پرەمەر-مينيستر ءوز سوزىندە پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جۇمىس ورىندارىنداعى جاعدايدى جاقسارتۋ مەن جۇمىسكەرلەردىڭ ەڭبەك قۇقىقتارىن قورعاۋ ماسەلەسىنە باسا نازار اۋداراتىنىن اتاپ ءوتتى.
«مەملەكەت باسشىسى ءساۋىر ايىندا قاۋىپسىز ەڭبەك جاعدايلارىن جەتىلدىرۋ جانە جۇمىسكەرلەردىڭ ەڭبەك قۇقىقتارىن قورعاۋ ماسەلەلەرى تۋرالى زاڭعا قول قويدى. ەڭبەك زاڭناماسىنداعى قولدانىستاعى نورمالار جاڭارتىلىپ جاتىر. وسى شارالاردىڭ بارلىعى ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى سالاسىنداعى زاڭنامالىق بازانى جەتىلدىرۋگە, جۇمىسكەرلەردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋعا جانە جۇمىسشى ماماندىقتارىنىڭ بەدەلىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان», دەدى ولجاس بەكتەنوۆ.
توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگىنىڭ دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك, جىل باسىنان بەرى 570 كاسىپورىندا تەكسەرۋ جۇرگىزىلىپ, ونەركاسىپتىك قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنىڭ 10,4 مىڭنان استام بۇزۋشىلىعى انىقتالعان. اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە 523 لاۋازىمدى تۇلعا تارتىلىپ, سالىنعان ايىپپۇلدىڭ جالپى مولشەرى 62,9 ملن تەڭگەنى قۇرادى. 7 سۋبەكتىنىڭ قىزمەتى, 695 وبەكت پەن تەحنيكالىق قۇرىلعىنى پايدالانۋ توقتاتىلدى. قاۋىپتى وندىرىستىك نىسانداردا جىل باسىنان بەرى 12 اپات تىركەلگەن, ونىڭ سالدارىنان 5 قىزمەتكەر قازا تاۋىپ, 6 ادام جاراقات العان.
پرەمەر-مينيستر جۇمىس بەرۋشىلەر كاسىپورىنداردا ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىن ودان ءارى قامتاماسىز ەتۋگە ءتيىستى شارالاردى قابىلداۋى قاجەت ەكەنىن باسا ايتتى. وسىعان بايلانىستى ەڭبەك مينيسترلىگى وندىرىستىك جاراقات الۋ كورسەتكىشىندە بارلىق ءىرى كاسىپورىنداردىڭ باسشىلارى ءۇشىن KPI ەنگىزۋى قاجەت. ونىڭ ورىندالماي قالۋى باسشىلىقتىڭ جالاقىسى مەن جالپى جۇمىستا قالۋىنا تىكەلەي اسەر ەتەدى.
بۇل رەتتە ەلىمىزدىڭ جەكەلەگەن كاسىپورىندارىنداعى ونەركاسىپتىك قاۋىپسىزدىكتىڭ قازىرگى دەڭگەيىندە بەلگىلى ءبىر تاۋەكەلدەر بار. ولاردىڭ دەنى توزىعى جەتكەن جابدىقتاردى ۋاقتىلى الماستىرماۋ, وندىرىستىك باقىلاۋدىڭ السىزدىگى, زاماناۋي قاۋىپسىزدىك جۇيەلەرىنىڭ بولماۋىنا بايلانىستى بولىپ وتىر. ەڭبەك مينيسترلىگىنىڭ ەڭبەك تاۋەكەلدەرى كارتاسىنا بارلىق وندىرىستىك كاسىپورىندار, ونىڭ ىشىندە قاۋىپسىزدىك پەن ەڭبەكتى قورعاۋ پارامەترلەرى ەنگىزىلگەن. الايدا بۇزۋشىلىقتار كاسىپورىنداردا عانا ەمەس, سونداي-اق قۇرىلىس نىساندارىندا, قوعامدىق تاماقتانۋ ورىندارىندا دا بولۋى مۇمكىن.
سونداي-اق پروفيلاكتيكالىق جۇمىستى كۇشەيتۋ مەن شاعىن جانە ورتا بيزنەس سالاسىنداعى قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنىڭ ساقتالۋىن باقىلاۋعا باسا نازار اۋدارىلدى. مۇنداي نىسانداردا ءتىپتى ءاربىر جۇمىسكەردىڭ ورنالاسقان جەرىن كورسەتەتىن جۇيەلەر دە بار.
ەڭبەكتى قاۋىپسىز ەتۋ ماقساتىندا پرەمەر-مينيستر بىرقاتار تاپسىرما بەردى. ەڭ الدىمەن, ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنە مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسىپ, مەملەكەتتىك ەڭبەك ينسپەكتسياسىنىڭ وكىلەتتىگىن كەڭەيتۋ تۋرالى زاڭنامالىق وزگەرىستەر ازىرلەۋ تاپسىرىلدى. ۇكىمەت تۇرعىن ۇيلەردىڭ ىشىندە نەمەسە ولارعا جاپسارلاس ورنالاسقان قوعامدىق تاماقتانۋ ورىندارىنداعى قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىنە دە ەرەكشە نازار اۋداردى. وسىعان بايلانىستى اكىمدىكتەر مەن توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگى باس پروكۋراتۋرامەن بىرلەسىپ, ءدامحانالار مەن مەيرامحانالاردا گاز باللوندارىن ساقتاۋ جانە پايدالانۋ تالاپتارىنىڭ ساقتالۋىن تەكسەرەدى. سونىمەن قاتار ءوڭىر اكىمدىكتەرىنە جۇمىس بەرۋشىلەرمەن بىرلەسىپ ۇجىمدىق شارتتار جاساۋ جۇمىسىن جانداندىرۋ تاپسىرىلدى. بۇعان قوسا قۇرىلىس, قىزمەت كورسەتۋ جانە وزگە دە تاۋەكەلى جوعارى سالالاردا ەڭبەك ەتەتىن ازاماتتاردى جازاتايىم وقيعالاردان مىندەتتى ساقتاندىرۋ شارالارىن كۇشەيتۋ كوزدەلىپ وتىر. ونەركاسىپ نىساندارىنداعى باقىلاۋدى كۇشەيتۋ دە باستى مىندەتتەردىڭ ءبىرى رەتىندە بەلگىلەندى.
پرەمەر-مينيستر مەملەكەت باسشىسى وندىرىستەگى جازاتايىم وقيعالاردىڭ الدىن الۋ مەن ەڭبەكتى قورعاۋ سالاسىن تولىق تسيفرلاندىرۋ مىندەتىن قويعانىن اتاپ ءوتىپ, بۇل باعىتتاعى جۇمىس تۇراقتى باقىلاۋدا بولاتىنىن جەتكىزدى.
«كاسىپتىك تاۋەكەلدەردى ازايتۋعا, وندىرىستىك قاۋىپسىزدىك مادەنيەتىن نىعايتۋعا ءارى تسيفرلىق شەشىمدەردى ەنگىزۋگە باسا نازار اۋدارىلۋعا ءتيىس. قورىتا ايتقاندا, ەڭبەكتى قورعاۋ سالاسىنداعى جۇمىستى كۇشەيتىپ, اتالعان ماسەلەنى تۇراقتى باقىلاۋدا ۇستاۋ قاجەت», دەدى و.بەكتەنوۆ.
توتەنشە جاعدايلار ءمينيسترى شىڭعىس ءارىنوۆ وندىرىستەگى اپاتتار مەن ادام شىعىنىن ازايتۋ باعىتىنداعى ىستەرگە توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, كەيىنگى جىلدارى قاۋىپتى ءوندىرىس ورىندارىندا باقىلاۋ كۇشەيتىلىپ, كاسىپورىنداردىڭ جاۋاپكەرشىلىگى ارتقان. سونىڭ ناتيجەسىندە وندىرىستەگى ادام ءولىمى 2,5 ەسە ازايىپ, جاراقات الۋ كورسەتكىشى 25 پايىزعا تومەندەگەن. الايدا سالاداعى تۇيتكىلدەر تولىق شەشىلدى دەۋگە ءالى ەرتە. بيىلعى بەس ايدىڭ وزىندە باقىلاۋداعى كاسىپورىنداردا 43 وقيعا مەن 13 وندىرىستىك اۆاريا تىركەلگەن. ونىڭ ىشىندە 10 دەرەك اياسىنداعى تەرگەۋ اياقتالسا, «ۆوستوكتسۆەتمەت» شاحتاسى مەن «قازمىرىش» كاسىپورنىنداعى ءىرى اپاتتاردىڭ ءمان-جايى ءالى انىقتالىپ جاتىر. الدىن الا مالىمەتكە سۇيەنسەك, شاحتاداعى قايعىلى جاعدايعا تاۋ-كەن جۇمىسىن جۇرگىزۋ كەزىندە قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنىڭ ساقتالماۋى سەبەپ بولعان. ال زاۋىتتاعى جارىلىس تەحنولوگيالىق ۇدەرىستىڭ بۇزىلۋىنا بايلانىستى بولۋى مۇمكىن.
«تەكسەرۋلەر بارىسىندا بىرقاتار كاسىپورىندا توزعان جابدىقتى ۋاقىتىندا اۋىستىرماۋ, وندىرىستىك باقىلاۋدىڭ السىزدىگى, تەحنيكالىق قۇجاتتاردىڭ تالاپقا ساي بولماۋى سەكىلدى زاڭ بۇزۋشىلىقتار انىقتالعان. وسىعان بايلانىستى بيىل وندىرىستىك قاۋىپسىزدىكتى باقىلاۋدىڭ جاڭا تەتىگى ەنگىزىلىپ, بارلىق كاسىپورىندى قامتيتىن قاداعالاۋ جۇيەسى ىسكە قوسىلدى. ناتيجەسىندە, تەكسەرۋلەر سانى وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 2,5 ەسە ارتىپ, 10 مىڭنان استام زاڭ بۇزۋشىلىق انىقتالدى. قاۋىپسىزدىك تالاپتارىن ورەسكەل بۇزعان 600-دەن استام وندىرىستىك نىسان مەن تەحنيكالىق قۇرىلعىنىڭ جۇمىسى ۋاقىتشا توقتاتىلدى. سونىمەن قاتار 523 جاۋاپتى قىزمەتكەر اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلىپ, سالىنعان ايىپپۇل كولەمى 62 ملن تەڭگەگە دەيىن جەتكەن», دەدى توتەنشە جاعدايلار ءمينيسترى.
ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى اسقاربەك ەرتاەۆتىڭ ايتۋىنشا, وندىرىستەگى قاۋىپسىزدىك ماسەلەسى ءالى دە وزەكتى بولىپ وتىر. بۇگىندە ەلىمىزدە زياندى ءارى قاۋىپتى ەڭبەك جاعدايىندا 479 مىڭعا جۋىق ادام جۇمىس ىستەيدى. ونىڭ 61 پايىزى ونەركاسىپ سالاسىندا ەڭبەك ەتەدى. مينيستر وندىرىستىك جاراقاتتاردى جاسىرۋ فاكتىلەرى جۇمىسشىلاردىڭ الەۋمەتتىك قورعالۋىنا كەرى اسەر ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى.
«ادام كاپيتالى – كەز كەلگەن كاسىپورىننىڭ ەڭ باستى بايلىعى. سوندىقتان ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ تەك زاڭ تالابى ەمەس, جۇمىس بەرۋشىنىڭ تىكەلەي جاۋاپكەرشىلىگى بولۋعا ءتيىس. قازىر ءبىز ەڭبەك قاتىناستارىنىڭ اشىقتىعىن ارتتىرۋعا, وندىرىستىك جاراقاتتاردى جاسىرۋ دەرەكتەرىنىڭ الدىن الۋعا جانە قىزمەتكەرلەردى الەۋمەتتىك-ەڭبەك كەپىلدىكتەرىمەن تولىق قامتۋعا باسىمدىق بەرىپ وتىرمىز. كەيىنگى ۋاقىتتا جۇرگىزىلگەن باقىلاۋ مەن الدىن الۋ شارالارىنىڭ ناتيجەسىندە وندىرىستەگى جازاتايىم وقيعالار سانى 4,5 پايىزعا, ال ادام ولىمىنە اكەلگەن جاعدايلار 7,9 پايىزعا ازايدى. دەگەنمەن, بۇل باعىتتاعى جۇمىستى السىرەتۋگە بولمايدى. ءبىز تسيفرلىق باقىلاۋ جۇيەلەرىن كەڭەيتىپ, ەڭبەك تاۋەكەلدەرىن ەرتە انىقتاۋ تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋ ارقىلى ءاربىر جۇمىسكەر ءۇشىن قاۋىپسىز ەڭبەك ورتاسىن قالىپتاستىرۋدى جالعاستىرامىز», دەدى مينيستر.
بۇگىندە «HR Enbek» جۇيەسىندە 6,7 ملن ەڭبەك شارتى تىركەلگەن. سونىمەن قاتار ەڭبەك تاۋەكەلدەرى كارتاسى ارقىلى 98 مىڭ كاسىپورىننىڭ الەۋمەتتىك-ەڭبەك احۋالىنا مونيتورينگ جۇرگىزىلىپ وتىر. بۇل ەڭبەك زاڭناماسىن بۇزۋ بەلگىلەرىن ەرتە انىقتاۋعا جانە ەڭبەك جانجالدارىنىڭ الدىن الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس ءمينيسترى ەرسايىن ناعاسپاەۆ ءوندىرىس ورىندارىنداعى قاۋىپسىزدىكتى كۇشەيتۋ, اپاتتاردىڭ الدىن الۋ باعىتىنداعى ۇدەرىسكە توقتالدى. بىلتىر توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ, ونەركاسىپتىك قاۋىپسىزدىك جۇيەلەرىن جاڭعىرتۋعا ينۆەستيتسيا تارتۋ جوسپارى قابىلدانىپ, ونىڭ اياسىندا 55 شاحتا مەن كەن ورنى تەكسەرىلگەن. ناتيجەسىندە, بىرقاتار كاسىپورىندا پەرسونالدى ىزدەۋ جانە پوزيتسيالاۋ جۇيەلەرىنىڭ جوق ەكەنى انىقتالىپ, قاۋىپسىزدىك جابدىقتارىن جاڭارتۋ قاجەتتىگى بەلگىلى بولدى.
«وندىرىستەگى قاۋىپسىزدىك ماسەلەسى ەڭ الدىمەن ادام ومىرىنە بايلانىستى. سوندىقتان كاسىپورىنداردى تەحنيكالىق تۇرعىدان جاڭعىرتۋعا جانە زاماناۋي تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋگە ەرەكشە نازار اۋدارىپ وتىرمىز. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن مەتاللۋرگيا سالاسىندا جاڭعىرتۋدى قاجەت ەتەتىن 50 ءىرى كاسىپورىن ايقىندالدى. وسى كاسىپورىنداردىڭ جۇمىسىن باقىلاۋ ءۇشىن ارنايى تەحنيكالىق قايتا جاراقتاندىرۋ كارتاسى ازىرلەندى. باعدارلاما ىسكە اسقالى بەرى ءوندىرىستى جاڭعىرتۋ مەن تەحنيكالىق قايتا جاراقتاندىرۋعا 550 ملرد تەڭگەدەن استام ينۆەستيتسيا سالىندى. بۇگىندە ERG, «قازاقمىس» جانە Qarmet كاسىپورىندارىندا جاساندى ينتەللەكت, بەينەاناليتيكا, پەرسونالدى پوزيتسيالاۋ جانە قاشىقتان باسقارۋ جۇيەلەرى ەنگىزىلىپ جاتىر. مۇنداي تەحنولوگيالار وندىرىستەگى تاۋەكەلدەردى ازايتىپ, اپاتتار مەن جازاتايىم وقيعالاردىڭ الدىن الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى مينيستر.
جالپى, ۇيلەستىرۋ پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆاعا جۇكتەلدى.