ساياسات • بۇگىن, 07:55

ماجىلىسكە قىرعىز پارلامەنتىنىڭ سپيكەرى كەلدى

4 مين
وقۋ ءۇشىن

قىرعىز رەسپۋبليكاسى جوگوركۋ كەنەشىنىڭ توراعاسى مارلەن ماماتاليەۆ قازاق­ستانعا العاش رەت رەسمي ساپارمەن كەلدى. ءماجىلىس تور­اعاسى ەرلان قوشانوۆ­پەن كەزدەسۋدە تاراپتار پار­لامەنتارالىق ىنتىماق­تاستىقتى نىعايتۋ ماسە­لەلەرىن تالقىلادى.

ماجىلىسكە قىرعىز پارلامەنتىنىڭ سپيكەرى كەلدى

مارتەبەلى مەيماندى قارسى العان ەرلان قوشانوۆ قازاق پەن قىرعىز حالىقتارىن ورتاق تاريح پەن رۋحاني-مادەني قۇندىلىقتار, سونداي-اق عاسىرلار بويعى باۋىر­لاستىق بىرىكتىرەتىنىن اتاپ ءوتتى. سوندىقتان بۇگىنگى تاڭدا ەكى ەل اراسىندا بەرىك بايلانىس ورناعان. ءبىزدىڭ حالىقتارىمىزدىڭ بولاشاعىن دا ءبولىپ قاراستىرۋعا بولمايدى.

– پرەزيدەنتتەرىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن سادىر جاپاروۆ­تىڭ ساياسي ەرىك-جىگەرىنىڭ, سىندارلى ساياساتىنىڭ ارقاسىندا قارىم-قاتىناسىمىز قارقىندى دامىپ كەلەدى. مەملەكەتتەرىمىزدىڭ باسشىلارى دوستىقتى بەكەمدەپ, بىرلەسە دامۋ ءۇشىن قولدان كەلگەننىڭ ءبارىن جاساپ جاتىر. ىنتىماقتاستىقتىڭ وداقتاستىق سيپاتىن جوعارى دەڭگەيدەگى كەزدەسۋلەر ايشىقتاپ وتىر. ءبىز ءوز تاراپىمىزدان مەملەكەتتەرىمىزدىڭ باسشىلارى اراسىنداعى ۋاعدالاستىقتاردى زاڭنامالىق تۇرعىدان قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن پارلامەنتارالىق ىقپال­داستىقتى ودان ءارى نىعايتۋعا مۇددەلىمىز, – دەدى ءماجىلىس سپيكەرى.

سونىمەن قاتار ەرلان قوشانوۆ پارلامەنتارالىق ىنتىماقتاستىق كەڭەسىنىڭ ءرولى ەرەكشە ەكەنىنە نازار اۋداردى. وندا پارلامەنتتەر باسشى­لارى دەڭگەيىندە ارىپتەستىكتىڭ ماڭىز­دى تاقىرىپتارى تۇراقتى تۇردە كوتەرى­لىپ ءجۇر. ءماجىلىس توراعاسى­نىڭ پىكىرىنشە, ەكى ەل دەپۋتاتتارى تۋىنداعان بارلىق ماسەلەنى دوستىق توپتارى مەن سالالىق كوميتەتتەر دەڭ­گەيىن­دە تالقىلاي وتىرىپ, ۋاقتى­لى شە­شىلۋىنە ەلەۋلى ۇلەس قوسىپ كەلەدى.

اڭگىمە بارىسىندا تاراپتار تمد پارلامەنتارالىق اسسامبلەياسى, ۇقشۇ پارلامەنتتىك اسسامبلەياسى, ەقىۇ پارلامەنتتىك اسسامبلەياسى جانە تۇركپا سياقتى كوپجاقتى پارلامەنتتىك الاڭدارداعى ءتيىمدى ىنتىماقتاستىققا دا توقتالدى.

ەرلان قوشانوۆ قىرعىز ارىپتە­سى­نە كەيىنگى جىلدارى قازاقستاندا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن جۇيەلى تۇردە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان اۋقىمدى ساياسي رەفورمالار تۋرالى مالىمەت بەردى. وسى باعىتتاعى نەگىزگى قادامنىڭ ءبىرى جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋمدا جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ قابىلدانۋى جانە ونىڭ قاعيداتتارىنىڭ كەيىننەن پار­لامەنت قابىلداعان زاڭداردا بەكى­تىلۋى بولدى. اتاپ ايتقاندا, جوگوركۋ كەنەش دەپۋتاتتارى «پرەزيدەنت تۋرالى», «قۇرىلتاي جانە ونىڭ دە­پۋ­تات­تارىنىڭ مارتەبەسى تۋرالى», «قازاق­ستان حالىق كەڭەسى تۋرالى» جانە باسقا دا كونستيتۋتسيالىق زاڭ­دار­­دىڭ نەگىزگى ەرەجەلەرىمەن تانىستى.

ءوز كەزەگىندە مارلەن ماماتاليەۆ قازاق­ستاندىق ارىپتەستەرىنە قوناق­جايل­ىعى ءۇشىن العىس ايتىپ, الداعى تامىز ايىنداعى قۇرىلتاي دەپۋتات­تارىنىڭ سايلاۋىنا دايىندىق جۇرگىزۋ جانە وتكىزۋ ىسىنە تابىس تىلەدى.

ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماق­تاس­تىقتى ءسوز ەتكەن قىرعىزستان پار­لامەنتىنىڭ باسشىسى ەكىجاقتى تا­ۋار اينالىمىنىڭ قازىرگى سەرپىنىنە قاناعاتتاناتىنىن ايتىپ, يندۋستريا­لاندىرۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى, تۋريزم جانە «جاسىل» ەنەرگەتيكا سالا­لارىنداعى سەرىكتەستىكتى تەرەڭدەتۋ پەرسپەكتيۆالارىنا توقتالدى.

كەزدەسۋ بارىسىندا تاراپتار زاڭ شىعارۋ سالاسىندا تاجىريبە الماسۋدى جانە ءوڭىر ءۇشىن وزەكتى ماسەلەلەر بويىنشا ديالوگتى جالعاستىرۋعا ۋاعدالاستى. اتاپ ايتقاندا, ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى, سۋ جانە ەنەرگەتيكا سالالارىنداعى ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرى قارالدى.

ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتى نى­عاي­تۋ­دىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى باعى­تى رەتىن­دە تسيفرلاندىرۋ جانە جا­ساندى ينتەل­لەكتىنى دامىتۋ جايى ايقىندال­دى. ەرلان قوشانوۆ ول ءۇشىن قازاق­ستان مەن قىرعىز­ستاننىڭ قاجەتتى قۇقىقتىق جانە ينستيتۋتسيونالدىق نەگىزى دايىن ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ەكى ەلدە دە تسيفر­لىق كودەكس قابىلدانىپ, جاسان­­­دى ينتەللەكتىگە نەگىزدەلگەن يننو­ۆا­­تسيا­لىق جوبالار مەملەكەتتىك ورگان­دار­­دىڭ جۇمىسىنا بەلسەندى تۇردە ەن­گىزى­­لىپ جاتىر. بۇل رەتتە تاراپ­تار وسى سالادا دا تاجىريبە الماسۋعا كەلىستى.

قىرعىز پارلامەنتى دەلەگاتسيا­سىنىڭ باعدارلاماسىندا رەسمي كەزدەسۋلەردەن بولەك, «Alem.ai» جاساندى ينتەللەكت ورتالىعىنا, «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنا بارۋ جانە ەلورداداعى مادەني نىسانداردى ارالاۋ جوسپارلانعان.

سوڭعى جاڭالىقتار