جيىندا 2025 جىلدىڭ العاشقى بەس ايىنىڭ قورىتىندىسى قارالىپ, پروفيلاكتيكالىق شارالاردىڭ باسىم باعىتتارى مەن قوعامدىق قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
مەملەكەتتىك ورگاندار اراسىنداعى ءتيىمدى ءوزارا ءىس-قيمىل مەن كەشەندى ءتاسىلدىڭ ناتيجەسىندە ايماقتا ايتارلىقتاي وڭ وزگەرىستەر بايقالدى.
قۇقىقبۇزۋشىلىق تۋرالى وتىنىشتەر مەن حابارلامالار سانى 35 069-دان 31 029-عا دەيىن قىسقاردى (–11,5%), ال تىركەلگەن قىلمىستىق قۇقىقبۇزۋشىلىقتار سانى 4 481-دەن 3 925-كە دەيىن تومەندەدى (–12,4%).
اسا اۋىر قىلمىستار – 45,3%-عا, اۋىر قىلمىستار – 14,7%-عا, ال ونشا اۋىر ەمەس قىلمىستار – 16%-عا ازايدى. قاساقانا ادام ءولتىرۋ ەكى ەسەگە (28-دەن 14-كە دەيىن), ۇرلىق – شامامەن ۇشتەن بىرگە (922-دەن 653-كە دەيىن), ۇساق ۇرلىق – ءتورت ەسەدەن استام (518-دەن 112-گە دەيىن) تومەندەدى. قوعامدىق ورىندارداعى قۇقىقبۇزۋشىلىقتار – 19%-عا, ال الكوگولدىك ماس كۇيىندە جاسالعان قىلمىستار – 3%-عا ازايدى. ەسىرتكى اينالىمىنا قاتىستى, ساتۋ ماقساتىنسىز تىركەلگەن قۇقىقبۇزۋشىلىقتار 25,4%-عا قىسقاردى.
بۇل دەرەكتەردى الماتى وبلىسى بويىنشا قۇقىقتىق ستاتيستيكا جانە ارنايى ەسەپكە الۋ كوميتەتى دەپارتامەنتىنىڭ ۋاقىتشا باسشىسى ماكسات ايتيمبەتوۆ ۇسىندى.
وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى مەيرام ابىكەنوۆ وڭىردەگى جاعدايدى بايانداپ, قىلمىستىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان شارالار تۋرالى مالىمدەدى:
ء«بىز كورسەتكىشتەردىڭ تۇراقتى جاقسارۋىن كورىپ وتىرمىز. بۇل – اتقارىلىپ جاتقان كەشەندى جۇمىستىڭ ناتيجەسى. دەگەنمەن, وسى قارقىندى باسەڭدەتپەي, قاۋىپ تونەتىن اۋماقتاردا الدىن الۋ شارالارىن كۇشەيتۋىمىز قاجەت», – دەدى ول.
وبلىس پروكۋرورى بەرىك اداموۆ قۇقىقتىق ءتارتىپتى نىعايتۋدا تەحنولوگيالىق شەشىمدەردىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.
«قىلمىس دەڭگەيى ايتارلىقتاي تومەندەدى: ۇرلىق – 37%-عا, مال ۇرلىعى – 27%-عا, كىسى ءولتىرۋ – 75%-عا ازايدى. قوسىمشا تيىمدىلىك رەتىندە 9 000 بەينەباقىلاۋ كامەراسىن قوسۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل “سوقىر نۇكتەلەردى” جويۋعا جانە باقىلاۋدى كۇشەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», – دەدى ول.
جيىنعا سونداي-اق ەكونوميكالىق تەرگەپ-تەكسەرۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى دانيار اقجانوۆ, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قىزمەتتىڭ وكىلى بولات جارماقوۆ جانە ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى دەپارتامەنتىنىڭ وكىلى رۋستام يبراەۆ قاتىستى. ولار ءوز سالالارى بويىنشا وزەكتى سىن-تەگەۋرىندەر مەن ۇسىنىستارىن جەتكىزدى.
جازعى دەمالىس ماۋسىمىنىڭ باستالۋىنا بايلانىستى, كامەلەتكە تولماعانداردىڭ قاتىسۋىمەن بولعان جول-كولىك وقيعالارىنىڭ ارتۋى مەن قايعىلى جاعدايلار سەبەپتى ءبىلىم بەرۋ, كولىك جانە اۆتوموبيل جولدارى باسقارمالارىنىڭ باسشىلارى تىڭدالدى. سونداي-اق, كەيبىر اۋدانداردا قۇقىقبۇزۋشىلىقتىڭ جەكەلەگەن تۇرلەرى ءوسىم كورسەتكەنى ءۇشىن ءتيىستى اۋدان اكىمدەرى بايانداما جاسادى.
جيىندى قورىتىندىلاي كەلە, وبلىس اكىمى مارات سۇلتانعازيەۆ قىلمىس دەڭگەيىن تومەندەتۋ – بارلىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ بىرلەسكەن ءارى جۇيەلى جۇمىسىنىڭ ناتيجەسى ەكەنىن اتاپ ءوتتى:
«قىلمىستىڭ تومەندەۋى – بۇل ۆەدومستۆولاردىڭ ۇيلەسىمدى جانە جاۋاپكەرشىلىكپەن اتقارعان جۇيەلى جۇمىسىنىڭ جەمىسى. قابىلدانعان شارالار ناقتى ناتيجە بەرىپ جاتقانىن كورىپ وتىرمىز. باستى ماقسات – قىلمىستىڭ الدىن الۋ, ۋاقىتىلى ارەكەت ەتۋ جانە ءوڭىر تۇرعىندارىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ. بۇل – ءبىزدىڭ نەگىزگى باسىمدىعىمىز», – دەدى ءوڭىر باسشىسى.
جيىن قورىتىندىسىندا قۇقىقبۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋدى كۇشەيتۋ جانە پروفيلاكتيكالىق جۇمىستاردىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان ناقتى شارالار قابىلداندى. كوميسسيا ءوز جۇمىسىن جالعاستىرا وتىرىپ, جاڭا قۇقىقبۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋعا عانا ەمەس, بۇرىن جىبەرىلگەن قاتەلىكتەرگە جان-جاقتى تالداۋ جۇرگىزىپ, ودان ساباق الۋعا جانە ولاردى قايتالاماۋعا ەرەكشە كوڭىل بولەتىن بولادى.
