سۇلەيمەن مامەت
سۇلەيمەن مامەت«Egemen Qazaqstan»
119 ماتەريال تابىلدى

قوعام • 02 تامىز, 2022

ج ۇلىم-ج ۇلىم جولدى جوندەي بەرگەننەن نە شىعادى؟

جولدىڭ «جىرى» مول «جىرعا» اينال­عا­لى قاشان. القالى جيىنداردا ايتى­لادى, باس شۇلعىپ قاتىرامىز دەپ تاراسادى. ودان كەيىنگى جەردە جوعارى-تومەندى قاعاز الماسۋلار, تىنىمسىز تەلەفون شىلدىرى شەرۋ تار­تادى. قىزىل سوزدەن قىرمان ءۇيىلىپ, ەسەپ­تەر بەرىلەدى. جالعانى مەن شىنىن ەش­كىم ساراپقا سالا بەرمەيدى.

قوعام • 19 شىلدە, 2022

قانداس جاستار تۇركىستاندا ءبىلىم جارىستىردى

وزگە جۇرتتاردا ءبىلىم الىپ, تاربيە ۇيرەنىپ جاتقان ۇل مەن قىزدى اتاجۇرتىنا تارتۋ ماقساتىندا, ەلىمىزدە ءبىر جاقسى ءىس-شارا پرەزيدەنت وكىمىمەن جۇزەگە اسىپ كەلەدى. ول 1996 جىلى «دارىندى بالالارعا ارنالعان مەكتەپتەردى مەملەكەتتىك قولداۋ» نەگىزىندە ۇكىمەت قاۋلى قابىلداعان ەدى. سونىڭ ارقاۋىندا ءوز وتانىمىزداعى دارىندى ۇرپاقپەن بىرگە, الىس-جاقىن شەتەلدەردە ءومىر كەشىپ جاتقان باۋىرلاردىڭ بالاسىن بابالارىنىڭ كىندىك قانى تامعان كيەلى توپىراققا تارتۋ ماقساتىندا «دارىن» رەسپۋبليكالىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعى وسىدان 19 جىل بۇرىن «قازاقستان – اتاجۇرتىم, قاسيەتىم – انا ءتىلىم» اتتى وليمپياداعا ۇيىتقى بولعان ەدى. ونىڭ نەگىزگى ماقساتى, قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتىنىڭ قۇنىن وزگە جۇرتتاردا وقىپ جۇرگەن جاستاردىڭ ساناسىنا ءسىڭىرۋ بولاتىن.

ءبىلىم • 17 ءساۋىر, 2022

مەكتەپ مارتەبەسى

ۇلت ۇرپاعىن جۇرت كىسىسى دارەجەسىنە كوتەرەتىن – اتا-انا, مۇعالىم, بيلىك. وسى ءۇش تىرەك نامىس نايزاسىن مۇقالتپاي, جىگەرىن جانىپ, ءۇمىت وتىن ۇرلەسە, جالعاندىققا بارماسا, ساپالى ءبىلىمدى ساناسىنا كۇڭگىرت­تەندىرمەي سىڭىرسە, تاڭعى شىقتاي ءمولدىر, كۇن ساۋلەسىندەي تۇنىق تاربيە بەرسە, جارا­تى­­لى­سىندا كەمدىك بولماسا, بالا تەرىس كەت­پەي­دى.

قازاقستان • 22 اقپان, 2022

ءسوزدىڭ سۇراۋى

قازاق – ءسوزدىڭ پارقىن بىلگەن حالىق. سول ارقىلى ادامنىڭ دا نارقىن ايىرىپ, باعاسىن بەرگەن. قازاق سوزگە توقتاعان حالىق ەدى. ءسوزدىڭ استارىن تۇسىنبەگەن, بەتىمەن سويلەگەندى ءبالدىر-باتپاق, سارالا-ساتپاق دەگەن. ءسوز ۇدەسىنەن شىقپاعاندى, ۋادەسىندە تۇرماعان شالاعايدى شالدى-بۇتتى دەگەن. ءسوزدىڭ سۇراۋى بولادى, سۇراۋسىز ءسوز جوق, ونىڭ سۇراۋى انتتى اقتاۋ سەكىلدى دەيتىن كونەكوزدەر. 

قوعام • 13 مامىر, 2021

حانتاڭىردەن قانات قاققان قايراتكەر

وتىز ەكىنشى قارا سوزىندە: «...عىلىمدى, اقىلدى, ساقتايتۇعىن مىنەز دەگەن ساۋىت بولادى. سول مىنەز بۇزىلماسىن! كورسەقىزارلىقپەن, جەڭىلدىكپەن, يا بىرەۋدىڭ ورىنسىز سوزىنە, يا ءبىر كەز كەلگەن قىزىققا شايقالىپ قالا بەرسەڭ, مىنەزدىڭ بەرىكتىگى بۇزىلادى», دەپ اباي ايتپاقشى, اقىل ساۋىتىن سەرىك ەتىپ, سەنىم دەگەن باعدارعا قاتال قادام باسقان, ادامدىق قالىبىنان تانباعان ءبىر ادام بولسا, ول – پروفەسسور ءادىل احمەتوۆ اعا بولۋى كەرەك.

رۋحانيات • 13 ءساۋىر, 2021

ۇلت عۇمىرى – ۇرپاق ساباقتاستىعىندا

ۇلتتىڭ ۇلى بولماعى ۇرپاق ساباقتاستىعىنىڭ سارالىعىندا, الدىڭعى تولقىننىڭ دانالىعىندا. «الدىڭعى تولقىن اعالار, كەيىنگى تولقىن ىنىلەر» (اباي) دەگەندەي, الدىڭعى تولقىننىڭ قۇرمەتى كەيىنگى تولقىنعا قاشاندا كەرەك. ونىڭ ادەمى ۇلگىلەرى حالقىمىزدا بولعان.

قوعام • 24 ناۋرىز, 2021

جاۋاپسىزدىق پەن جالعاندىق جارعا جىعادى

قاي داۋىردە دە ادامدى جارعا جىعاتىن – جاۋاپسىزدىق پەن جال­عاندىق. «وڭكەي جالعان ماق­تانمەن, شىندىق بەتىن بوياي­­­دى», «شىننان وزگە قۇداي جوق, انىق قۇداي – شىن قۇداي», دەگەن­ اباي مەن شاكارىم سوزدەرى جادى­مىزدا جاڭعىرىپ تۇر.

رۋحانيات • 29 قاڭتار, 2021

توقىعاننان وقىعاندار كەم بە؟

اتام قازاق: « ءسوز قادىرىن بىلمەگەن – ءوز قادىرىن بىلمەيدى» دەپ, ءسوز كيەسىن قىزىل-جاسىل ءبوز باعاسىنان جوعارى قويعان. «الارىم كەتسە كەتسىن, ايتارىم كەتپەسىن» دەپ, «جۇرەكتىڭ ءسوزىن سويلە, ءتىل» (اباي) دەگەن. وسى جۇرەك ءسوزىن سويلەگەندە, اتالى سوزدەن اتتاپ, اتاسىز ءسوزدى جاقتاعاندار نەگە ازايمايدى؟ الدە ءبوزدىڭ قۇدىرەتى ءجۇرىپ تۇرعاندا, ءسوز نەگە كەرەك دەي مە ەكەن؟

رۋحانيات • 20 قاڭتار, 2021

ادامعا العىس ايتا الماعان, اللاعا دا شۇكىرشىلىك ەتە المايدى

يماندىلىقتىڭ باستاۋى ۇياتقا بارىپ تىرەلەتىنى حاق. اتام قازاق ايتادى: «ۇيات كىمدە بولسا, يمان سوندا» دەپ. يماندىلىق – ءار مۇسىلمان­نىڭ ادال تىرلىگى, ياعني اللا ەلشىسى پايعام­­بار­ىمىز مۇحاممەد (س.ع.س.) حاديسىندە كور­سەتىلگەندەي: «كىمدە-كىم نيەتىن – يمان­دىلىققا, تازالىققا, ءتىلىن – شىن­شىلدىققا, ءوزىن – تىنىش­تىققا, مىنەزىن – تۋرالىققا, قۇلا­عىن تىڭداۋشىعا, كوزىن – ونەگەلى باقىلاۋ­شىعا اينالدىرىپ العان بولسا, دەمەك, ول باقىتتى». مىنە, يماندىلىق بەلگىسى.

قوعام • 04 جەلتوقسان, 2020

تىعىرىققا تىرەيتىن تۇيىق تىرلىك

وسى كۇنى ەڭ وڭاي جۇمىس كەڭسەدە وتىرىپ, بيلىك قۇرۋ, اقىل ايتۋ سەكىلدى. ونى جۇرت قالاي قابىلدايدى, ناتيجەسى بولا ما, الدە ايتىپ قۇتىلدىم ءۇشىن بە ەكەن؟ ورىستىڭ ادەبيەت سىنشىسى ۆ.بەلينسكي «اياعىڭىزدىڭ استىنا قاراڭىزشى» دەپتى. ولارعا ءيىلىپ, بۇگىلىپ, تۇقشىڭداپ, اياقتىڭ استىنا قاراۋ قيىن بولسا, توڭىرەگىنە جاساندىلىقپەن ەمەس, ءوزىن الداۋ ءۇشىن ەمەس, جالعان مالىمەتتى مالدانباي, تۇرعىنداردىڭ سوزىنە ءسال دە بولسا قۇلاق اسىپ, اقيقاتتى اتتاماي ءجىتى قاراسا حالىقتىڭ بار-جوعىن كورەر ەدى. بۇگىنگى ءبىر ولقىلىعىمىز ايتا سالىپ, حالىقتى الداي سالساق بولادى دەگەنگە سايادى. مۇنىڭ اقىرى ءبىر كەزدەرى اتتەگەن-ايعا اكەلۋى مۇمكىن.

ياندەكس.مەتريكا