ءبىلىم • 27 شىلدە, 2024
قازىر قوعامدى الاڭداتىپ وتىرعان وزەكتى ماسەلە – ۇرپاق ياكي بالا تاربيەسى. بۇعان ەل ەرتەڭىن ويلاعان ءاربىر ازامات بەيجاي قارامايدى. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ءاردايىم ۇرپاق تاربيەسىنە جاۋاپتى بولۋدى جۇيەلى ەسكەرتىپ-اق ءجۇر. مۇنى ۇلتتىق قۇرىلتاي مىنبەرىنەن دە ايتتى. ءبىر سوزىندە: «وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ تاربيەسى – وتە ماڭىزدى ماسەلە. اشىعىن ايتساق, قازىر جاس ۇرپاق الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى تاربيە الىپ جاتىر. بالانى دۇرىس باعىتقا بۇرىپ, جول كورسەتىپ وتىرماساق, بۇل – وتە قاۋىپتى ءۇردىس», دەگەن-ءدى. وسى جاعىنان كەلگەندە, بار سالماق اتا-اناعا تۇسەدى. ويتكەنى بالا تاربيەنى الدىمەن وتباسىندا الادى. وتباسىندا نە كوردى, نە ءتۇيدى – سونى بويىنا سىڭىرەدى. بۇل رەتتە سان عاسىر جالعاسىپ كەلە جاتقان ۇلتتىق تاربيەمىزدىڭ ءرولى زور. ەلدىك تاربيەنىڭ قاينارىنا قانىپ وسكەن ورەننىڭ تانىمى دا تەرەڭ. اسىرەسە قازاق وتباسىندا اتا-اجە, اكە-شەشە, باۋىر دەگەن ۇعىمداردىڭ ورنى بولەك. قوعام, ۋاقىت وزگەردى دەگەنىمەن, ۇلتتىق تاربيەدەن اجىراماعان ءجون. بۇعان ءوز ۇلتىنىڭ ءداستۇرى مەن بولمىسىن ساقتاعان الەم ەلدەرىنەن كوپ مىسال كەلتىرە الامىز. سونىمەن قاتار پرەزيدەنتتىڭ «ادال ادام» تۇجىرىمداماسى دا حاكىم ابايدىڭ «تولىق ادام» ىلىمىمەن ۇندەسەدى. وسى رەتتە ءبىز بۇگىن قازىرگى جاس ۇرپاقتى ادالدىققا, تازالىققا, ەڭبەكسۇيگىشتىككە قالاي تاربيەلەيمىز, سونداي-اق قوعامداعى ىسىراپشىلدىق سەكىلدى كەلەڭسىز كورىنىستەردى قالاي توقتاتامىز دەگەن ماقساتپەن دوڭگەلەك ۇستەل ءماجىلىسىن ۇيىمداستىرىپ, وعان ەلىمىزگە تانىمال تۇلعالار – تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ومىرزاق وزعانباي, بەلگىلى ديپلومات, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ءادىل احمەتوۆ, ارداگەر-جۋرناليست سايراش ابىشقىزى, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى جانىبەك كارىبجانوۆ, قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى سايران بۇقانوۆ, قوعام قايراتكەرى شالاتاي مىرزاحمەتوۆ سەكىلدى ازاماتتاردى شاقىردىق.
قوعام • 27 شىلدە, 2024
كوكتەمگى توتەنشە جاعداي سۋ باسقان ولكەلەردى عانا ەمەس, بۇكىل حالىقتى الاڭداتتى. قيىن-قىستاۋدا اعايىن بەرەكە-بىرلىگىن تاعى ءبىر كورسەتىپ, اپات ايماعىنداعى جۇرتشىلىققا ەل بولىپ كومەك قولىن سوزدى. سول كەزەڭدە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن ازاماتتاردىڭ ەسكەرۋسىز, قولداۋسىز قالمايتىنى تۋرالى جاريالاعان ۇندەۋى ەسى ەكەۋ, ءتۇسى تورتەۋ كۇيدەگى حالىقتىڭ كوڭىلىن باسقانداي بولدى.
تاريح • 27 شىلدە, 2024
وتكەنگە كوز سالسام ءبىتتى, بالالىق شاق, اۋىل, ونداعى ەڭبەككەش اعايىن كوز الدىما كەلەدى دە تۇرادى. ول ولكە – اراپ قىراتىنىڭ (ارقانىڭ قىراتى. وزىمىزگە تاۋ بولىپ كورىنەتىن) ەتەگىندە جاتقان تۇگىسكەن. سول تۇگىسكەنگە بيىل – 90 جىل. «ەلۋ جىلدا ەل جاڭا» دەگەن. زامانىندا نەبىر قيىن-قىستاۋ كۇندەردى باستان وتكەرگەن تۇگىسكەندىكتەرمەن بىرگە اۋىل دا جاڭارىپ, وركەندەي ءتۇستى. تۇگىسكەننىڭ ءارى-بەرى تاريحى تۋرالى اعا بۋىننان ەستىگەنىمىز, وقىعانىمىز, قالا بەردى وي-سانادا قالعان ءبىردى-ەكىلى ەستەلىكتەر بار, سونى ىقشامداپ, وزدەرىڭىزگە جەتكىزگىم كەلىپ وتىر.
ادەبيەت • 26 شىلدە, 2024
فيلوسوفيا تاريحىنان ءبىز ادامعا ارقاۋ بولاتىن دانالىقتىڭ, تۇسىنىكتىڭ, عىلىمي جانە كۇندەلىكتى تانىمنىڭ, قايشىلىققا تولى ءومىر تاجىريبەسىنىڭ سان قيلى ۇلگىسىن تابا الامىز. ەستى ادامعا فيلوسوفيا, اسىرەسە فيلوسوفيا تاريحى, كوركەم ادەبيەت سياقتى ءومىر وقۋلىعى سياقتى. فيلوسوفيا تاريحىندا ولمەس, وشپەس, ەشۋاقىتتا ءمانىن جويماس رۋحاني قازىنا بار. مەن, مىنە, الپىس جىلداي كۇن سايىن, ءبىر كەزدە لەۆ تولستوي ايتقانداي, سوكراتپەن, كونفۋتسيمەن, مونتەنمەن, رۋسسومەن, كانتپەن, گەگەلمەن, وزىنەن ءوزى تۇسىنىكتى, ءوزىمىزدىڭ بي-شەشەندەرمەن, ابايمەن, شاكارىممەن اقىلداسىپ, ءتالىم الىپ كەلەمىن. مەن ءۇشىن بۇدان ارتىق قارىم-قاتىناس جوق سياقتى. مەن فيلوسوفيا تاريحىنان كانديداتتىق جانە دوكتورلىق ديسسەرتاتسيا قورعادىم. باتىس, شىعىس, ورىس, قازاق فيلوسوفياسىنىڭ دامۋ جولىن قاراستىرعان, ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى جوعارى وقۋ ورىندارىنا ۇسىنعان, جەر-جەردە ستۋدەنتتەر وقىپ جۇرگەن 500 بەتتىك «فيلوسوفيا تاريحىن» جازدىم.
زەردە • 26 شىلدە, 2024
وتكەن جىلعى كۇزدە نارىنقولدا يگى ءبىر ءىس-شارا بولىپ ءوتتى. ول – جازۋشى-دراماتۋرگ, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى باققوجا مۇقايعا ورناتىلعان ەسكەرتكىشتىڭ اشىلۋ سالتاناتى ەدى. جيىن باستالاردا اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارى نۇربول ەسىمدى جىگىتتىڭ: ء«سىز سويلەۋىڭىز كەرەك. دايىن تۇرىڭىز» دەگەن ءسوزىن ەستىگەندە سەلت ەتە ءتۇستىم. ىلە بويىمدى تەز جيناپ الىپ, ويىما تىلگە تيەك ەتەرلىك جايتتاردى تۇسىرۋگە تىرىستىم. بۇلار تۋما تالانت ومىردەن وتكەن 15 جىل ىشىندەگى ەسىمى ەل ەسىندە قالسا ەكەن دەگەن نيەتپەن ءىزباسار ىنىلەرى ءبىزدىڭ جۇزەگە اسىرۋعا ۇمتىلعان تىرلىكتەرىمىز ەدى. سونىڭ ناتيجەسىندە الماتىداعى باققوجا اعا تۇرعان ۇيگە ەسكەرتكىش تاقتا ورناتىلىپ, وسى قالاداعى ءبىر كوشەگە اتى بەرىلدى.
مادەنيەت • 26 شىلدە, 2024
ايگىلى قوبىزشى, ۇلت ونەرىنىڭ قايراتكەرى داۋلەت مىقتىباي (1904-1976) – قازاق مۋزىكا مادەنيەتى تاريحىنا ەسىمى التىن ارىپپەن جازىلاتىن تۇلعا. ول – قورقىت (VII-VIII عاسىر), قەتبۇعا (XII عاسىر), قويلىباي (XVII-XVIII عاسىر) سىندى قوبىزشىلاردان ۇزىلمەي جالعاسىپ كەلە جاتقان مىڭ جىلدىق ءداستۇردى جاڭعىرتىپ, ۇرپاققا جەتكىزگەن, وسى مۋزىكا سالاسىن ۇلتتىق كونسەرۆاتوريادا بيىك دەڭگەيگە كوتەرگەن ءبىرتۋار.
قوعام • 26 شىلدە, 2024
قاراجانباس كەن ورنى نەمەسە ءبىز مۇنايعا قارىزدارمىز
ادام بالاسىنىڭ ومىرىنە ەلەۋلى وزگەرىس اكەلگەن تابيعي بايلىقتىڭ ءبىرى – مۇناي. دۇنيەجۇزىنە بەلگىلى وقىمىستىلاردىڭ مۇناي تۋرالى جازباعاندارى كەمدە-كەم بولار. ورىستىڭ اتاقتى عالىمى م.لومونوسوۆ 1763 جىلى جارىق كورگەن «جەر قاباتى تۋرالى» تراكتاتىندا «تاس كومىر جەر استىنداعى ىستىقتىڭ اسەرىنەن قوڭىر مايلى زاتقا اينالادى» دەگەن وي تۇيىندەيدى. ياعني مۇنايدىڭ ورگانيكالىق زاتتاردىڭ ارالاسۋى ارقىلى پايدا بولاتىنىن ايتقان.
ساتيرا • 26 شىلدە, 2024
كۇيەۋ بالاسى كوپ جىلدان سوڭ قايىن اتاسىمەن وڭاشادا ەمەن-جارقىن اڭگىمەلەسىپ وتىر.
قوعام • 25 شىلدە, 2024
ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىندە «AMANAT» پارتياسىنىڭ بوس ورىندار جارمەڭكەسى ءوتىپ جاتىر
ءماجىلىس سپيكەرى, «AMANAT» پارتياسىنىڭ توراعاسى ەرلان قوشانوۆ «جاستار رۋحى» جاستار قاناتى ۇيىمداستىرعان استاناداعى بوس جۇمىس ورىندارى جارمەڭكەسىنە قاتىستى. ءىس-شارادا ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى سۆەتلانا جاقىپوۆا جانە استانا قالاسىنىڭ باسشىلىعى بولدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
قوعام • 25 شىلدە, 2024
ادام بالاسى ءۇشىن ەكىنشى شۆەيتساريا اتانعان بۋرابايعا ساياحات قۇرۋ ءبىر باقىت بولسا, سول مەكەندە ءومىر ءسۇرۋ ءتىپتى عاجاپ دەپ سانارسىز. ال بۋراباي كەنتىندە ءومىر ءسۇرۋ قانشالىقتى ىڭعايلى؟ وسىعان وراي بۇگىنگى بۋرابايدىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگى تۋرالى زەرتتەپ كوردىك.
