كەلەشەك مەكتەبىنىڭ كەلبەتى

كوپ ماسەلە – ءبىر شەشىم

ءبىلىم جۇيەسى وزىق ەلدەردە مەكتەپتەر ءبىر اۋىسىمدا عانا جۇمىس ىستەيدى. بۇل وقۋشىلاردىڭ باعدارلامادان بولەك قوسىمشا ءوزىن دامىتۋ ۇيىرمەلەرىنە جەر-جەرگە قاتىناماي, سول ءوز وقۋ وشاعىندا قاتىسۋىنا جاعداي جاسايدى. ەلىمىزدە ءالى كۇنگە ءۇشاۋىسىمدى مەكتەپتەر ماسەلەسى كۇن تارتىبىنەن تۇسپەي تۇر.

ودان قالدى, اپاتتى جاعدايداعى وقۋ وشاقتارى بار. بۇل جايتتان تاعى ءبىر ماسەلە تۋىندايدى. ءبىلىم ساپاسىن سىرتتاي باعالايتىن حالىقارالىق زەرتتەۋلەردىڭ ناتيجەسى كورسەتكەندەي, ەلىمىزدەگى اۋىل وقۋشىلارى ءبىلىم ساپاسى بويىنشا قالاداعى قۇرداستارىنان 1-1,5 جىلعا ارتتا قالىپ كەلەدى. ويتكەنى كەيبىر شالعايداعى مەكتەپتەردىڭ ءحالى – مۇشكىل. وسىنشاما كوپ ماسەلەنىڭ شەشىمى رەتىندە «كەلەشەك مەكتەپتەرى» ۇلتتىق جوباسى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. ءالى جوبا تولىققاندى مارەسىنە جەتپەدى, دەگەنمەن ءازىردىڭ وزىندە پايدالانۋعا بەرىلىپ ۇلگەرگەن مەكتەپتەردىڭ ۇلگىسى مەن كەيبىر قولدا بار كورسەتكىشتەرگە قاراپ, ءىستىڭ بارىسىن باعامداۋعا بولاتىنداي.

وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى عاني بەيسەمباەۆ وسى تامىز كونفەرەنتسيا­­­سىندا: «كەلەشەك مەكتەپتەرىنىڭ» قۇرىلىسى تىڭ وزگەرىس­تەرگە ۇلكەن قوزعاۋ سالىپ, ءبىلىم سالاسىنىڭ قارقىندى دامۋىنا جول اشتى. بۇل باس­تامالار وسى جىلدارى ەلىمىزدەگى ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپتەردىڭ سانىن 4 ەسەگە, اپاتتى جاعدايداعى مەكتەپتەردى 2 ەسەگە, وقۋشى ورنىنىڭ تاپشىلىعىن 4 ەسەگە ازايتتى», دەپ مالىمدەدى.

ال اۋىل مەكتەپتەرىنە قاتىستى جاعدايدى قانشالىقتى جاقساردى؟ بۇل سۇراعىمىزعا وقۋ-اعارتۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ەدىل وسپان: «پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىمەن ىسكە اسىرىلىپ جاتقان «كەلەشەك مەكتەپتەرى» جوباسى – قالا مەن اۋىل مەكتەپتەرى اراسىنداعى الشاقتىقتى جويۋعا, تۇرعىلىقتى جەرىنە قاراماستان, زامان تالابىنا ساي جاعدايدا ساپالى ءبىلىم الۋ مۇمكىندىگىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان ستراتەگيالىق باس­تاما. جوبانىڭ ماقساتى – ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە كەز كەلگەن بالاعا قولجەتىمدى جاڭا فورماتتاعى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىن قۇرۋ, جوعارى ساپالى ءبىلىم بەرۋ ستاندارتتارىن جاپپاي ەنگىزۋ ارقىلى, ءار بالانىڭ جان-جاقتى دامۋىنا جانە ءوز الەۋەتىن تولىق اشۋعا تەڭدەي مۇمكىندىكتەر جاساۋ. وسى ماقساتتا كەلەشەك مەكتەپتەردىڭ جارتىسىنا جۋىعى اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە سالىنىپ جاتىر. سونىڭ ناتيجەسىندە 200 مىڭنان استام اۋىل بالاسىن زامان تالابىنا ساي جايلى ءبىلىم بەرۋ ورتاسىمەن قامتاماسىز ەتۋ جوسپارلانعان», دەپ جاۋاپ بەردى.

سان مەن ساپا

اۋەل باستا جوبا اياسىندا 2026 جىلعا دەيىن 460 مىڭ وقۋشى ورنىنا ارنالعان 217 جاڭا فورماتتاعى مەكتەپ سالۋ جوسپارلانعان. بۇگىنگە دەيىن جاڭا فورماتتاعى 128 مەكتەپ سالىنىپ ۇلگەردى. ال 2025 جىل سوڭىنا دەيىن تاعى 89 مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى اياقتالىپ, ىسكە قوسىلادى. سونىڭ ىشىندە زاماناۋي جابدىقتالعان مەكتەپتەردىڭ 40 پايىزدان كوبى اۋىلدىق ەلدى مەكەندەرگە تيەسىلى.

وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك, كەلەشەك مەكتەپتەردىڭ باس­تى ارتىقشىلىعى – وندا وقۋشىلارعا قولايلى ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىگىنىڭ جاسالۋى. بۇل مەكتەپتەردىڭ كولەمى تيپتىك جوبالارعا قاراعاندا 15-20%-عا ۇلكەن, ال تەحنيكالىق جاراقتانۋى جاعىنان 4 ەسەگە ارتىق. ءبىز بارعان استاناداعى №115 «كەلەشەك مەكتەبىندە» روبوتتەحنيكا كابينەتتەرى, STEM-زەرتحانالار, حورەوگرافيا زالدارى, كوۋوركينگ ايماقتارى, 4 سپورت زالى بار, زاماناۋي پاندىك كابينەتتەر, العاشقى اسكەري دايىندىق ءۇشىن ارنايى اشىق الاڭدار قاراستىرىلعان. بارلىق مەكتەپ سوڭعى ۇلگىدەگى جيھازدارمەن جانە وقۋ قۇرال-جابدىقتارىمەن جابدىقتالىپ, ءاربىر وقۋ كابينەتى ءۇشىن قاجەتتى تەحنيكالىق قۇرالدار جيىنتىعى قامتاماسىز ەتىلگەن. بۇنىڭ بارلىعى ۇستازداردىڭ جۇمىسىن جەڭىلدەتىپ, وقۋشىلاردىڭ ءبىلىم ساپاسىن كوتەرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. قارىم, قابىلەتىنە قاراماستان, كەز كەلگەن بالاعا جاعداي جاسالعان, ونىڭ ىشىندە ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىكتەرى بار بالالار ءۇشىن دە جەكە سانيتارلىق بولمەلەر, كەڭ كابينەتتەر, جەدەلساتى, پاندۋستار, ارنايى بەلگىلەر, پسيحولوگ, لوگوپەد جانە دەفەكتولوگ كابينەتتەرى قاراستىرىلدى.

ينفوگرافيكانى جاساعان – زاۋرەش سماعۇل, «EQ»

شىن مانىندە, وسى كۇنى بالاسىن مەكتەپكە جىبەرگەن ءار اتا-انا جانىن شۇبەرەككە ءتۇيىپ وتىرادى. سەبەبى ونىڭ ءبىر نارسەگە ۇرىنىپ قالۋىنان, جازاتايىم جاعدايلاردان قاۋىپتەنەدى. كە­لە­شەك مەكتەپتەرىندەگى كۇشەيتىلگەن قاۋىپ­سىزدىك رەجىمى بۇل تۇرعىدا كۇدىكتى سەيىلتەدى. بۇلاي دەۋىمىزگە ۇلتتىق جوبا اياسىندا سالىنعان مەكتەپتەردە ساپالى بەينەباقىلاۋ جانە عيماراتقا كىرىپ-شىققانداردى قاداعالاۋ جۇيەلەردىڭ بولۋى تۇرتكى بولىپ وتىر. وسىعان قوسا باستاۋىش جانە جوعارى سىنىپتار بولەك-بولەك بلوكتاردا وقيدى. بۇل بالانىڭ قاۋىپسىز ءارى جايلى ورتادا ءبىلىم الۋىنا باعىتتالعان.

ءبىلىم مەن تاربيە

«كەلەشەك مەكتەپتەرىندەگى» تاربيە تۋرالى سۇراعانىمىزدا, وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ەدىل وسپان: «مۇعالىمدەر ينتەراكتيۆتى تەحنولوگيالار مەن پاندىك زەرتحانالاردى قولدانا وتىرىپ, ءار وقۋشىنىڭ قىزىعۋشىلىعى مەن قابىلەتىنە قاراي تۇلعالىق دامۋىنا جول اشادى. ءبىلىم بەرۋدە پرەزيدەنت بەلگىلەگەن «ادال ازامات» تۇجىرىمداماسىنىڭ نەگىزىندە وقۋشىلاردى ادىلدىككە, ەڭبەكقورلىققا, ادامگەرشىلىككە باۋليتىن قۇندىلىقتار جۇيەسى قالىپتاسقان. مەكتەپتەگى ءبىلىم بەرۋ ۇدەرىسى تەك وقىتۋ ەمەس, ومىرگە بەيىمدەۋ, جاۋاپكەرشىلىك سەزىمىن وياتۋعا, قوعامدىق سانانى دامىتۋعا باعىتتالعان. سونداي-اق بالالاردىڭ بويىندا ەكولوگيالىق مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋ, قورشاعان ورتانى قورعاۋ, رەسۋرستاردى ۇنەمدى پايدالانۋ سياقتى جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنۋ داعدىلارىن دامىتۋعا ەرەكشە ءمان بەرىلەدى. وسى قاعيدالار مەملەكەت باسشىسىنىڭ «تازا قازاقستان» يدەياسىن بالالارعا مەكتەپ كەزىنەن ءسىڭىرۋدى كوزدەيدى», دەپ جاۋاپ بەردى.

ۆيتسە-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, «كەلە­شەك مەكتەپتەرىندە» ەرتە جاستان كاسىبي باع­دار بەرۋگە ايرىقشا كوڭىل بولىنەدى. بۇل جوبانىڭ نەگىزگى باسىمدىقتارىنىڭ ءبىرى سانالادى. ماسەلەن, باستاۋىش سىنىپتاردا ءتۇرلى ماماندىق يەلەرىمەن كەزدەسۋلەر ۇيىم­داستىرىلادى. 7-سىنىپتان باستاپ تەرەڭدەتىلگەن بەيىندى وقىتۋ, تالىمگەرلىك جۇيەسى جانە جەكە ءبىلىم بەرۋ كۋرستارى ەنگىزىلەدى.

«بۇل ۇدەرىستى ءتيىمدى ۇيلەستىرۋ جانە باسقارۋ ماقساتىندا «مانساپ كومپاسى» اتتى ارنايى تسيفرلىق پلاتفورما ازىرلەنىپ جاتىر. پلاتفورما وقۋ­شىلارعا بولاشاق كاسىبي باعىتىن جانە ءارى قارايعى ءبىلىم بەرۋ جولىن سانالى تۇردە تاڭداۋعا كومەكتەسەدى. وقۋشىلاردى ەڭبەككە باۋلۋ جانە شىعارماشىلىق الەۋەتىن دامىتۋ ماقساتىندا مەكتەپتەردە امبەباپ شەبەرحانالار مەن ستۋديالار, سونداي-اق باستاپقى كاسىبي ءبىلىم بەرۋگە ارنالعان ارنايى جابدىقتالعان كابينەتتەر قاراستىرىلعان. اتاپ ايتقاندا, تىگىن, اسپازدىق, اقپاراتتىق تەحنولوگيا ء(ىت), اعاش شەبەرحاناسى جانە باسقا دا باعىتتار بويىنشا وقۋ بولمەلەرى قاجەتتى زاماناۋي جابدىقتارمەن تولىق قامتىلعان», دەيدى ە.وسپان.

كاسىبي دامۋ ورتاسى

وقۋشىلاردىڭ جاقسى مەكتەپكە بارعىسى كەلەتىنى سەكىلدى, مۇعالىمدەر دە ساباعىن ءوزى قالاعانداي دەڭگەيدە وتكىزۋگە جاعداي جاسالعان زاماناۋي ءبىلىم ۇياسىندا جۇمىس ىستەۋدى قالايتىنى زاڭدىلىق. وسى رەتتە كەلەشەك مەكتەپتەرى ىزدەنىمپاز, ءاردايىم ءوزىن دامىتۋعا ۇمتىلىپ جۇرەتىن پەداگوگتەرگە لايىق ورتا تابۋعا سەپ بولاتىنداي. سەبەبى مينيسترلىك مالىمدەگەندەي, ۇلتتىق جوبانىڭ باستى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى – جاڭا تەحنولوگيالار مەن ادىستەردى ءتيىمدى قولدانا الاتىن بىلىكتى مۇعالىمدەرمەن قامتاماسىز ەتۋ. بۇل مەكتەپتەردەگى پەداگوگتەردىڭ كاسىبي دامۋ ۇدەرىسىن ۇزدىكسىز جۇرگىزۋ ماقساتىندا مۇعالىمدەرگە ارنالعان جاڭا پەداگوگيكالىق تاسىلدەر, زاماناۋي ادىستەمەلەر مەن تسيفرلىق قۇرالداردى مەڭگەرۋگە باعىتتالعان باعدارلاما ازىرلەنگەن. بۇگىندە 3 000-نان اسا كەلەشەك مەكتەپ مۇعالىمى مۇعالىم بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ كۋرستارىنان ءوتتى. الداعى ۋاقىتتا باسىم باعىتتار بويىنشا بارلىق پەداگوگ وقىتۋمەن قامتىلماق. سونىمەن قاتار قازىرگى زامان تالابىنا ساي, زاماناۋي ويلايتىن, قاجەتتى ءبىلىم مەن قابىلەتكە يە جاس مۇعالىمدەردى تارتۋ ءۇشىن مەكتەپتەردىڭ باسشىلىعى مەن جەتەكشى پەداگوگيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارى اراسىندا ارنايى ىنتىماقتاستىق ورناتىلىپ جاتىر. بۇل – كەلەشەك مەكتەپتەرىنە ارنايى دايىندالعان مۇعالىمدەر كەلەدى دەگەن ءسوز.

ەندى ءبىرىزدى, جۇيەلى بولۋى ءۇشىن ۇلت­تىق جوبا اياسىندا سالىنعان مەكتەپ­تەردى باسقارۋدىڭ جاڭا مودەلى دا­يىندالدى. قىركۇيەكتەن باستاپ مودەل ءىس جۇزىندە ەنگىزىلە باستايدى, ال ادىستەمەلىك قولداۋدى ى.التىنسارين اتىنداعى ۇلتتىق ءبىلىم اكادەمياسى قامتاماسىز ەتەدى. ال ديرەكتورلاردى تاعايىنداۋ كەزىندە ء«بىلىم بەرۋ سالاسىنداعى 1000 وزگەرىس كوشباسشىسى» جوباسىنا قاتىسقان ۇمىتكەرلەرگە باسىمدىق بەرىلەدى. بولاشاقتا بۇل مەكتەپتەر مودەلى ەلىمىزدەگى بارلىق جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەبىنىڭ دامۋىنا نەگىز بولماق. پىسىقتالعان ستاندارتتار, ادىستەمەلەر, جانە باسقارۋ شەشىمدەرى بۇكىل رەسپۋب­ليكا بويىنشا تاراتىلادى.