«التىن ادام» انيماتسيالىق ءفيلمى – جاس ۇرپاقتىڭ بويىندا وتانسۇيگىشتىك پەن ۇلتتىق مۇراعا قىزىعۋشىلىقتى وياتاتىن الەۋمەتتىك ماڭىزى بار جارقىن جوبالاردىڭ ءبىرى.
فيلم «التىن ادام» دەپ اتالعانىمەن, ونى ەسىك قورعانىنان تابىلعان اتاقتى ارتەفاكتىمەن بايلانىستىرۋدىڭ ەش قيسىنى جوق. ادام بويىنداعى ەڭ قاستەرلى قاسيەتتەر ۇلعايا كەلە, الەمدى ۇستاپ تۇراتىن ۇلى قۇندىلىقتارعا اينالىپ, حالىق اراسىندا «التىن ادام» اتالىپ كەتەتىنىن شىتىرمان وقيعاعا تولى بىرەگەي تۋىندى تاماشا تۇسپالدايدى.
ساقتاردىڭ تاريحىن, مادەنيەتىن, جاۋىنگەرلىك ونەرىن بەينەلەگەن ءفيلمنىڭ باس كەيىپكەرى اڭقىلدىڭ باسىنان كەشكەن وقيعاسى تىم شيەلەنىستى باستالادى. «ماڭگىلىك وتتى» ىزدەپ ءحانتاڭىرى شىڭىنا اتتانعان ساق جاۋىنگەرىنىڭ قيال-عاجايىپقا قۇرىلعان وقيعاسى جاڭا حيكايالارمەن جەتىلدىرىلىپ, جىلدام ورىستەپ وتىرادى. اكەسى انتەي قاعاننىڭ تاق مۇراگەرى اتانىپ, ناعىز جاۋىنگەر بولۋ ءۇشىن 13 جاستاعى بوزبالا اڭشىلىققا اتتانىپ, قار بارىسىنىڭ تەرىسىن يىعىنا جامىلىپ كەلۋگە مىندەتتى. ىقىلىم زاماننان بەرى جالعاسقان وردا ءداستۇرى سولاي بۇيىرادى. بىراق اڭقىلدىڭ قۇلاشتاپ اتقان جەبەسى جەردەگى ءتىرى جاننىڭ ءبىرىن دە جاناپ وتپەستەن, كوك اسپانداعى بۇلتتاردىڭ ءوزىن كوكتەپ ءوتىپ, كوز جەتپەيتىن بۋالدىر بەلگىسىزدىككە باتىپ كەتەدى. مۇنى ءتاڭىردىڭ تۇسپالىنداي قابىل العان اڭقىل قورمالدا قاماۋلى تۇرعان بارىستى ولتىرۋدەن دە باس تارتادى. حال ۇستىندە جان تاپسىرعالى جاتقان حان اكەسى بالاسىنىڭ بۇل ءىسىن السىزدىككە ياكي ادىلدىككە جاتقىزارىن بىلمەي دال بولادى. اناسى ۇلىن ابىرويسىزدىقتان قۇتقارۋدىڭ امالىن جاساۋدى ويلاپ جۇرگەندە, حالىق قاعانسىز قالىپ, ساقتارعا قالىڭ جاۋ قاتەر ءتوندىرىپ, اندىزداپ ەل شەتىنە كەلەدى...
جول بويى ول دوستارى مەن قارسىلاستارىن كەزدەستىرىپ, سان ءتۇرلى سىناقتان وتەدى, شىنايى جاۋىنگەرگە اينالىپ, ساق دالاسىنا تونگەن ز ۇلىمدىقتى جەڭەدى. ءتاڭىردىڭ ديدارىن كورۋدەن ءۇمىتتى ولارعا ماڭگى مۇزدى جىلداردىڭ جۇمباعىن شەشۋگە تۋرا كەلەدى: ادىلدىك پەن شىندىقتان, جاۋىنگەرلىك ەرلىكتەن وزگە مىناۋ الەمدى ۇستاپ تۇرعان قانداي كۇش؟ اڭقىل ونىڭ دا جۇمباعىن شەشتى – ىزگىلىك. ءتاڭىر بەينەسىندەگى قۇدىرەتتى كۇش اڭقىلدىڭ جۇرەگىنە اناسىنىڭ سۇتىمەن سىڭگەن ادامگەرشىلىگىن ادىلەتتى باعالاعان ەكەن. ءتاڭىر ونىڭ ءبىر كەزدەگى اسپانعا ۇشىپ, كوزدەن عايىپ بولعان جەبەسىنە قۇت دارىتىپ وزىنە قايتارادى. قايعىدان قۇسا بولىپ قازا بولعان اياۋلى اناسىنىڭ دا كەۋدەسىنە جان ءبىتىپ, قايتا تىرىلەدى.
«التىن ادامنىڭ» وقيعاسى قويۋ, ديناميكاسى جىلدام, ءبىر تىنىسپەن جالىقتىرماي جەتەلەپ وتىرادى. كونە ساقتاردىڭ تاريحى, مادەنيەتى مەن ار-نامىس تۋرالى تۇسىنىگى كوركەم ءارى اسەرلى تۇردە اشىلادى. باس كەيىپكەر اڭقىل – جاس كورەرمەنگە باتىلدىق پەن ەرلىكتىڭ, ادالدىق پەن رۋحاني كۇشتىڭ ۇلگىسى ىسپەتتەس.
ءفيلمنىڭ رەجيسسەرلەرى تۇردىبەك مايدان, تىلەك تولەۋعازى جانە ستسەناري اۆتورلارى ءانناس باعدات, ۇلاربەك نۇرعالىم بۇل جوبامەن ۇزاق ۋاقىت جۇمىس ىستەگەن. «جوبا 2019 جىلى باستالىپ, وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا اياقتالدى. ءبىر قاراعاندا, بەس جىلعا تاياۋ ۋاقىت جۇمسالعانىمەن, 40-تان اسا ادام ناقتى 182 كۇن جۇمىس ىستەدى. ءفيلمنىڭ ماقساتى – تاريحي قۇندى جادىگەرىمىز التىن ساۋىتتى نەگىزگە الا وتىرىپ, جاس كورەرمەندى «التىن ساۋىتتى قانداي ادام كيگەن, ونى كيۋ ءۇشىن بويدا قانداي لايىقتى قاسيەت بولۋى كەرەك؟» دەگەن ساۋالدىڭ توڭىرەگىندە ويلاندىرۋ. «التىن ساۋىتتى پاراساتى تۇنعان, ەرلىك جاساي الاتىن, باتىرلىعى, ادىلدىگى بار ادام عانا كيۋگە لايىقتى بولعان. ياعني التىن ادام – التىنمەن اپتالىپ, كۇمىسپەن كۇپتەلگەن سىرتى جىلتىر ادام ەمەس, ونىڭ ىشكى رۋحى, ادامگەرشىلىگى مىقتى بولسا عانا, وسى اتقا لايىق دەگەن يدەيانى ناسيحاتتايمىز», دەيدى تىلەك تولەۋعازى.
«التىن ادام» كينو ونەرىندەگى ەڭ كۇردەلى ءستيلدىڭ ءبىرى – كلاسسيكالىق سۋرەت ۇلگىسىندە سالىنىپ, تۇسىرىلگەن. كەيىپكەردىڭ ارەكەتىن, قيمىل-قوزعالىسىن, ءار وقيعانىڭ ءوربۋىن ساتىلاپ بەينەلەپ, تۇتاس وقيعانى قۇراستىرۋ قاجىرلى ەڭبەك پەن قىرۋار ۋاقىتتى تالاپ ەتەدى. رەجيسسەردىڭ ايتۋىنشا, ءبىر سەكۋند ءۇشىن 24 سۋرەت سالىنادى. ال 1,5 ساعاتقا جۋىق جۇرەتىن تولىقمەترلى «التىن ادامدى» ازىرلەۋ بارىسىندا 110 مىڭعا جۋىق سۋرەت سالىنعان.
اتالعان جابىق كورسەتىلىم — وتاندىق انيماتسيانى دامىتۋعا, ساپالى كونتەنتتىڭ سالماعىن ارتتىرۋعا جانە كورەرمەننىڭ جاڭا بۋىنىن تاربيەلەۋگە باعىتتالعان مادەني باستامالاردىڭ ءبىر بولىگى. شىعارماشىلىق توپ جاڭا تۋىندى ارقىلى بالالاردى ىزگىلىككە باۋلۋدى, وتانسۇيگىشتىك مىنەز قالىپتاستىرۋدى كوزدەيدى. «التىن ادام» 5 ماۋسىمنان باستاپ ەلدىڭ بارلىق كينوتەاترلارىنىڭ ەكرانىنان كورسەتىلە باستايدى.
الماتى
