Egemen Qazaqstan
Egemen Qazaqstan
24587 ماتەريال تابىلدى

رۋحانيات • 04 قاراشا, 2020

«تولىق ادام» تاعىلىمى

اباي ءوز شىعارمالارىندا ادام بولۋ­دىڭ تالاپ-تىلەكتەرىن اتاپ, ءوزىنىڭ گۋمانيستىك تانىمى تۇرعى­سىنان وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ ادام­شىلىق نەگىزدەرى, بويعا ۇيالاتار قاسيەتتەرى قانداي بولماق دەگەن ويعا ەرەكشە كوڭىل بولەدى. اقىن شىعارمالارىندا وزەكتى جەلىدەي سوزىلىپ, عۇمىر بويى تانىتۋعا ۇمتىلعان, ءومىر بويى شارق ۇرىپ ىزدەگەنى – تولىق ادام. اباي­داعى تولىق ادام – رۋحاني جەتىلگەن, كەمەلىنە كەلگەن ادام.

قازاقستان • 04 قاراشا, 2020

اتقارىلعان ءىس تە, اتقارىلار شارۋا دا اۋقىمدى

الەمدى ابىگەرگە سالعان COVID-19 ىندەتى جاڭا سىن-قاتەرلەردى تۋىنداتتى. وقشاۋلانا تۇسكەن جاھان جۇرتىنان قازاقستان دا سىرت قالمايتىنى, بارىنشا ساقتانۋمەن بىرگە وزىندىك يكەمدى دامۋ جولىن ىزدەيتىنى بەلگىلى. وسى ورايدا ەلىمىزدە ەپيدەميانىڭ الدىن الۋعا بارلىق قام-قارەكەت جاسالعانىن, مەملەكەت پەن قوعام ءبىر ماقسات پەن ءبىر مۇددەگە جۇمىلا بىلگەنىن, بۇل – ەلدىگىمىزدىڭ كورىنىسى ەكەنىن اتاپ ايتۋعا ءتيىسپىز. قازاقستان پاندەميا زارداپتارىمەن كۇرەسۋدە تەك دەنساۋلىق ساقتاۋ مەن ءبىلىم بەرۋ جانە الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ سالاسىنىڭ قوردالانعان ماسەلەلەرىمەن عانا بەتپە-بەت كەلگەن جوق. سوڭعى عاسىرلاردا بولماعان بۇل ىندەت ينتەگراتسياىق قارىم-قاتىناستىڭ جەتىلگەن زامانىندا الاپات اۋقىمعا يە بولعاندىقتان, ودان تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا دۇنيەنىڭ ءتورت تارابىمەن دە تەرەڭ بايلانىس ورناتقان وتاندىق ەكونوميكا دا ويسىراي زيان شەككەنىن كورىپ وتىرمىز.

قازاقستان • 04 قاراشا, 2020

جاھاندانۋ جانە پوستمودەرنيزم

الەمدەگى دامىعان مەملەكەتتەردە جاھاندانۋ ۇدەرىسىنىڭ شاپشاڭ دامۋىنىڭ وزىندىك سەبەپتەرى بار: بۇل جاعداي سول ەلدەردىڭ شىعارعان ونىمدەرىنىڭ ساتىلۋ اياسىن كەڭەيتەدى. جاھاندانۋ پروتسەسى امەريكالىق, باتىسەۋروپالىق, اراب, قىتاي, ءۇندى مادەنيەتتەرىن كۇشەيتسە, «دامۋ كەزەڭىندەگى ەكونوميكاعا» يە ەلدەردىڭ مادەنيەتتەرىن كەرىسىنشە السىرەتەدى. ەكونوميكالارىنىڭ سىرتقى ەلدەرگە تاۋەلدى بولۋى, جالپى مادەنيەتتىڭ جويىلۋىنا, ۇلتتىق مادەنيەت قۇندىلىقتارىنا نەگىزدەلگەن وتاندىق ءونىم شىعارۋشىلاردىڭ ازايۋىنا نەمەسە ءتىپتى بىزدەگىدەي ۇلتتىق ءوندىرىسىمىز جوق دەيتىندەي جاعدايعا اكەلەدى. باسقا ەلدەردىڭ مادەنيەتىنە ءتانتى كىسىلەر ۇلتتىق ءوندىرىس ونىمدەرىن مەنسىنبەيدى. ساپاسىز ءونىم رەتىندە قابىلداپ, ساتىپ المايدى. بۇل جاعدايدى, مىسالى, اراب مادەنيەتىنە ەلىكتەيتىن اپا-قارىنداستارىمىزدىڭ ۇلتتىق كيىم داستۇرلەرىنەن الشاقتاپ, ارنايى بۋتيكتەر اشىپ, سول ەلدەردەن كيىم تاسۋىنان كورەمىز.

رۋحانيات • 04 قاراشا, 2020

ءال-ءفارابيدىڭ مۋزىكالىق مۇراسى

ءابۋ ناسىر ءال-فارابي ءوزى ءومىر سۇرگەن عاسىرعا دەيىنگى جانە ءوز تۇسىنداعى عىلىمداردىڭ بارلىق سالاسىنا قالام تارتقان. ونىڭ فيلوسوفيا, لوگيكا, ماتەماتيكا, فيزيكا, پەداگوگيكا, پسيحولوگيا, حيميا, فيلولوگيا جانە باسقا دا عىلىمدارعا قاتىستى جازبا مۇراسى جايلى جاھان عالىمدارى وقتىن-وقتىن ءسوز ەتىپ قويادى. ايتسە دە وتىرار پەرزەنتىنىڭ مۋزىكا جايلى مۇراسى كوپ زەرتتەلە قويعان جوق. بۇل رەتتە اراب ەلدەرى مەن ەۋروپا جۇرتتارى, اسىرەسە فرانتسيا عالىمدارىنىڭ ەداۋىر ەڭبەك سىڭىرگەنىن ايتقان ءجون.

رۋحانيات • 03 قاراشا, 2020

ءانشى ەسىمى ۇلىقتالسا يگى

«Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ 2020 جىلعى 30 شىلدە كۇن­­گى №144 سانىندا جاريالانعان جۋرناليست قازبەك قۇت­­تىمۇرات ۇلى­نىڭ «عاريفوللانىڭ ەسىمى تىزىمگە نەگە كىر­مەدى؟!» اتتى ماقالاسىن وقىپ, قولىما قالام الىپ وتىر­مىن. جوعارىداعى جازبادا ايتىلعانداي, ايگىلى ءانشى, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى, 1934 جىلى الما­تى­دا وتكەن حالىق كوركەم ونەرپازدارىنىڭ ءبىرىنشى بۇكىل­قازاق­ستاندىق سلەتىنىڭ ديپلومانتى عاريفوللا قۇرمان­عا­ليەۆتىڭ تىزىمنەن سىزىلۋى كەزدەيسوق جىبەرىلگەن قاتەلىك ەمەس دەپ ويلايمىن.

تاريح • 03 قاراشا, 2020

قازاق حالقىنىڭ جاناشىرى

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ساياسي قۋعىن-سۇرگىن جانە اشارشىلىق قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنىنە وراي قازاقستان حالقىنا جاساعان ۇندەۋىندە: «حح عاسىردىڭ 20-50 جىلدارىنداعى ساياسي قۋعىن-سۇرگىن زوبالاڭى – حالقىمىزدىڭ تاريحىنداعى قاسىرەتتى كەزەڭ. ءبىز جازىقسىز جازالانعانداردىڭ ارقايسىسىن ەستە ساقتاۋ ارقىلى عانا كەمەل كەلەشەككە جول اشامىز» دەگەن بولاتىن. ۇندەۋدەگى ساياسي قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعان تۇلعالاردىڭ قاتارىندا تۇرار رىسقۇلوۆتىڭ دا ەسىمى اتالىپ ءوتتى.

رۋحانيات • 03 قاراشا, 2020

كەرۋەن جىلدار سىڭعىرى: كورنەكتى جۋرناليست-جازۋشى, زەردەلى زەرتتەۋشى-عالىم, بەلگىلى قوعام قايراتكەرى ساپار بايجانوۆ حاقىندا ەسسە-سىر

ءومىر كەرۋەنىندە ساناڭدا وشپەستەي قاشالىپ قالاتىن وقيعالار ۇشىراسادى. ارينە, قيلى-قيلى قۋانىشتى مەزەتتەر مەن جان جەلپىنتەر جاعداياتتاردىڭ كوبى بىردەي جادىڭدا ساقتالمايتىنى بەلگىلى. العاشقى اسەرمەن بىرازعا شەيىن كوڭىلىڭنەن شىعارماي, قوڭىراۋلاتا اڭگىمەلەر سول ساتتەردىڭ ءوزى بىرتە-بىرتە كۇڭگىرتتەنىپ, ۇمىتقا اينالارى داۋسىز. ال مەنىڭ بۇكىل تىرلىك-تىنىسىما, تاعدىر-تالايىما تۇرتكى بولعان جايتتى ەشقاشان ۇمىتا الماسپىن, ءسىرا. بەينەلەپ جەتكىزسەم, كەزىندە دابىرا داڭقى جەر جارعان قازاق ءباسپاسوزىنىڭ قاراشاڭىراعى سانالاتىن «سوتسياليستىك قازاقستانعا» (بۇگىنگى «ەگەمەنىم») قالاي تۇياق ىلىندىرگەن ەدىم؟ ويعا ءتۇسىرۋدىڭ ءوزى ءبىر حيكايا. قاز-قالپىندا جاڭعىرتايىن, ورايى كەلىپ تۇرعاندا.

قوعام • 02 قاراشا, 2020

ءمادينا ابىلقاسىموۆا: نەسيە العان ازاماتتاردىڭ قۇقىعى قورعالادى

قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنىڭ ءتورايىمى ءمادينا ابىلقاسىموۆا ءماجىلىس دەپۋتاتتارىنىڭ ساۋالىنا بەرگەن جاۋابىندا نەسيە العان ازاماتتاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ شارالارىن اتادى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz

پارلامەنت • 02 قاراشا, 2020

پارلامەنتتىك سايلاۋعا بايقاۋشى بولدى

سەناتور عۇمار دۇيسەمباەۆ گرۋزياداعى پارلامەنتتىك سايلاۋدى بايقاۋعا قاتىستى, دەپ حابارلادى پارلامەنت سەناتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.

قوعام • 02 قاراشا, 2020

ازاماتتىق قوعام قالىپتاستىرۋعا جاسالعان قادام

جۋىردا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسى مەن ءماسليحات دەپۋتاتتارى سايلاۋىن تاعايىنداۋ تۋرالى جارلىققا قول قويدى.

ياندەكس.مەتريكا