بۇل – تەك اباي وبلىسىنىڭ عانا ەمەس, ەلىمىزدىڭ رۋحاني ومىرىندەگى ماڭىزدى وقيعا. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ اتاپ كورسەتكەندەي, ابايدىڭ 180 جىلدىعى – حالقىمىزدىڭ رۋحاني دامۋى ءۇشىن اسا ماڭىزدى مەرەيتوي. وسىعان وراي, اباي اۋدانىندا بىرقاتار جاڭا جوبا ىسكە اسىرىلماق. قاراۋىلداعى تاريحي-مادەني نىسانداردى اباتتاندىرۋ, جولداردى جوندەۋ, تۋريستىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ باعىتىندا ءبىراز جۇمىس قولعا الىندى. تويعا كەلەتىن تۋريستەرگە ارنالعان قىزمەت ساپاسىن جاقسارتۋ جانە اباي مۇراسىنا نەگىزدەلگەن جاڭا ەكسكۋرسيالىق باعىتتار ازىرلەۋ جوسپارلانىپ وتىر. اتالعان اۋقىمدى ىستەردىڭ بارىسىن پىسىقتاۋ ءۇشىن وبلىس اكىمى بەرىك ءۋالي اباي اۋدانىندا بولىپ, اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارمەن تانىستى. اۋەلى جيدەبايداعى «اباي-شاكارىم» كەسەنەلەرىندە بولدى.
«ابايدىڭ «جيدەباي-ءبورىلى» مۋزەي قورىعى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنە قارايدى. كەشەننىڭ ءوزى مەن اۋماعىنا 2020 جىلى اقىننىڭ 175 جىلدىعىنا وراي عىلىمي-رەستاۆراتسيالىق جانە اباتتاندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن.
قازىر مۇنداعى امفيتەاتر مەن كەسەنەنىڭ تومەنگى بولمەلەرى جوندەۋدى قاجەت ەتەدى. وبلىس اكىمى وسى جەردە مينيسترلىك وكىلدەرىمەن كەزدەسىپ, كەسەنەدە جۇرگىزىلەتىن رەستاۆراتسيالىق جۇمىستاردىڭ ۋاقتىلى ءبىتۋىن تالقىلادى», دەيدى وبلىس اكىمىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
تويدىڭ نەگىزگى قورىتىندى ءىس-شارالارى اباي اۋدانىنداعى قاراۋىلتوبەدە وتەتىن بولىپ وتىر. مەرەيتوي اياسىندا «جەتى قازىنا» ۇلتتىق مادەنيەت, سپورت جانە تۋريزم فەستيۆالى ۇيىمداستىرىلماق. قاراۋىلتوبە – ۇلكەن دالا ساحناسى, ات جارىسقا ارنالعان شەڭبەر, 400-گە جۋىق ادامعا ارنالعان كورەرمەن ورنى دايىندالۋ ۇستىندە.
اۋدان اكىمى مەيىرجان سماعۇلوۆ پەن بارلىق باسقارما باسشىلارى, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى جانە تجد وكىلدەرى ءوڭىر باسشىسىنا مەرەيتويعا بايلانىستى اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار تۋرالى باياندادى. ولاردىڭ ايتۋىنشا, قاراۋىلتوبەدە كيىز ۇيلەر قالاشىعىنا سۋ مەن جارىق تارتىلعان. كاسىپكەرلەرگە ارنالعان اۋماعى 2 500 شارشى مەترلىك ساۋدا ورىنى دايىندالىپ جاتىر. جاياۋ جۇرگىنشىلەر جولى جوندەلىپ, قوسىمشا جولدار سالىنادى.
«وسىدان ءۇش اي بۇرىن, 22 اقپاندا وسىندا ارنايى كەلىپ, اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ 180 جىلدىعىنا قانداي ءىس-شارالار اتقارۋ كەرەك, قانداي قاجەتتىلىكتەر بار ەكەنىن ءبىلىپ كەتكەن ەدىم. وبلىستىڭ بيۋدجەتىن قايتا قاراپ, وڭتايلاندىرىپ, ءتيىستى قاراجات ءبولىندى. اۋدانعا قاجەتتى دۇنيەلەردىڭ بارلىعىن ەنگىزدىك. قازىر جول جوندەۋ, جيدەبايعا انتەننالىق قۇرىلعى ورناتۋ سەكىلدى جۇمىس ءجۇرىپ جاتىر. مەرەيتوي قارساڭىندا پايدالانۋعا بەرىلەدى. 180 جىلدىققا وراي ەلىمىزدەن, ءتىپتى شەتەلدەردەن دە كەلەمىز دەپ وتىرعان قوناق كوپ. سوندىقتان مەرەيتويدى جوعارى دەڭگەيدە وتكىزۋىمىز كەرەك. بۇگىن ءۇش اي بۇرىنعى قاجەتتىلىكتەرگە بولىنگەن قاراجات قالاي يگەرىلىپ جاتقاندىعىن كورىپ, تانىسۋعا كەلدىم. جوسپارعا ساي جۇمىس جالعاسا بەرەدى», دەدى ءوڭىر باسشىسى.
بيىل اۋداندا بىرقاتار ينفراقۇرىلىمدىق جوبالار قولعا الىنعان. وبلىستىق ماڭىزى بار «اياگوز-قاراۋىل-سەمەي-قاينار» اۆتوموبيل جولىنىڭ 84-99 شاقىرىمى مەن «سەمەي-قاراۋىل» جولىنىڭ 97-117 شاقىرىمى ارالىعىنا ورتاشا جوندەۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر. ال قاراۋىل اۋىلىندا ۇزىندىعى 3 شاقىرىمعا جۋىق ەكى كوشەگە اسفالت توسەلسە, توقتامىس اۋىلىنا كىرەبەرىس 5 شاقىرىم جول مەن ەلدى مەكەننىڭ ءبىر كوشەسىنە اسفالت سالىنىپ جاتىر. ءوڭىر باسشىسى جول جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ بارىسىن كورىپ, مەردىگەرلەرگە ۋاقتىلى ءارى ساپالى اياقتاۋدى تاپسىردى.
سەمەيدەن 200 شاقىرىم شالعايداعى توقتامىس اۋىلىندا قازىر 600-گە جۋىق تۇرعىن بار. ءوڭىر باسشىسى مەكتەپ مۇعالىمدەرىمەن, اۋىل اقساقالدارىمەن كەزدەسىپ, پىكىر الماستى.
«توقتامىس – اباي اۋدانىنىڭ ەڭ شەتكى اۋىلدارىنىڭ ءبىرى. وسىنداعى حالىقتىڭ احۋالىمەن تانىسايىن, وزدەرىڭىزبەن جۇزدەسەيىن دەپ ارنايى كەلىپ وتىرمىن. بىلتىر اۋىلدارىڭىزعا ينتەرنەت قوسىلدى. بيىل اۋىلدىڭ جولىن جاساۋعا اقشا بولدىك. اباي كوشەسىندە ءبىر شاقىرىمعا جۋىق جولعا العاش رەت اسفالت توسەلىپ جاتىر. وسى باعىتتاعى جۇمىستى جالعاستىرامىز. وڭىردەگى اۋىلداردىڭ ەشقايسىسى نازاردان تىس قالمايدى», دەدى وبلىس اكىمى.
اباي ەلىندەگى ەرەكشە تاريحي ءارى ەمدىك ورىنداردىڭ ءبىرى قوڭىر اۋليە ۇڭگىرى دە نازاردان تىس قالعان جوق. اباي اۋدانىنىڭ توقتامىس اۋىلى اۋماعىنداعى اقتاس تاۋىنداعى قوڭىر اۋليە ۇڭگىرىنىڭ تەرەڭىندە ورنالاسقان جەر استى كولى ءوزىنىڭ ەمدىك قاسيەتتەرىمەن تانىمال. كولدىڭ تەمپەراتۋراسى جىل ون ەكى اي 5-7 گرادۋستان اسپايدى. مۇندا ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن جانە شەتەلدەردەن تۋريستەر كەلەدى. قوڭىر اۋليە ۇڭگىرى «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا «قازاقستاننىڭ 100 كيەلى نىسانىنىڭ» قاتارىنا ەنگەن. تۋريستىك ماۋسىمدا تاريحي ورىندى شامامەن
9 مىڭعا جۋىق ادام تاماشالايدى ەكەن.
«قوڭىر اۋليە – اباي وبلىسىنداعى تۋريستەر ەڭ كوپ كەلەتىن ەرەكشە ورىنداردىڭ ءبىرى. وسىنداي تابيعي-مادەني نىسانداردى جاڭعىرتۋ ارقىلى ىشكى ءتۋريزمدى جانداندىرۋعا تولىق مۇمكىندىك بار. حاكىم ابايدىڭ 180 جىلدىق مەرەيتويىنا ەلىمىزدىڭ ءار ايماعىنان, شەتەلدەن دە قوناقتار كەلەدى. سوندىقتان بۇل جەر زامان تالابىنا ساي بولۋى كەرەك. تۋريزم باسقارماسىنا اباي اۋدانى اكىمدىگىمەن بىرلەسىپ جاڭارتۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدى تاپسىرامىن», دەدى ب.ءۋالي.
ال ءبىز دە رەتى كەلگەندە اباي ساياباعىندا بولىپ, «اۋىلىنا قاراپ – ازاماتىن تانى» جوباسى اياسىندا جۇزەگە اسىپ جاتقان الەۋمەتتىك نىساننىڭ قۇرىلىسىنا جانە اۋداندىق مادەنيەت ۇيىندە جۇرگىزىلىپ جاتقان جوندەۋ جۇمىستارىنا كۋا بولىپ قايتتىق.
اباي وبلىسى
