساعانى، دومبىرانىڭ، ساماۋرىننىڭ، كىلەمنىڭ، باسقا دا زاتتاردىڭ جۇزدەن استام ءتۇرىن جيناعانى، انە ءبىر جىلدارى ونىڭ قولىنان شىققان بويتۇماردى يوردانيانىڭ سۇلۋ پاتشايىمى رانيانىڭ تاعىپ جۇرگەنى جايلى اقپاراتتار باسپاسوزدە ءبىراز «حيت» بولعان جايى بار ەدى. كەيىنىرەك ء«وز ءۇيىن جەكە مۋزەيگە اينالدىرىپتى» دەگەن حاباردى ەستىدىك. جۋىردا ۇلتتىق ونەردى ۇلىقتاپ جۇرگەن زەرگەرمەن سۇحباتتاسۋدىڭ ءساتى تۇسكەن ەدى.

رۋحانيات • 12 ءساۋىر، 2021

ەلگە كەرەك ەكى كىتاپ

جۋىردا ەلورداداعى ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانا قازاقستاننىڭ بىرىككەن ۇلىبريتانيا كورولدىگىندەگى ەلشىلىگىمەن بىرلەسىپ بريتاندىق جۋرناليست ءارى جازۋشى نيك فيلدينگ كىتاپتارىنىڭ حالىقارالىق ونلاين تانىستىرىلىمىن وتكىزدى. Zoom بايلانىس پلاتفورماسىندا وتكەن باسقوسۋعا ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانا وكىلدەرى مەن كىتاپ اۆتورى نيك فيلدينگ، قازاقستاننىڭ ۇلىبريتانياداعى ەلشىلىگىنىڭ وكىلى ايگەرىم سەيسەمباەۆا، ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى تاريح جانە ەتنولوگيا ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى زيابەك قابىلدينوۆ قاتىستى.

وقيعا • 18 ناۋرىز، 2021

اباي جىلىن قورىتىندىلادى

كەشە ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە تۇركى مادەنيەتىن جانە ونەرىن دامىتۋ حالىقارالىق ۇيىمى تۇركسوي شىعارعان «اباي» البومىنىڭ تانىستىرىلىمى ءوتتى. البوم جايلى اتالمىش حالىقارالىق ۇيىمنىڭ باس حاتشىسى دۇيسەن قاسەيىنوۆ ەگجەي-تەگجەيلى بايانداپ بەردى.

رۋحانيات • 04 ناۋرىز، 2021

داۋىرلەرمەن بىرگە جاسايتىن تۇلعا

ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە الاش قوزعالىسىنىڭ كوسەمى، الاش وردا ۇكىمەتىنىڭ توراعاسى، كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى، ەنتسيكلوپەديست-عالىم ءاليحان بوكەيحاننىڭ تۋعانىنا 155 جىل تولۋىنا وراي حالىقارالىق ونلاين كونفەرەنتسيا ءوتتى.

تاريح • 25 اقپان، 2021

التىن وردا تاريحى كينوعا اينالادى

جۋىردا ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوزىنىڭ ۇندەۋىندە كينەماتوگرافيس­تەرگە تاريحي تاقىرىپتا فيلمدەردى ءتۇسىرۋ قا­جەتتىگىن ايتقانى ەسىمىزدە. «بۇگىن­دە الەمدىك كينويندۋستريادا تاريح تاقىرى­بىنداعى ستسەناريلەرگە سۇرانىس جوعارى. وسى ورايدا ءبىزدىڭ دە تاريحىمىزدا اۋقىمدى فيلمدەرگە ارقاۋ بولاتىن ماڭىزدى بەلەستەر مەن وقيعالار بارشىلىق. مىسالى، الەمدەگى ەڭ قۋاتتى يمپەريالاردىڭ ءبىرى بول­عان التىن وردا تاريحى دايىن تۇرعان جوق پا؟! بۇل ماسەلەگە بولاشاقتا كينو سالاسى­نىڭ ماماندارى باسا نازار اۋدارعانى ءجون»، دەگەن ەدى پرەزيدەنت.

ادەبيەت • 19 اقپان، 2021

«ەرگەجەيلى»

ءبىراز جىل بۇرىن وقىپ، سانامنىڭ ءبىر تۇكپىرىنە ساقتالىپ قالعان شىعارمانىڭ ءبىرى – «ەرگەجەيلى» ەدى. ياعىمۋستى ءوزىم شىن ومىردە كورگەن ەرگەجەيلىمەن سالىستىرام، كەرەۋەتىنە اياعىن اسىپ قويىپ، مىرزاسىپ شالقاسىنان جاتقانىن، دالپىلداپ جۇگىرىپ بارا جاتقانىن كوز الدىما ەلەستەتەم، ايتەۋىر ۇمىتا الماي ءجۇردىم. التى جاسىمدا تۇڭعىش رەت قالادان ەرگەجەيلى ايەلدى كورگەم. ازىق-ت ۇلىك ساتاتىن دۇكەننەن. ول دا بىردەڭەلەر ساتىپ الىپ جاتتى. نان الۋعا بارعان ماعان ماعىناسىز كوزىمەن تەسىرەيىپ قاراعانى، بەت-اۋزىن قۇبىلتىپ، ىرجاقتاعانى ۇرەيىمدى ۇشىرعان. بويى التى جاستاعى مەن شامالاس، باسى ۇلكەن، بەت-ءجۇزى ەرەسەك ايەلدى قۇبىجىق رەتىندە قابىلداعانىم راس-تى. كەيىننەن ونىڭ ءومىر تاريحىن ەستىگەن كەزدە كەۋدەمدە قورقىنىشىمنان اياۋشىلىعىم باسىم ءتۇسىپ، بىردەن ەسەيىپ كەتكەندەي كۇي كەشكەنىم بار.

وقيعا • 12 اقپان، 2021

دەگدار اقىن

سوڭىندا ىزدەۋشىسى، جوقتاۋشىسى بار اقىن باقىتتى. ومىردەن ەرتە وزعان كورنەكتى اقىن مارفۋعا بەكتەمىروۆانى ەسكە الۋ كەشتەرىن ۇيىمداستىرىپ، ونىڭ تاڭدامالى شىعارمالارىنىڭ جارىققا شىعۋىنا باستاماشى بوپ جۇرگەن جارى، اقىن، جازۋشى ەسەنگەلدى ءسۇيىنوۆتىڭ ىزگى ارەكەتتەرى وسىنداي ويعا جەتەلەيدى.

ادەبيەت • 05 اقپان، 2021

تاكەننىڭ تاتتىمبەتى

تاتتىمبەت – جۇمباق، كۇردەلى تۇلعا. كۇيشىلىك ونەردىڭ شىڭىنا شىققان، سوڭىنا قىرىق شاقتى ولمەس مۇرا قالدىرعان، قازاقتىڭ مۋزىكا تاريحىنا ەسىمى قاشاپ جازىلعان بىرەگەي ونەر يەسى تۋرالى ءسال ەرتەرەكتە جازۋشى تالاسبەك اسەمقۇلوۆتىڭ «تاتتىمبەت سەرى» دەيتىن رومانىنىڭ ءبىراز بولىگىن وقىپ شىققام. ول جەردە بولىس تاتتىمبەتتىڭ بەلسەندى ارەكەتتەرى، اعا سۇلتان قۇنانبايمەن بايلانىسى، ونىڭ اتىنان قازاقتىڭ سوڭعى حانى كەنەسارىعا ەلشىلىككە بارۋى، ەل ىشىندەگى داۋلى ماسەلەلەردى شەشۋگە ارالاسۋى، دۋماندى جاستىق شاعى، كۇيشىلىك ونەرىمەن ەلدىڭ ىقىلاسىنا بولەنۋى ءبارى نانىمدى سۋرەتتەلگەن.

ادەبيەت • 28 قاڭتار، 2021

قارعىس جاۋدىرعان قارعالار...

كىتاپ وقيتىن، جازۋ-سىزۋمەن اينالىساتىن كەز كەلگەن ادامنىڭ باسىندا قارعا تۋرالى ءبىراز مالىمەت بار. ال ءدال سول قارعاعا قاتىستى ونداعان ماقال-ماتەلدى قارعا تامىرلى قازاقتىڭ كوبى بىلەتىنىنە كۇمانىمىز جوق.

ادەبيەت • 14 قاڭتار، 2021

تەوريانىڭ تابىسى

ءتۇپ-تامىرى سوناۋ ساق ءداۋىرىنىڭ مۇراسى سانالاتىن «الىپ ەر توڭعا»، «ەرگەنوقون»، «شۋ باتىر»، «اتيللا» داستاندارىنا تىرەلەتىن قازاق ادەبيەتى الەمدەگى باي ادەبيەتتەردىڭ قاتارىندا. ودان بەرگى تۇركى قاعاناتى، التىن وردا، قازاق حاندىعى، ءحVىىى-حح عاسىر­لار، كەڭەس ءداۋىرى، تاۋەل­سىز­دىك كەزەڭىندە دۇنيەگە كەلگەن شىعارمالاردىڭ حالقى­مىز­دىڭ رۋحاني قازىنا-قورىن ءتۇر­لى-ءتۇرلى اسىل مۇرالارمەن بايىت­قانىن شامالاي بەرۋگە بولادى.