مەملەكەتكە قايتارىلاتىن قاراجات بانكتەر مەن مەملەكەت اراسىنداعى كەلىسىمشارت شارتتارىنا سايكەس وتەلەدى دەپ كەلدى
بىراق ولاردىڭ تولىق وتەۋ كەستەسى تۋرالى اقپاراتتى قازاقستاننىڭ ورنىقتىلىق قورى جاريا ەتپەدى. قور بۇل مالىمەتتىڭ اشىق اقپارات ساناتىنا جاتپايتىنىن ايتىپ, سۇراۋعا جاۋاپ بەرۋدەن باس تارتتى.
ۇلتتىق بانكتە ناقتىلاعانداي, ۇكىمەتتىڭ, ۇلتتىق بانكتىڭ جانە قارجى نارىعىن جانە قارجى ۇيىمدارىن رەتتەۋ مەن قاداعالاۋ اگەنتتىگىنىڭ 2009-2010 جىلدارعا ارنالعان ەكونوميكا مەن قارجى جۇيەسىن تۇراقتاندىرۋ جونىندەگى جوسپارى شەڭبەرىندە ۇلتتىق قوردان 1,2 ترلن تەڭگە ءبولىندى, ونىڭ 476,1 ملرد تەڭگەسى قارجى سەكتورىن تۇراقتاندىرۋعا باعىتتالدى.
بولىنگەن 476,1 ملرد تەڭگە بىلايشا ءبولىندى:
120 ملرد تەڭگە - حالىق بانكىنە: اكتسيالاردى ساتىپ الۋعا 60 ملرد تەڭگە جانە ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىن سالىم تۇرىندە قارجىلاندىرۋعا 60 ملرد تەڭگە.
120 ملرد تەڭگە - قازكومعا: اكتسيالاردى ساتىپ الۋعا 36 ملرد تەڭگە جانە سالىمدار تۇرىندە ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىن قارجىلاندىرۋعا 84 ملرد تەڭگە.
- 24 ملرد تەڭگە - اليانس-بانككە اكتسيالاردى ساتىپ الۋعا.
- بولىنگەن قاراجات وسى ءۇش بانككە تولىق كولەمدە قايتارىلدى.
- 212,1 ملرد تەڭگە - بتا بانكتىڭ جاي اكتسيالارىن ساتىپ الۋعا.
بۇل رەتتە 2014 جىلى ۇلتتىق قوردان بانك سەكتورىن ساۋىقتىرۋ ءۇشىن پروبلەمالىق كرەديتتەر قورىن (قكف) كاپيتالداندىرۋعا 250 ملرد تەڭگە ءبولىندى. كەيىننەن قكف قازكومعا (قكب) بۇل قاراجاتتى شارتتى قارجىلاندىرۋ (بەلگىلى ءبىر شارتتارمەن بانكتىك سالىم) تۇرىندە بەردى.
"شارتتى قارجىلاندىرۋ شەڭبەرىندە الىنعان قاراجات قكب-عا ەكونوميكانىڭ باسىم سەكتورلارىن كرەديتتەۋگە, جۇمىس ىستەپ تۇرعان قارىز الۋشىلاردىڭ بورىشتىق جۇكتەمەسىن ازايتۋعا, سىياقى مولشەرلەمەسىن تومەندەتۋگە باعىتتالدى. وسىلايشا, مەملەكەت بولەتىن اقشا قاراجاتى نارىقتىق شارتتاردا جانە قايتارىمدىلىق قاعيداتتارىندا ۇسىنىلدى ", - دەپ ناقتىلانعان ۇلتتىق بانكتىڭ بانك سەكتورىن ساۋىقتىرۋ باعدارلاماسىندا.
ۇلتتىق بانك, كۇنى بۇگىنگە دەيىن ەدب -مەن اراداعى كەلىسىمدەرگە سەنىپ, «تىم قاتتى» كەتپەگەن بولاتىن. ەندى جاعداي وزگەردى. ۇلتتىق بانك 2025 جىلعى قىركۇيەكتىڭ باسىنان باستاپ ەڭ تومەنگى رەزەرۆتىك تالاپتاردىڭ (ەترت) نورماتيۆتەرىن ۇلعايتتى. بۇل رەتتە مەملەكەتتىك كومەك العان ويىنشىلار ەتر-گە مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ 10%-ىن قوسۋى ءتيىس. ساراپشىلاردىڭ سوزىنشە, باس بانك ءالى دە بولسا جۇمساقتىق تانىتىپ وتىر.
ۇلتتىق بانك وسىعان دەيىن ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشتى مەملەكەتتىك كومەكتىڭ 75% -عا ارتتىرۋدى جوسپارلاپ وتىرعانىن ايتقان بولاتىن, كەيىن ونى 10 پايىزعا تۇسىرۋگە شەشىم قابىلدادى.
ەندى نە بولادى؟
باس بانيكير تيمۋر سۇلەيمەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, ۇلتتىق بانك بانكتەردى مەملەكەتتىك كومەكتى جىلدام قايتارۋعا ىنتالاندىرۋ قۇرالدارىنىڭ ءبىرى رەتىندە قاراستىردى. بۇل شەشىم ءوز ناتيجەسىن بەردى. بانكتەر مەملەكەتتەن العان دەمەۋ قارجىسىن تەز ارادا قايتارامىز دەپ ۋادە بەرگەن سوڭ شەشىم جۇمساردى. . ەگەر ولار مەملەكەتتىك كومەكتى قايتارۋعا كەلىسپەسە, ۇلتتىق بانك ولار ءۇشىن اەك كوتەرەر ەدى.
«ەگەر بانكتەر مەملەكەتتىك كومەكتى قايتارۋ بويىنشا قانداي دا ءبىر قادامعا كەلىسپەسە, ءبىز مرت-نى وسى مەملەكەتتىك كومەكتى, شارتتى تۇردە ايتقاندا, قۇنسىزداندىرۋ ءۇشىن پايدالانار ەدىك», - دەپ اتاپ ءوتتى ۇلتتىق بانك باسشىسى.
ونىڭ ايتۋىنشا, بانكتەر قازىر مەملەكەتپەن بەلسەندى ىنتىماقتاسىپ, ونىڭ ساياساتىن قولدايدى جانە ءوز مۇمكىندىكتەرىنە قاراي مەملەكەتتىك كومەكتى قايتارادى.
«قولدا بار مۇمكىندىكتەرگە سۇيەنە وتىرىپ, ولار ءبىر جاعىنا تۇسپەۋى, قانداي دا ءبىر پرۋدەنتسيالىق نورماتيۆتەردى بۇزباۋى, نەسيەلەۋدى توقتاتپاۋى ءۇشىن بانكتەر مەملەكەتتىك كومەكتى قايتارا باستايدى», - دەدى رەتتەۋشى باسشىسى.
سونىمەن قاتار, تيمۋر سۇلەيمەنوۆ تاياۋ ارادا بىرقاتار باسقا بانكتەردىڭ دە مەملەكەتتىك كومەكتى قايتارا باستايتىنىن اتاپ ءوتتى.
بانكتەردىڭ بالانسىندا 1,4 ترلن تەڭگە مەملەكەتتىك كومەك بولدى.
بۇل قاراجات ءتۇرلى كەزەڭدەردە جانە ءتۇرلى باعىتتار بويىنشا ءبولىندى. ۇلتتىق بانكتىڭ قازاقستاندىق ورنىقتىلىق قورى ارقىلى باعدارلاماسى بولدى, سونداي-اق «بايتەرەك» پەن «سامۇرىق-قازىنا» تاراپىنان ۇزىن جانە جەڭىلدىكتى وبليگاتسيالار شىعارىلدى.
بۇل اقشا باستاپقىدا 2032-2045 جىلدارى قايتارىلۋعا ءتيىس بولاتىن. بىراق 2023 جىلى مۇنداي ويىنشىلار ءۇشىن قارجى رەتتەۋشىسى ديۆيدەندتەر تولەۋگە شەكتەۋ قويدى. ەندى ولار كىرىستەرىن ءوز اكتسيونەرلەرىمەن بولىسۋدەن بۇرىن ديۆيدەندتەر سوماسىنىڭ 10-نان 66% -عا دەيىن مەملەكەتكە قايتارۋى ءتيىس.
قازىر مەملەكەتتىك كومەكتى ءالى ءتورت بانك: Bank RBK, Alatau City Bank, ەۋرازيالىق بانك جانە نۇربانك قايتارعان جوق.
