سوڭعى ءۇش جىلدا مەملەكەتتىك دامۋ ينستيتۋتتارى جاڭا ءوندىرىس ورىندارىن اشۋدا شەشۋشى ءرول اتقارىپ كەلەدى. 2022 جىلدان بەرى جەڭىلدەتىلگەن نەسيە ارقىلى 116 جوبا قارجىلاندىرىلىپ, بۇل ماقساتقا 500 ملرد تەڭگەدەن استام بيۋدجەت قارجىسى باعىتتالعان. نارىقتان تارتىلعان قاراجاتپەن ارالاستىرا وتىرىپ, جالپى قولداۋ كولەمى 700 ملرد تەڭگەگە دەيىن ۇلعايعان.
– بۇل قولداۋ ناقتى ناتيجە بەرىپ وتىر. رادياتورلار, اۆتوكومپونەنتتەر, ش ۇلىق بۇيىمدارى, لاك-بوياۋ ونىمدەرى, گەوسينتەتيكالىق ماتەريالدار ءوندىرىسى جۇيەلى تۇردە ىسكە قوسىلعان. بۇل – يمپورتقا تاۋەلدىلىكتى ازايتۋعا باعىتتالعان يندۋستريالىق ساياساتتىڭ ايقىن كورىنىسى, – دەيدى ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس ءمينيسترى ەرسايىن ناعاسپاەۆ.
وڭدەۋشى ونەركاسىپتىڭ نەگىزگى ماسەلەسى – شيكىزاتقا قولجەتىمدىلىك. مينيستر ايتقانداي, ءىرى وندىرۋشىلەر ەندى الدىمەن ىشكى نارىقتى تولىق قامتىپ بارىپ قانا ەكسپورتقا ليتسەنزيا الا الادى. بۇل مەحانيزم قازىر مىس, اليۋميني, مىرىش مەتالدارىنا قولدانىلىپ وتىر.
جەڭىلدىكتەر دەڭگەيى وڭدەۋ تەرەڭدىگىنە قاراي, دايىن ونىمگە – 5%, ارالىق ونىمگە 1% بەلگىلەنەدى. مەحانيزم ەنگىزىلگەلى 30 كەلىسىم جاسالدى. جىل سوڭىنا دەيىن مىس – 40%-عا, اليۋميني – 20%-عا, مىرىش وڭدەۋ – 25%-عا ارتادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل – ەلىمىزدى تەك شيكىزات ەكسپورتتاۋشى ەل رەتىندەگى بەينەسىنەن ارىلتىپ, جوعارى قوسىلعان قۇنى بار ونىمدەر ءوندىرىسىن كۇشەيتۋدىڭ بايىپتى قادامى.
قازىر ەلىمىزدە يندۋستريالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. 16 ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتا 10,4 ترلن تەڭگە ينۆەستيتسيا شوعىرلانعان. 66 يندۋستريالىق ايماقتا قۇنى 1,6 ترلن تەڭگە بولاتىن 305 جوبا جۇزەگە اسىرىلعان. بۇعان قوسا شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە ارنالعان ونەركاسىپتىك ايماقتار قۇرۋ تاجىريبەسى كەڭەيىپ كەلەدى.
قازىر 34 شاعىن ايماقتىڭ 25-ىندە 44 شاعىن كاسىپورىن جۇمىس ىستەيدى. ۆەدومستۆو الداعى ۋاقىتتا يندۋستريالىق ايماقتاردى باسقارۋدىڭ جاڭا تەتىكتەرىن ەنگىزىپ, ينفراقۇرىلىمدى ارتاراپتاندىرىلعان قارجىلاندىرۋ ارقىلى دامىتۋدى جوسپارلاپ وتىر. بۇل – وڭىرلەردە جاڭا ءوندىرىس ورىندارىنىڭ اشىلۋىنا ءارى كاسىپكەرلىكتىڭ سەرپىندى دامۋىنا مۇمكىندىك تۋدىرادى.
كەيىنگى جىلدارى مەملەكەتتىك جانە كۆازيمەملەكەتتىك سەكتوردىڭ ساتىپ الۋ جۇيەسىندە وتاندىق وندىرۋشىلەردى قولداۋ باعىتى كۇشەيە ءتۇستى. مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدا وتاندىق ونىمدەر ءتىزىمى 485 پوزيتسياعا دەيىن كەڭەيتىلدى. ناتيجەسىندە, وتاندىق وندىرۋشىلەرمەن كەلىسىمشارتتار كولەمى 1,5 ەسەگە ءوسىپ, 418 ملرد تەڭگەگە جەتتى.
«سامۇرىق-قازىنا» قورى ساتىپ الۋلارىندا ۇزاقمەرزىمدى شارتتار بويىنشا باسىمدىق تەتىگى كۇشەيتىلگەن. ون ايدا وتاندىق كومپانيالارمەن 1,3 ترلن تەڭگەگە وففتەيك پەن ۇزاقمەرزىمدى كەلىسىمدەر جاسالدى. بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 2,3 ەسەگە كوپ.
جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلارعا قاتىستى 1 شىلدەدەن باستاپ بيرجا ارقىلى ستاندارتتالماعان تاۋارلار ساتىپ الۋ توقتاتىلدى. ساتىپ الۋ پلاتفورماسى – Tizilim جاڭعىرتىلىپ, وتاندىق وندىرۋشىلەردىڭ قاتىسۋىنا قولايلى جاعداي جاسالدى.
وسىندا كەلتىرىلگەن دەرەكتەر ەلىمىزدىڭ ونەركاسىپتىك دامۋدى جاڭا دەڭگەيگە شىعارۋعا باعىتتالعانىن كورسەتەدى. نەگىزگى باسىمدىقتار ايقىن – جاڭا وندىرىستەردى قارجىلاندىرۋ, شيكىزاتقا قولجەتىمدىلىك پەن وڭدەۋ تەرەڭدىگىن ارتتىرۋ, ايماقتاردا يندۋستريالىق ينفراقۇرىلىمدى كۇشەيتۋ, ساتىپ الۋلاردا وتاندىق كاسىپورىندارعا باسىمدىق بەرۋ.
بۇل شارالار ەل ەكونوميكاسىنىڭ تۇراقتىلىعىن كۇشەيتىپ قانا قويماي, جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشادى, وڭدەۋشى ونەركاسىپتىڭ ۇلەسىن ارتتىرادى ءارى ەلىمىزدىڭ ونەركاسىپتىك تاۋەلسىزدىگىن نىعايتادى.
