كەزدەسۋدى اشا وتىرىپ, ەرلان اقكەنجەنوۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ سالانىڭ دامۋىنا دەگەن كوزقاراستىڭ تۇبەگەيلى وزگەرۋىن تالاپ ەتكەنىن اتاپ ءوتتى. «2025 جىلدىڭ قورىتىندىسىن شىعارا وتىرىپ, ءبىز بۇل جىلدى سالانىڭ جۇيەلى ترانسفورماتسيا كەزەڭى دەپ سەنىممەن ايتا الامىز. ءوتىپ بارا جاتقان جىل ساپالى قۇرىلىمدىق وزگەرىستەرمەن ەرەكشەلەندى: يندۋستريالىق الىپتاردى ىسكە قوسۋدان باستاپ ءاربىر پاتەردى تۇراقتى جىلۋمەن قامتاماسىز ەتۋگە دەيىن. باستى ماقسات — ەلدىڭ ەكونوميكالىق ەگەمەندىگىنىڭ ىرگەتاسى سانالاتىن ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋ», دەدى مينيستر ءوز سوزىندە.
مۇناي-گاز سالاسىنداعى باستى وقيعا — تەڭىز كەن ورنىنداعى بولاشاق كەڭەيتۋ جوباسىنىڭ تولىق اياقتالۋى بولدى. ءۇشىنشى بۋىن زاۋىتىنىڭ ىسكە قوسىلۋى جىل سايىن 12 ملن توننا كولەمىندە قوسىمشا مۇناي وندىرۋگە مۇمكىندىك بەرىپ, ۇلتتىق ەكونوميكا ءۇشىن ۇزاقمەرزىمدى ءارى قۋاتتى ەكسپورتتىق كىرىس كوزىن قالىپتاستىرادى.
بايانداماسىندا ۆەدومستۆو باسشىسى وڭدەۋ سالاسى مەن جانار-جاعارماي نارىعىنا ەرەكشە نازار اۋداردى. ونىڭ ايتۋىنشا, باعانى قولمەن رەتتەۋدەن باس تارتىپ, نارىقتىق تەتىكتەرگە كوشۋ سالانى ساۋىقتىرىپ, وتىن تاپشىلىعىنىڭ الدىن الۋعا مۇمكىندىك بەردى. بولاشاققا توقتالا كەلە, مينيستر 2040 جىلعا دەيىنگى بەكىتىلگەن وندىرىستىك باعدارلاردى اتاپ ءوتتى, ولار ءۇش قاعيداعا نەگىزدەلگەن: قۋات, ساپا جانە عىلىم.
ء«بىز مۇناي وڭدەۋ كولەمىن قازىرگى 18 ملن توننادان جىلىنا 39 ملن تونناعا دەيىن جەتكىزۋدى ماقسات ەتىپ قويدىق. ول ءۇشىن قولدانىستاعى ءۇش مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىن كەڭەيتۋ كوزدەلگەن», دەدى ە.اقكەنجەنوۆ.
2025 جىلى CaspiBitum زاۋىتىن جاڭعىرتۋ اياقتالىپ, ونىڭ قۋاتى 1,5 ەسەگە ارتتى, ال بيتۋم ءوندىرىسى 750 مىڭ تونناعا جەتتى. سونىمەن قاتار شىمكەنت, اتىراۋ جانە پاۆلودار زاۋىتتارىن كەڭەيتۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا, سونداي-اق قۋاتى 10 ملن توننا بولاتىن ءتورتىنشى ءموز سالۋ ءۇشىن ينۆەستورلار تارتۋ ماسەلەسى پىسىقتالىپ جاتىر.
ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى مەن جىلۋمەن قامتۋ ماسەلەلەرىنە توقتالعان مينيستر كوپجىلدىق تەرىس ءۇردىستىڭ ەڭسەرىلگەنىن مالىمدەدى. «تاريف — ينۆەستيتسياعا ايىرباس» قاعيداتىنىڭ تيىمدىلىگىنىڭ ارقاسىندا ستانسالاردى جوندەۋگە سالىنعان ينۆەستيتسيالار 20%-عا ارتتى. ناتيجەسىندە, 323 شاقىرىم جىلۋ جەلىسى جوندەلىپ, اپاتتىلىق دەڭگەيى تورتتەن بىرىنە تومەندەدى.
سونداي-اق ول ەلدىڭ ەنەرگوجۇيەسى رەكوردتىق 118 ملرد كۆت·ساعات ەلەكتر ەنەرگياسىن وندىرگەنىن, توپار مەن تەكەلى نىساندارىندا جاڭا قۋاتتاردىڭ ىسكە قوسىلعانىن اتاپ ءوتتى.
گاز سالاسىندا مينيسترلىك رەسۋرس بازاسىن نىعايتۋ جانە اۋقىمدى الەۋمەتتىك گازداندىرۋ بويىنشا اتقارىلعان جۇمىستاردى باياندادى. حايركەلدى, تۇزكول جانە تاسبولات اتتى ءۇش جاڭا كەن ورنى پايدالانۋعا بەرىلدى, ال حالىقتى گازبەن قامتۋ دەڭگەيى 64,2%-عا جەتتى (قوسىمشا 350 مىڭ ادام قوسىلدى). نەگىزگى ينفراقۇرىلىمدىق جەتىستىك رەتىندە «تالدىقورعان – ءۇشارال» ماگيسترالدىق گاز قۇبىرىنىڭ مەرزىمىنەن بۇرىن ىسكە قوسىلۋى اتالدى.
«مەملەكەت ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا 112 ملرد تەڭگەدەن استام قارجى باعىتتادى. تابيعي گاز ەلدىڭ ەڭ شالعاي وڭىرلەرىندەگى تۇرعىندار ءۇشىن قولجەتىمدى يگىلىككە اينالدى», دەدى مينيستر.
سونىمەن قاتار ءارتاراپتاندىرۋ باعىتىنداعى جەتىستىكتەر دە اتاپ ءوتىلدى: مۇناي-گاز حيمياسى سەكتورى 12%-عا ءوستى, اتىراۋدا پوليەتيلەن, پاۆلوداردا الكيلاتى زاۋىتتارىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. جاسىل ەنەرگەتيكادا قۋاتى 266 مۆت بولاتىن جوبالار ىسكە قوسىلىپ, جەك ۇلەسى 7%-دان استى, سونداي-اق قۋاتى 1 گۆت بولاتىن جەل ەلەكتر ستانساسىن سالۋعا ارنالعان تاريحي اۋكتسيون وتكىزىلدى.
كەزدەسۋ سوڭىندا ەرلان اقكەنجەنوۆ EnergyTech جۇيەسىن جانە جاساندى ينتەللەكتىنى ەنگىزۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان تسيفرلىق ترانسفورماتسيا تۋرالى ايتتى. ونىڭ سوزىنشە, ەلەكتر بەرۋ جەلىلەرىن تەكسەرۋدە درونداردى, ال قۇبىرلاردى دياگنوستيكالاۋدا روبوتتاردى قولدانۋ ءوز تيىمدىلىگىن كورسەتىپ وتىر.
«ەنگىزىلىپ جاتقان قۇرالدار تاجىريبەدە ءوز ناتيجەسىن دالەلدەۋدە. نەگىزگى مىندەتتەر – اۋە جەلىلەرىندەگى اقاۋلاردى انىقتاۋ جانە جىلۋ جەلىلەرىنىڭ ىشكى دياگنوستيكاسى. بۇل باعىتتاعى ەكونوميكالىق تيىمدىلىك ونداعان ميلليارد تەڭگەمەن ولشەنەدى», دەپ تۇيىندەدى ەنەرگەتيكا ءمينيسترى.
