Taza.kz
Egemen Qazaqstan
Egemen Qazaqstan
4069 ماتەريال تابىلدى

ماسەلە • 28 ناۋرىز, 2023

ورمان ءورتى – سالاداعى ولقىلىق سالدارى

حالقىمىز ءورتتى ء«تىلسىز جاۋ» دەپ, ونىڭ ايتىپ كەلمەيتىنىن ەسكەرتكەن. ءسويتىپ, ءاردايىم قامسىز وتىرماۋدى تاپسىرعان. بۇل قۇبىلىستىڭ دالالى جەردەگىسىنەن ورمانداعىسى وتە قاۋىپتى ءارى الدەقايدا زيان. ءورت اعاش باسىن شالىپ, كۇشىنە ەنگەندە گۋىلدەپ, تارسىلداپ, ۇرەيدى الادى. جەلمەن جارىسىپ, شوق پەن جالىندى الىسقا لاقتىرادى. ءسويتىپ, بارلىق تىرشىلىك كوزىن قۋىرىپ, اڭ مەن قۇستى دا وتتى ۋىسىنان قۇتقارمايدى. بۇل – اسا زور تابيعي اپات. قوستاناي ورمانىن وتقا وراعان ءورت ءۇش كۇنگە جالعاسقان-دى. قامسىزدىقتىڭ ارتى قاسىرەتتى ورتكە قالاي ۇرىندىرعان ەدى؟ سونىڭ بايانىنا نازار اۋدارالىق.

قوعام • 27 ناۋرىز, 2023

كەلەر كۇنگە ءبىر سالەم

بۇل كۇندەرى جەكە باسىمنىڭ سۇيكىمدى تامىرى, سۇڭعىلا تامىرشىسى – گەرولد بەلگەردىڭ كوپ جىل بويى تۇزگەن كۇندەلىكتەر جيناعى. «تەن دنەي مينۋۆشيح». «مەرەكەنىڭ باسپالار ۇيىنەن» 2015 جىلى اسەم بەزەندىرىلىپ باسىلعان شوڭ دۇنيە.

رۋحانيات • 27 ناۋرىز, 2023

جامبىل جىرلاعان «قىز جىبەك» جاپونشا سويلەدى

«قىز جىبەك» ليرو-ەپوسىنىڭ جامبىل جاباەۆ جىرلاعان نۇسقاسى جاپون تىلىندە جارىق كوردى. ونى جاپونيانىڭ فولكلورتانۋشىلار اسسوتسياتسياسى مەن ەۋرازيا جازۋ­شىلار وداعىنىڭ مۇشەسى, بەلگىلى اۋدارماشى شارافات جىلقىباەۆا ءتارجىمالادى.

تانىم • 22 ناۋرىز, 2023

قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسى: گەومەتريالىق قۇپيالار

قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسىنىڭ ەرەكشەلىگى سول, عيمارات كۇمبەزدەرى مەن پورتال­دا­رى كىرپىشتەن سالىنعان. بۇل – ورتالىق ازياداعى ەڭ ۇلكەن عيمارات. ول زامان­دا­ كۇمبەزدى عيمارات سالۋ – عالام قۇبىلىسىنداعى بيىك دەڭگەي. ءامىر تەمىر قۇرىلىس بارىسىندا وسى كۇمبەزدىڭ كولەمى مەن كەسەنەنىڭ سىرتقى تۇرىنە ەرەكشە ءمان بەرگەن. بۇل­ عيماراتتىڭ كومپوزيتسيالىق اۋقىمدىلىعى, پروپورتسيالىق ولشەمنىڭ دال­دىگى, قۇرىلىمدىق شەشىمىنىڭ ۇتقىرلىعى, وتە باي بەزەندىرىلۋى ورتالىق ازيا­ ساۋلەت ونەرىنىڭ دامىعانىن كورسەتەدى. سونىمەن قاتار بۇرىنعى قارا­حانيدتەر داۋىرىندە ساۋلەت-قۇرىلىستىڭ ساباقتاستىعىن اڭعارتادى.

سايلاۋ • 21 ناۋرىز, 2023

شەتەلدىك بايقاۋشىلار: قازاقستان دەموكراتياعا تولىق بەت بۇردى

قازاقستانداعى ءماجىلىس جانە ءماسليحاتتار دەپۋتاتتارى­نىڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋىن باقىلاعان شەتەلدىك بايقاۋ­شىلار سايلاۋ ۇدەرىسىنىڭ بارىسىنا جۇرگىزگەن مونيتورينگ ناتيجەسىندە ورەسكەل زاڭ بۇزۋشىلىقتاردىڭ تىركەلمەگەنىن مالىمدەدى. قازاقستانعا حالىقارالىق بايقاۋشى رەتىندە كەلگەن استراحان وبلىسى (رف) گۋبەرناتورى اكىمشىلىگىنىڭ ىشكى ساياسات باسقارماسى باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى اندرەي سىزرانوۆتىڭ ايتۋىنشا, بايقاۋشىلار ءوز جۇمىستارىن كاسىبي تۇردە ورىنداعان. جالپى, ءماجىلىس سايلاۋىن 793 شەتەلدىك بايقاۋ­شى قا­دا­عالادى. ولاردىڭ 131-ءى 41 شەت مەملەكەتتەن جانە 662-ءسى 12 حا­لىقارالىق ۇيىمنان كەلدى. اسىرەسە ەۋروپا ەل­دەرى پارلامەنتتىك سايلاۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوستى. ساياسي دودانى ەقىۇ-نىڭ 400-دەن استام وكىلى باقىلادى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, ەقىۇ جانە وزگە دە حالىق­ا­را­لىق ۇيىمداردىڭ تاراپىنان قازاقستانعا مۇنشا­لىق نازار اۋدارىلۋى – ەلىمىزدىڭ حالىقارا­لىق ۇيىمدارمەن بەلسەندى ءارى نىسانالى جۇمىسىنىڭ ناتيجەسى, سونداي-اق پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن ادىلەتتى قازاقستان قۇرۋ ماقساتىندا جۇرگىزىلىپ جاتقان ەلىمىزدەگى اۋقىمدى رەفورمالارعا حالىقارالىق قوعامداستىق تاراپىنان ۇلكەن قىزىعۋشىلىق پەن قولداۋدىڭ بار ەكەنىنىڭ دالەلى.

قوعام • 21 ناۋرىز, 2023

باقىت پەن بايلىق ادامنىڭ پەيىلىندە

قولىمىز نەگىزگى قىزمەتتەن ءبىر ءسات قالت ەتە قالسا, وي قۋىپ, وي قاۋزايتىن كەزىمىز از بولمايدى. ءتىرى پەندە ويدان ءبىر اجىراعان با؟ نە ءۇشىن ادام بولىپ مىنا جارىق دۇنيەگە كەلدىڭ؟ نە ءىس اتقاردىڭ؟ ارتىڭا قانداي ءىز قالدىرىپ باراسىڭ؟

ماسەلە • 20 ناۋرىز, 2023

مۇڭ تورلاعان مۇعالجار

مۇعالجار كيەلى جەر رەتىندە ءون بويى ماتەريالدىق تا, رۋحاني جاعىنان دا باي, بەرەكەلى ءوڭىر ەكەنى ءمالىم-ءدى.

مەرەكە • 17 ناۋرىز, 2023

ناۋرىز – ءىلىم-عىلىمنىڭ شامشىراعى

عالامي جاراتىلىس قۇبىلىسىن تۇركى جۇرتى ناۋرىز دەپ اتادى. ناۋرىز – توي, تابيعات مەرەكەسى عانا ەمەس, استرونوميا, استرولوگيا, گەومەتريا, ماتەماتيكا, فيزيكا سالاسىنداعى عىلىمعا نەگىزدەلگەن جول سىلتەۋشى شامشىراق. جاراتىلىستى, ون سەگىز مىڭ عالامدى زەرتتەۋدىڭ كەشەندى عىلىمي جوباسى دەسەك تە بولادى.

تاريح • 17 ناۋرىز, 2023

كۇيگەنكول اۋىلىنداعى قۋعىن-سۇرگىن

باتىس قازاقستان وبلىسى جانىبەك اۋدانىنىڭ كۇيگەنكول اۋىلىندا جانە وعان قاراستى شاعىن ەلدى مەكەندەردە 1928-1932 جىلدارداعى ۇجىمداستىرۋ ساياساتىنا قارسى حالىق نارازىلىعى بولعان. وڭىردەگى بايدىڭ ۇرپاقتارى مەن اۋقاتتى ادامدار اۋىلداعى ۇجىمداستىرۋ ناۋقانىنا قارسىلىق تانىتقانى انىق.

تاريح • 16 ناۋرىز, 2023

ءماشھۇر ءجۇسىپتىڭ ءبىر حاتى

قازاقتىڭ بىرەگەي ويشىلى, اۋىز ادەبيەتى ۇلگىلەرىن جيناۋشى, ەتنوگراف, تاريحشى, اقىن, ادەبيەتىمىز بەن مادەنيەتىمىزدىڭ كورنەكتى وكىلى ءماشھۇر ءجۇسىپ كوپەي ۇلىنىڭ (1858-1931) باعالى مول مۇراسى تۋرالى وي-تۇجىرىمداردى ج.ايماۋىتوۆتىڭ, م.اۋەزوۆتىڭ, ءا.مارعۇلاننىڭ, س.مۇقانوۆتىڭ, ب.كەنجەباەۆتىڭ, ءا.تاجىباەۆ­تىڭ, م.ماعاۋيننىڭ, س.نەگيموۆتىڭ, س.ءداۋىت ۇلىنىڭ, قۋاندىق ءجۇسىپتىڭ ەڭبەكتەرىنەن تابامىز. ال ءماشھۇر ءجۇسىپتىڭ 20 تومدىق شىعارمالار جيناعى 2018 جىلى جارىق كوردى. بۇل ەڭبەكتە ءماشھۇر ءجۇسىپتىڭ ءار جىلداردا جازعان حاتتارى دا بار. ال مىنا ءسابيت مۇقانوۆقا جازعان حاتى وعان ەنبەگەن. بۇل حات س.مۇقانوۆتىڭ جەكە ارحيۆىندە ساقتالعان.

ياندەكس.مەتريكا