ءىس-شارادا پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى ەرلان قوشانوۆ, مەملەكەتتىك كەڭەسشى ەرلان قارين, پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆا جانە وزگە دە ازاماتتار ءسوز سويلەدى.
نەگە پرەزيدەنت تاۋەلسىزدىك پەن ەگەمەندىك سوزدەرىن باس ارىپپەن جازادى؟
وتىرىستى اشقان جالپىۇلتتىق كواليتسيا جەتەكشىسى ەرلان قوشانوۆ كواليتسيا مۇشەلەرى ەلىمىزدەگى قالالار مەن اۋىلداردىڭ بارلىق دەرلىگىن ارالاپ, ميلليونداعان ازاماتپەن كەزدەسكەنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, وسى كەزدەسۋلەر كەزىندە جاستار قاۋىمى ەرەكشە بەلسەندىلىك تانىتتى. جاس ازاماتتار پرەزيدەنت ۇستانعان باعىت ناتيجەسىن وزگەلەرگە قاراعاندا كوبىرەك سەزىنەدى. سەبەبى ولار ەلىمىزدى وزگەرتىپ جاتقان رەفورمالاردىڭ بەل ورتاسىندا ءوسىپ كەلەدى.
«بۇگىن ءبىز ەلىمىزدىڭ يدەولوگيالىق باعدارىنىڭ تەرەڭ ءارى مازمۇندى ترانسفورماتسياسىن بايقاپ وتىرمىز. ءىس جۇزىندە ۇلت بولاشاعىنىڭ جاڭا باعىتى ايقىندالدى. ەڭ الدىمەن, وسى باعىتتى باتىل, وزگەرىستەردى قورىقپاي قارسى الۋعا دايىن ەل جاستارى قولداپ وتىر. ولار ءۇشىن رەفورمالار جاي عانا ساياسي كۇن ءتارتىبى ەمەس, ءوز ومىرلەرىنىڭ اجىراماس بولىگى. جاستار قاۋىمى ۇكىلەگەن ۇمىتتەرى مەن العا قويعان جوسپارلارى ەلدىڭ دامۋ ستراتەگياسىنان كورىنىس تاۋىپ جاتقانىن بايقاپ وتىر. ءدال وسى كوزقاراس توعىسقان تۇستا مەملەكەت باسشىسى مەن جاستار اراسىندا ەرەكشە سينەرگيا قالىپتاسادى», دەدى ول.
ەرلان قوشانوۆ جالپىۇلتتىق كواليتسيانىڭ بارشا مۇشەسىنە, ساياسي پارتيالاردىڭ, قوعامدىق بىرلەستىكتەردىڭ, كاسىپوداقتاردىڭ وكىلدەرىنە, بەلسەندى جاستار مەن ۆولونتەرلەرگە اتقارعان جۇمىستارى ءۇشىن العىسىن ءبىلدىردى. از ۋاقىتتا تۇتاس ەل اۋماعىندا ونداعان مىڭ ءىس-شارا وتكىزىلىپ, ميلليونداعان ازامات قامتىلدى. كواليتسيا مۇشەلەرى ءتۇرلى ماماندىق يەلەرىمەن جانە الەۋمەتتىك توپتاردىڭ وكىلدەرىمەن – شاحتەرلەرمەن, مەتاللۋرگتەرمەن, ستۋدەنتتەرمەن, عالىمدارمەن, دارىگەرلەرمەن, مۇعالىمدەرمەن, كاسىپكەرلەرمەن, جاستارمەن, IT سالاسىنىڭ ماماندارىمەن, مادەنيەت جانە ونەر قايراتكەرلەرىمەن بىرقاتار كەزدەسۋ وتكىزدى.
جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى سوت تاۋەلسىزدىگى مەن قۇقىق ۇستەمدىگىن كۇشەيتەدى
شالعاي اۋىلداردا, ەڭبەك ۇجىمدارىندا, جوعارى وقۋ ورىندارىندا, اۋرۋحانالاردا, مەكتەپتەردە, شاحتالار مەن زاۋىتتاردا دا مازمۇندى ءارى اشىق جۇزدەسۋلەر ءوتتى. بارلىق كەزدەسۋ بارىسىندا ازاماتتار جاڭا كونستيتۋتسيا نورمالارى جونىندە اشىق پىكىر ءبىلدىرىپ, بەلسەندى تۇردە سۇراق قويىپ, ءوز ويلارىمەن ءبولىستى.
«بۇل قولداۋدىڭ وزەگى – قاراپايىم ازاماتتاردىڭ مەملەكەت باسشىسىنا جانە ونىڭ باستاماسىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان وزگەرىستەرگە دەگەن ءۇمىتى مەن سەنىمى. ياعني, ەلىمىزدەگى وزگەرىستەردىڭ باستى تىرەگى – حالىقتىڭ سەنىمى. ەگەر, حالىق بيلىككە سەنبەسە, پرەزيدەنتكە ارقا سۇيەمەسە, رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋ دا, ولاردى ءتىپتى باستاۋ دا قيىن بولاتىن ەدى. قاراپايىم ازاماتتاردىڭ سەنىمى مەن حالىقتىڭ قولداۋى بىزگە وسىنداي جۇيەلى, تەرەڭ وزگەرىستەردى جۇزەگە اسىرۋعا كۇش بەرىپ وتىر», دەدى مەملەكەتتىك كەڭەسشى ەرلان قارين.
پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆا جاڭا اتا زاڭدا قازاقستان دامۋىنىڭ تاۋەلسىزدىك پەن تەڭدىك, زاڭ مەن ءتارتىپ, ادىلدىك پەن بىرلىك سىندى نەگىزگى قاعيداتتارى كورىنىس تاپقانىن اتاپ ءوتتى.
سونداي-اق كواليتسيا پرەزيدەنت ساياساتىنا جانە جاڭا كونستيتۋتسياعا قولداۋ كورسەتۋ ماقساتىندا ەلىمىزدەگى قوعامدىق-ساياسي بىرلەستىكتەردى بىرىكتىرگەن ءبىرتۇتاس كۇشكە اينالعانى ەرەكشە اتاپ ءوتىلدى. ونىڭ قۇرامىنا بەس ساياسي پارتيا جانە شامامەن 300 قوعامدىق ۇيىم كىردى. ولار شامامەن 5 ميلليون قازاقستاندىق ازاماتتىڭ مۇددەسىن ءبىلدىردى. بۇل قوعامداعى ءتۇرلى ينستيتۋتتىڭ كۇش-جىگەرىن ەلىمىزدىڭ جارقىن بولاشاعى جولىندا اشىق ءارى مازمۇندى جالپىۇلتتىق ديالوگ جۇرگىزۋ سىندى ماڭىزدى مەملەكەتتىك مىندەت توڭىرەگىندە توپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەردى.
كونستيتۋتسياداعى الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىك قاعيداسى قالاي قالىپتاسقان؟
ءىس-شارا بارىسىندا ءماجىلىس دەپۋتاتتارى اسحات ايماعامبەتوۆ, يرينا سميرنوۆا, جاناربەك ءاشىمجانوۆ, ەكاتەرينا سمولياكوۆا, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى جاقسىبەك قۇلەكەەۆ, ء«ادىل ءسوز» حالىقارالىق ءسوز بوستاندىعىن قورعاۋ قورىنىڭ پرەزيدەنتى قارلىعاش جامانقۇلوۆا, ماڭعىستاۋ وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى ايات سۇگىرباي, جۋرناليست نۇربەك ماتجاني ءسوز سويلەدى.
وتىرىس سوڭىندا كواليتسيا مۇشەلەرى بارشا قازاقستاندىقتى الداعى رەفەرەندۋمعا قاتىسۋعا شاقىرىپ, ءار ازاماتتىڭ داۋىسى مەملەكەت بولاشاعىنا جانە ادىلەتتى ءارى پروگرەسسيۆتى قازاقستاننىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى.
