جاڭا وقۋ جىلىنىڭ جاڭالىعى

وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى عاني بەيسەمباەۆ وسىناۋ ماڭىزدى ساتپەن ءبىلىم الۋشىلاردى, پەداگوگتەر مەن اتا-انالاردى قۇت­تىق­تادى. ول ءوز سوزىندە وتكەن وقۋ جىلى مۇعالىمدەر مەن وقۋشىلار ءۇشىن تولاعاي تابىسقا تولى بولعانىن, ەل مەك­تەپتەرىندە جۇمىس ىستەپ جۇرگەن 600 مىڭعا جۋىق مۇعالىمنىڭ تىنىمسىز ەڭبەگى ناتي­جە­سىندە بالالاردىڭ حالىقارالىق ءبىلىم سايىس­تارىندا مىڭنان اسا مەدال يەلەن­گەنىن, ونىڭ ىشىندە 193 التىن بارىن, ءاربىر ەكىنشى قاتىسۋشى ەلگە جەڭىسپەن ورال­عانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەت باسشىسى رەسپۋبليكالىق تامىز كون­فەرەنتسياسىندا پەداگوگتەردىڭ قوعامداعى ءرولى مەن مارتەبەسىنە ايرىقشا توقتالدى. بۇل قاعيدا بۇكىل قوعام ءۇشىن نەگىزگى باعدار بولۋعا ءتيىس. پرەزيدەنتتىڭ قولداۋىمەن ەلىمىزدە 3 مىڭعا جۋىق وقۋ وشاعى ءبىر اۋىسىمدا ءبىلىم بەرەدى. بۇگىندە 232 جاڭا مەكتەپتە قۇرىلىس جۇرگىزىلىپ, تاعى 245 عيمارات رەنوۆاتسيادان ءوتىپ جاتىر.

«1 قىركۇيەكتەن باستاپ بارلىق ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىندا «ادال ازامات» ءبىرتۇتاس تاربيە باعدارلاماسى جانە «دوسبولLIKE» انتيبۋللينگتىك جوباسى ىسكە قوسىلادى. سونداي-اق كەزەڭ-كەزەڭىمەن مەكتەپتەرگە بىرىڭعاي ديزاين-كود ەنگىزىلەدى. جۇمىسشى ماماندىقتارىن تاڭداعان ستۋدەنتتەردىڭ بارلىعى كوللەدجدەردە تەگىن وقيدى. وتاندىق 5 كوللەدج جەتەكشى كاسىپورىندارمەن, الەمدىك ءبىلىم بەرۋ ورتالىقتارىمەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەي باستايدى. ءبىزدى الدا ماڭىزدى وقيعالار كۇتىپ تۇر. الماتى قالاسىندا بۇكىلالەمدىك ينكليۋزيا كونگرەسى, اقتاۋدا TurkSkills – تۇركى الەمى ەلدەرىنىڭ جۇمىسشى ماماندىقتارى چەمپيوناتى وتەدى. سونداي-اق ەلىمىزدە اتا-انالار كوميتەتىنىڭ العاشقى رەسپۋبليكالىق فورۋمى ۇيىمداستىرىلادى», دەدى ع.بەيسەمباەۆ.

مينيسترلىكتىڭ دەرەگىنە سۇيەنىپ وزگەرىستەردى ناقتىلاي كەتسەك, 1-سىنىپتان باستاپ 11-سىنىپقا دەيىن بارلىق وقۋشى ءۇشىن وقىتۋ ۇردىسىنە بالالاردىڭ جاس ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, جاساندى ينتەللەكت (جي) نەگىزدەرى ەنگىزىلەدى. جي قولدانۋ مەن ونىڭ ەتيكاسىن تۇسىندىرەتىن ينتەراكتيۆتى مودۋلدەردەن تۇراتىن «Day of AI» ونلاين كۋرسى بارلىق وقۋشىعا قولجەتىمدى بولادى. 10–11 سىنىپ وقۋشىلارىنا باستاپقى كاسىبي بىلىكتىلىك بەرەتىن ەرتە بەيىندىك باعدارلاۋ جۇزەگە اسىرىلادى. ال «كەلەشەك مەكتەپتەرىندە» 7-سىنىپتان باس­تاپ وقۋشىلارعا كاسىبي باعدار بەرۋ قولعا الىنادى. قازىر «مامان» دەپ اتالاتىن ارنايى پلاتفورما ازىرلەنىپ, جەتىلدىرىلىپ جاتىر. سوعان سايكەس ءار بالانىڭ يكەمى, قىزىعۋشىلىعى, مۇمكىندىگى ەسكەرىلىپ, باعدارلاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى.

جاڭا وقۋ جىلىندا بالالاردىڭ پسيحولوگيالىق قىسىمنان, باسقا دا ومىرىنە قاۋىپ توندىرەتىن جاعدايلاردان قورعاۋ باعىتى دا باستى نازاردا بولاتىنى بەلگىلى. وسىعان قاتىستى مينيسترلىك: «جەكە قاۋىپسىزدىك ساباقتارى قايتا جاندانادى. ەندى بۇل ەلدەگى بارلىق بالاباقشادا, مەكتەپتە, كوللەدجدە ءار اپتا سايىن سىنىپ ساعاتىندا 10 مينۋتتان وتەدى. ساباقتاردا ينتەرنەتتەگى قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرى, الاياقتاردان قورعانۋ جولدارى, توتەنشە جاعداي كەزىندەگى ءىس-قيمىلدار جانە زورلىق-زومبىلىقتىڭ الدىن الۋ تاقىرىپتارى قامتىلادى. بالالارعا پسيحولوگيالىق قولداۋ كورسەتەتىن 20 ورتالىقتا بۋللينگ, زورلىق-زومبىلىق جانە داعدارىس جاعدايلارىنا بايلانىستى وقۋشىلارعا, اتا-انالارعا جانە پەداگوگتەرگە تاۋلىك بويى كومەك كورسەتەدى. «111» بايلانىس ورتالىعىنىڭ QR-كودتارى بارلىق مەكتەپكە جاپسىرىلدى. بالالار ءوز قۇقىقتارىنىڭ بۇزىلۋى تۋرالى ءانونيمدى ءارى جەدەل حابارلاي الادى. بۋللينگ ءۇشىن اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىك بەلگىلەندى: ايىپپۇل – 10 اەك, ال قايتالانعان جاعدايدا – 30 اەك. اۆتوبۋس جۇرگىزۋشىلەرىنە 16 جاسقا دەيىنگى بالالاردى قوعامدىق كولىكتەن ەرەسەكتەرسىز ماجبۇرلەپ ءتۇسىرىپ كەتۋگە بولمايدى. ەرەجەنى بۇزۋ اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە اكەلىپ سوعادى», دەگەن مالىمدەمە تاراتتى.