سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»
جيىندا ءسوز العان وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى تاربيە جۇمىسى جانە قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ەرلان قالماقوۆ اتالعان باعدارلاما بويىنشا تاربيە جۇيەسى مەكتەپ, اتا-انا جانە قوعام اراسىنداعى بايلانىستى نىعايتۋعا باعىتتالعانىن ايتتى. ول بايانداعانداي, باعدارلاما 2023 جىلى قاناتقاقتى رەجىمدە باستالىپ, 2024 جىلى تولىقتاي ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنا ەنگىزىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا ەلىمىزدەگى 11 مىڭنان اسا بالاباقشا, 8 مىڭنان اسا مەكتەپ جانە 700-دەن اسا كوللەدج وسى باعدارلامامەن جۇمىس ىستەپ جاتىر.
«العاش رەت باعدارلاما جەكەمەنشىك مەكتەپتەر ءۇشىن دە مىندەتتى بولماق. بۇل تاربيە جۇمىسىنىڭ ەل كولەمىندە ءبىرىزدى ستاندارتپەن جۇرگىزىلۋىنە, بارلىق وقۋشىعا تەڭ ورتا قالىپتاستىرۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. وڭىرلەردە جەكەمەنشىك مەكتەپ مۇعالىمدەرىنە ارنالعان وقىتۋ سەمينارلارىنىڭ سەرياسى ۇيىمداستىرىلدى. بۇگىندە 800-گە جۋىق جەكەمەنشىك مەكتەپتەن 23 مىڭنان اسا پەداگوگ وقىتىلدى. «ادال ازامات» باعدارلاماسى اياسىندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان «قامقور» جوباسى – بالالاردىڭ بويىندا جاۋاپكەرشىلىك پەن ەكولوگيالىق مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان ماڭىزدى باستاما. بيىل وسى جوباعا 3 ميلليوننان استام وقۋشى قاتىسىپ, ەل كولەمىندە اۋماقتاردى تازالاۋ جانە اباتتاندىرۋ جۇمىستارىن اتقاردى. سونىمەن قاتار 185 مىڭنان اسا تۇلەك «اعاش وتىرعىزۋ» چەللەندجىنە قوسىلىپ, كەلەر ۇرپاققا جاسىل جەلەكتى مۇرا ەتىپ قالدىردى. جوبانىڭ ۇزدىك ەكولوگيالىق باستامالارى مەملەكەت باسشىسىنا تانىستىرىلدى», دەپ اتاپ ءوتتى.
سپيكەردىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, ءبىلىم الۋشىلاردىڭ مادەني-تانىمدىق كوكجيەگى دە كەڭەيىپ كەلەدى. «بالالار كىتاپحاناسى» جوباسى اياسىندا مەكتەپ كىتاپحانالارىنىڭ قورى 2 ميلليوننان استام جاڭا تۋىندىمەن تولىقتى. «بالالار كىتاپحاناسى» جوباسى اياسىندا ۇسىنىلاتىن ادەبيەتتەر ءتىزىمىن تولىقتىرۋ تۋرالى وقۋ-اعارتۋ, مادەنيەت جانە اقپارات, عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىكتەرىنىڭ بىرلەسكەن بۇيرىعى بەكىتىلدى, وعان 2 580 ادەبيەت اتاۋى ەنگىزىلدى. مەكتەپ كىتاپحانالارىنىڭ قورى كوركەم ادەبيەتپەن تولىقتىرىلىپ, قازىرگى تاڭدا 141 ملن دانادان استى. بىرقاتار مەكتەپتە كۇن سايىن 20 مينۋتتىق مىندەتتى وقۋ ءداستۇرى ەنگىزىلدى. سونداي-اق ەل كولەمىندە 440 زاماناۋي كوۆوركينگ-ورتالىق اشىلدى.
«بۇعان قوسا ەلىمىزدە اتا-انالار كوميتەتىنىڭ جۇمىسى قايتا جاساقتالادى. 2023 جىلدان باستاپ بارلىق ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىندا «ادال ازامات» ءبىرتۇتاس تاربيە باعدارلاماسى اياسىندا اتا-انالاردى پەداگوگيكالىق قولداۋ ورتالىقتارى جۇمىس ىستەيدى. وسى ۋاقىت ىشىندە اتا-انالاردىڭ وقۋ-تاربيە ۇدەرىسىنە قاتىسۋ دەڭگەيى ءۇش ەسەگە ارتقان. قازىر اتا-انالار كوميتەتتەرىن ترانسفورماتسيالاۋ جۇمىسى ءجۇرىپ جاتىر, ال قاراشا ايىندا «مەكتەپ – اتا-انا – قوعام» ىنتىماقتاستىعىن نىعايتۋدىڭ جاڭا الاڭىنا اينالاتىن العاشقى رەسپۋبليكالىق فورۋم وتەدى. وسىعان وراي وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى تاراپىنان ناقتى شارالار جاسالدى. اتا-انالار كوميتەتتەرىنىڭ توراعالارى, سىنىپ جەتەكشىلەرى, ديرەكتورلاردىڭ تاربيە جۇمىسى جونىندەگى ورىنباسارلارى, ى.التىنسارين اتىنداعى ۇلتتىق ءبىلىم اكادەمياسىنىڭ, «وركەن» ۇلتتىق بالالار ءال-اۋقاتى ورتالىعىنىڭ ساراپشىلارى قاتارىنان جۇمىس توبى قۇرىلدى», دەدى ە.قالماقوۆ.
بريفينگتە بايانداما جاساعان ى.التىنسارين اتىنداعى ۇلتتىق ءبىلىم اكادەمياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى انار تاڭىربەرگەنوۆا باعدارلامانىڭ ساپالى ىسكە اسىرىلۋىنا ادىستەمەلىك قولداۋ كورسەتۋ ماقساتىندا ادىستەمەلىك قۇرالدار ازىرلەنگەنىن جەتكىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل قۇرالدار مەكتەپتەردەگى ديرەكتوردىڭ تاربيە ورىنباسارلارىنا, سىنىپ جەتەكشىلەرگە قولجەتىمدى. وتكەن وقۋ جىلىندا تاربيە جۇمىسىن ۇيىمداستىرۋدىڭ زاماناۋي تاسىلدەرىن تالقىلاۋ, تاجىريبەدە ءتيىمدى قولدانۋ جولدارىن انىقتاۋ ءۇشىن بىلىكتى عالىمدار, تاجىريبەلى پەداگوگتەر مەن قوعام بەلسەندىلەرى قاتىستى.
ء«ار توقسان سايىن مەكتەپ ديرەكتورلارىنىڭ تاربيە ءىسى جونىندەگى ورىنباسارلارى, سىنىپ جەتەكشىلەرى جانە اتا-انالار اراسىندا ساۋالنامالار جۇرگىزىلدى. ساۋالناما تاربيە جۇمىستارىنىڭ ناقتى, وبەكتيۆتى جاي-كۇيىن زەردەلەۋگە مۇمكىندىك بەردى. بىلتىرعى وقۋ جىلىندا 4 مىڭعا تارتا تاربيە ورىنباسارى, 50 مىڭنان اسا سىنىپ جەتەكشىسى مەن 300 مىڭعا جۋىق اتا-انا ساۋالناماعا قاتىسىپ ءوز پىكىرلەرىن ءبىلدىردى. ساۋالناما ناتيجەسى جالپى ەل كولەمىندە «ادال ازامات» ءبىرتۇتاس تاربيە باعدارلاماسى وڭ كورسەتكىشتەرمەن ىسكە اسىرىلىپ جاتقانىن كورسەتىپ بەردى. سولتۇستىك قازاقستان (77%), قوستاناي (75%), اقتوبە (75%) وبلىستارىندا, شىم-كەنت (74%) قالاسىندا باعدارلامانىڭ ءبىلىم الۋشىلاردىڭ مىنەز-قۇلقىنا وڭ اسەرى جوعارى بولدى. پاۆلودار (86%), اقتوبە (76%), قوستاناي (77%), جەتىسۋ (74%) وڭىرلەرىندە باعدارلاما وقۋشىلاردىڭ بەلسەندىلىك دەڭگەيىنىڭ ارتۋىنا ىقپال ەتتى. ساۋالناماعا قاتىسقان اتا-انالار باعدارلاماعا وڭ كوزقاراسىن ءبىلدىردى جانە ونىڭ اياسىندا مەكتەپپەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋگە ىنتالى ەكەنى انىقتالدى اتا-انالاردى پەداگوگيكالىق قولداۋ ورتالىقتارىن قۇرۋ ناتيجەسىندە مەكتەپ ومىرىنە تارتىلعان اتا-انالاردىڭ ۇلەسى 42%-دان 82%-عا دەيىن ءوستى», دەدى ا.تاڭىربەرگەنوۆا.
اكادەميا وكىلىنىڭ سوزىنە قاراعاندا, وڭىرلەردە جەكەمەنشىك مەكتەپ مۇعالىمدەرىنە ارنالعان وقىتۋ سەمينارلارىنىڭ سەرياسى ۇيىمداستىرىلدى. بۇگىندە 800-گە جۋىق جەكەمەنشىك مەكتەپتەن 23 مىڭنان استام پەداگوگ وقۋدان ءوتتى. استانادا قازاقستان, ازيا جانە ەۋروپادان كەلگەن پروفەسسورلاردىڭ قاتىسۋىمەن دوڭگەلەك ۇستەل ءوتىپ, الەمدىك ساراپشىلار «ادال ازامات: ءبىرتۇتاس تاربيە» اتتى باعدارلاماعا جوعارى باعا بەردى. جالپى العاندا, «ادال ازامات» باعدارلاماسى جۇيەلى تۇردە ىسكە اسىرىلىپ, پەداگوگتەردىڭ كاسىبي الەۋەتىن ارتتىرۋعا, اتا-انالاردى تارتۋعا جانە وقۋشىلاردىڭ قۇندىلىقتىق دامۋىنا ناقتى ىقپال ەتىپ وتىر. باعدارلامانىڭ الەۋەتى حالىقارالىق دەڭگەيدە مويىندالىپ, ونىڭ جاس ۇرپاقتى ۇلكەن ومىرگە دايىنداۋداعى ستراتەگيالىق ءرولى ايقىندالدى.
