سۋرەتتى تۇسىرگەن – جۇماباي مۇسابەك
ينۆاتاكسي قىزمەتىنىڭ يگىلىگى
وڭىردە ينۆاتاكسي قىزمەتى جولعا قويىلعان. دەگەنمەن جىل سايىن وعان مۇقتاج جانداردىڭ سانى ارتىپ كەلە جاتىر. قازىر وڭىردە بۇل باعىتتا ونعا تارتا مەملەكەتتىك ەمەس ۇيىم جۇمىس ىستەيدى. ولاردىڭ ءبارى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا ۋاقتىلى قىزمەت كورسەتۋگە تىرىسادى. كەيدە كۇتكەن كولىكتىڭ كەشىگىپ كەلەتىن كەزدەرى دە بولادى. ال قوعامدىق كولىكپەن قاتىناۋ قيىن.
مۇگەدەكتىگى بار ازاماتتاردىڭ ەركىن قوزعالۋىنا جاعداي جاساۋ – الەۋمەتتىك ساياساتتىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى. سونىڭ ايقىن كورىنىسى – ينۆاتاكسي قىزمەتىنىڭ جىل سايىن كەڭەيىپ, سۇرانىسقا يە بولۋى. وبلىس اكىمىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, بىلتىر وڭىردە ينۆاتاكسي قىزمەتى 109 749 رەت كورسەتىلگەن.
وبلىس قۇرىلعالى بەرى ارنايى كولىكتەر سانى ەكى ەسەگە ارتىپ, 32 ينۆاتاكسيعا جەتكەن. بىلتىر قىزمەتتى قارجىلاندىرۋعا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 275,8 ملن تەڭگە بولىنگەن. بۇگىندە ينۆاتاكسي قىزمەتىن 7 ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم جۇزەگە اسىرىپ وتىر, ونىڭ ەكەۋى تالدىقورعان قالاسىندا ورنالاسقان. جالپى, ينۆاتاكسي قىزمەتىنىڭ ماڭىزىن ەڭ الدىمەن ونى كۇندەلىكتى پايدالاناتىن ازاماتتار جاقسى سەزىنەدى. تالدىقورعان قالاسىنىڭ تۇرعىنى, I توپ مۇگەدەگى ماقسات ءشارىپوۆ بۇل قىزمەتتىڭ ءومىر ساپاسىنا تىكەلەي اسەر ەتىپ وتىرعانىن ايتادى.
«ينۆاتاكسيدى شامامەن ءبىر جارىم جىلدان بەرى پايدالانامىن. ارنايى كولىك مەنى جۇمىسقا اپارىپ, قايتادان ۇيگە جەتكىزەدى, قاجەت بولسا باسقا جەرلەرگە دە بارامىن. وتە ىڭعايلى, كومەكشىسى بار, قىزمەت كورسەتۋ ساپاسى جوعارى. قوعامدىق كولىكتە دە ارنايى اربا كىرگىزەتىن پاندۋس بار. دەگەنمەن قوعامنىڭ ىشىندە ءجۇرۋ وتە قيىن», دەيدى ول.
32 ينۆاتاكسي – وبلىس ءۇشىن ماڭىزدى كورسەتكىش. الايدا 100 مىڭنان استام قىزمەت كورسەتىلگەنىن ەسكەرسەك, بۇل سۇرانىستىڭ وتە جوعارى ەكەنىن اڭعارتادى. دەمەك, الداعى جىلدارى كولىك سانىن ارتتىرۋمەن قاتار, قىزمەت ساپاسىن تۇراقتى باقىلاۋدا ۇستاۋ قاجەت. ينۆاتاكسي قىزمەتى جەتىسۋدا ءوز تيىمدىلىگىن دالەلدەگەنىمەن, سۇرانىس جىلدان-جىلعا ارتىپ كەلەدى. اسىرەسە اۋدان ورتالىقتارى مەن شالعاي ەلدى مەكەندەردە ارنايى كولىككە مۇقتاج ازاماتتار كوپ. الداعى ۋاقىتتا ونىڭ سانىن كوبەيتۋ عانا ەمەس, قىزمەتتىڭ گەوگرافياسىن كەڭەيتۋ, الدىن الا تاپسىرىس بەرۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ, كۇتۋ ۋاقىتىن قىسقارتۋ ماسەلەلەرىنە نازار اۋدارۋ قاجەت.
«مۇگەدەكتىك العانىما 20 جىلعا جۋىقتادى. قالاعا كوشىپ كەلىپ, مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ ارقاسىندا جۇمىسقا ورنالاستىم. ينۆاتاكسي كەز كەلگەن ۋاقىتتا جەدەل جەتەدى. قىزمەتكەرلەر جاناشىر, جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنەدى. بۇل بىزگە ۇلكەن كومەك», دەيدى قالا تۇرعىنى ەركىمبەك ياحيا.
ونىڭ ايتۋىنشا, ينۆاتاكسي قىزمەتىن كەدەرگىسىز ورتا قالىپتاستىرۋ باعدارلامالارىمەن ساباقتاستىرا دامىتۋ ماڭىزدى. سەبەبى ارنايى كولىكپەن جەتكىزىلگەن نىساننىڭ ءوزى بەيىمدەلمەسە, تولىق قولجەتىمدىلىك تۋرالى ايتۋ قيىن.
قازىردە «Amanat» پارتياسىنىڭ 2023–2027 جىلدارعا ارنالعان جول كارتاسىنا ەنگىزىلگەن 1120 نىساننىڭ 948-ءى بەيىمدەلگەن, بۇل جالپى كورسەتكىشتىڭ 83%-ىن قۇرايدى. ءبىلىم, دەنساۋلىق ساقتاۋ, مادەنيەت, سپورت, مەملەكەتتىك مەكەمەلەردى بەيىمدەۋ جۇمىستارى جىل سوڭىنا دەيىن تولىق اياقتالادى.
«جەتىسۋدا ينۆاتاكسي قىزمەتى الەۋمەتتىك قولداۋدىڭ ناقتى ءارى ءتيىمدى تەتىگىنە اينالدى. قارجىلاندىرۋ كولەمى, كورسەتىلگەن قىزمەت سانى مەن ازاماتتاردىڭ وڭ پىكىرى بۇل باعىتتىڭ دۇرىس تاڭدالعانىن كورسەتەدى. ينۆاتاكسي جەتكىلىكتى دەۋگە ءالى ەرتە. سۇرانىستىڭ ءوسۋى, ءوڭىردىڭ اۋماقتىق ەرەكشەلىگى مەن مۇگەدەكتىگى بار ادامداردىڭ بەلسەندى ومىرگە ارالاسۋى بۇل قىزمەتتى ودان ءارى كەڭەيتۋدى تالاپ ەتەدى. ينۆاتاكسي جاي عانا كولىك ەمەس, تەڭ مۇمكىندىككە باستايتىن جول», دەيدى «Amanat» پارتياسى جەتىسۋ وبلىستىق فيليالىنىڭ توراعاسى ارىستانعالي ارىن.
كوشپەلى وڭالتۋ جۇمىستارى
تالدىقورعان قالاسىندا مۇگەدەكتىگى بار ادامدارعا ارنالعان 150 ورىندىق وڭالتۋ ورتالىعىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. بۇل تۋرالى وبلىس اكىمى بەيبىت يساباەۆ قالا تۇرعىندارىمەن كەزدەسۋى بارىسىندا ءمالىم ەتتى.
«وتكەن كەزدەسۋلەردە كوتەرىلگەن ماسەلەگە بايلانىستى بيىل قىركۇيەك ايىندا مۇگەدەكتىگى بار ادامدارعا ارنالعان 150 ورىندىق وڭالتۋ ورتالىعىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى, بيىل اياقتاۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. قازىر وبلىس ورتالىعىندا مۇگەدەكتىگى بار ازاماتتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ تۇرعىسىندا الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتەتىن 7 ورتالىق بار. ولاردا 1 282 ادامعا قىزمەت كورسەتىلەدى. جالپى, الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىم نىساندارىنىڭ قولجەتىمدىلىگىن جاقسارتۋ باعىتىندا قالاداعى مەملەكەتتىك نىسانداردى بەيىمدەۋ جۇيەلى جۇرگىزىلىپ كەلەدى. سول سياقتى كاسىپكەرلەرمەن دە وسى باعىتتا جۇمىس اتقارىلىپ جاتىر», دەدى ب. يساباەۆ.
بىلتىر وبلىستا تۇڭعىش رەت الەۋمەتتىك ماڭىزى بار جوبا – مۇگەدەك جانداردىڭ ۇيىندە كوشپەلى وڭالتۋ شارالارىن جۇرگىزۋ قولعا الىندى. اتالعان جوبا «اسار» مۇگەدەكتەرگە ارنالعان سپورتتىق-وڭالتۋ ورتالىعىنىڭ بازاسىندا وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسىنىڭ قولداۋىمەن ۇيىمداستىرىلدى. ورتالىق ديرەكتورى ەلدوس بايالىشباەۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇل جوبا ورتالىققا وزدىگىنەن كەلە المايتىندار ءۇشىن اسا پايدالى.
«جۇمىس بارىسىندا مۇگەدەكتىگى بار ادامداردىڭ كوپشىلىگىنە وڭالتۋ ورتالىعىنا كەلۋدىڭ قيىندىق تۋعىزاتىنىن بايقادىق. كۇندىزگى ۋاقىتتا كەيبىرەۋلەر جۇمىستا بولسا, كەيبىرىنە ۇيلەرىنەن ورتالىققا جەتۋ وڭاي ەمەس. سوندىقتان وسى كوشپەلى وڭالتۋ جوباسىن قولعا الدىق. ءبىزدىڭ بۇل ماڭىزدى باستامامىزعا وبلىس باسشىلىعى قولداۋ ءبىلدىردى», دەدى ە.بايالىشباەۆ.
باعدارلامادا ناۋقاستاردىڭ ەكى توبى قامتىلدى. اتاپ ايتقاندا, كۇندىزگى شارالار وزدىگىنەن قوزعالا المايتىن ازاماتتارعا باعىتتالىپ وتىر. ال ساعات 21-دەن 23-كە دەيىن تۇنگى توپ جۇمىس ىستەيدى. بۇل ۋاقىت ارالىعىندا كۇندىز جۇمىستا بولاتىندىقتان ورتالىققا كەلە المايتىن مۇگەدەك ازاماتتارعا ەم شارالارى جۇرگىزىلەدى. جوبانىڭ ەرەكشەلىگى سول, ماماندار پاتسيەنتتەردىڭ ۇيىنە بارىپ, ولارعا ساۋىقتىرۋ ماسساجى مەن ەمدىك دەنە شىنىقتىرۋىن جاساتادى. ءار سەانس شامامەن ءبىر ساعاتتى الادى, ءار پاتسيەنتپەن جەكە جۇمىس جۇرگىزىلەدى. كوشپەلى بريگادا قۇرامىندا ماسساجيست, ەمدىك دەنە شىنىقتىرۋ نۇسقاۋشىسى مەن جۇرگىزۋشى بار. بۇل رەتتە مامانداردىڭ جۇمىسىنا قولايلى جاعداي جاساۋ ماقساتىندا ارنايى تاڭبالانعان اۆتوكولىك ساتىپ الىنعان. تالدىقورعاندىق وتباسىلار كوشپەلى وڭالتۋ شارالارىنىڭ يگىلىگىن العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ كوردى.
«زايىبىم انار 11 جىل بۇرىن ينسۋلت الدى. ءۇشىنشى قاباتتا تۇرامىز, ارنايى كوتەرگىش جوق بولعاندىقتان, سىرتقا شىعۋ, وڭالتۋ ورتالىعىنا بارۋ بىزگە قيىندىق تۋعىزادى. قازىر ۇيىمىزگە كەلىپ, وڭالتۋ قىزمەتىن كورسەتىپ جاتىر. بۇل بىزگە وتە قولايلى. مامانداردىڭ ءتيىستى ەم شارالارىن جاساپ جاتقانىنا ون كۇندەي بولدى. وسى باستامانى ىسكە اسىرىپ جاتقان ازاماتتارعا العىس ايتامىز», دەدى ا.باسشىعۇلوۆانىڭ جۇبايى قانات قوسۋحانوۆ.
وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەرمەك ميزامباەۆتىڭ ايتۋىنشا, جوبا – تەڭ مۇمكىندىكتەر قوعامىن قالىپتاستىرۋعا جاسالعان يگى شارانىڭ ءبىرى. الداعى ۋاقىتتا كوشپەلى وڭالتۋ توبى وبلىس ورتالىعى ماڭىنداعى اۋداندارعا دا شىعادى. جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 30 ملن تەڭگە بولىنگەن. قاراجات جوباعا تارتىلعان ماماندارعا, ياعني كولىك جۇرگىزۋشى, ەمدىك دەنە شىنىقتىرۋ نۇسقاۋشىسى مەن ماسساجيست ماماننىڭ جالاقىسىنا جۇمسالادى.
ايتا كەتەيىك, وڭىردە مۇگەدەك جاندار ءۇشىن عيماراتتاردى ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتۋ 69% قۇراپ وتىر. بۇل – رەسپۋبليكا بويىنشا ەڭ جوعارعى كورسەتكىش.
جەتىسۋ وبلىسى