پىكىر • 25 اقپان, 2025

مۇنداي قالامگەردى ۇلتى ۇمىتپايدى

72 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

دۋلاتتىڭ قازاق ادەبيەتى مەن مادە­نيەتىنە, قوعامدىق ومىرىنە سىڭىرگەن ەڭ­بەگى ولشەۋسىز. قۇداي بەرگەن تالانتىن, مادەنيەتىن, ءبىلىمىن – ءبارىن سارقىپ جۇمسادى. ادەبيەتتىڭ ىرگەسىن كەڭەيت­تى. قازاق دراماتۋرگياسىن ۇلكەن بيىككە كو­تەردى. الەمگە شىعاردى. درامالارى ەۋروپانىڭ ءبىراز ساحنالارىندا, انگليا­دا, كورەيادا, تاۋەلسىز مەملەكەتتەر وداق­تاستىعىندا قويىلدى. دۋلاتقا دەيىن قازاق دراماتۋرگياسى ءبۇيتىپ الەمدى ارا­لاعان جوق. ءبىزدىڭ قازاق ونەرىندە درا­ماتۋرگيانىڭ نەگىزگى وزەگىن ۇستاپ قالعان وسى دۋلات بولدى.

مۇنداي قالامگەردى ۇلتى ۇمىتپايدى

سۋرەت: turkystan.kz

ونىڭ ەڭ العاشقى پەسالا­رى­نىڭ ءبىرى «اپكەنى» كورگەندە ءبىز سوعىستان كە­يىنگى ۇلت ءومىرىن, ءوز ءومىرىمىزدى قايتا كور­گەندەي بولدىق قوي. شىنايى شەبەر ەدى. «تىرشىلىك», «دەرمەنە», «سۇيەكشىلەرگە» قاراساڭ, تاقى­رىبى وتانسۇيگىشتىككە شا­قىر­مايتىن شىعارما سياقتى. وقىپ كور­سەڭ, قازاعىڭنىڭ عۇر­پى, قازا­عىڭنىڭ تىرشىلىگى, كەيىپ­كەرلەرى نە اتاعى جوق, نە بەدەلى جوق, نە ۇلكەن قىزمەتكەر ەمەس, جاي عانا ادامدار. بىراق قازاقتى ءوسىرىپ جاتقان اۋىلداعى سول ادامدار. سولاردى كورسەتە ءبىلدى. ريزا بولدىق.

دۋلاتپەن جارتى عاسىردان استام بىرگە جۇر­دىك. ءاي-ءشاي دەسكەنىمىز جوق. حالىق ۇلكەن جازۋشىسىنان, ۇلكەن ونەرپازى­نان ايىرىلىپ جاتسا, تولەن, كادىربەك – ءبارىمىز ۇلكەن دوسىمىزدان ايى­رىلدىق. جەر قوينىنا بەرەتىن كەزدە ەل « ۇلى­ جازۋشى ەدى, ۇلى شەبەر ەدى» دەدى. ەلگە ەش­كىم ولاي ايت دەگەن جوق. حالىق كوكەيىندەگى ءسوزىن ايتتى.

قازاقتىڭ ۇلى جازۋشىسىنىڭ ەكىن­شى ءومىرى باستالدى. ونىڭ حا­لىققا سىڭىر­گەن ەڭبەگىن بالالارىمىز, نەمەرە-شو­بەرەلەرىمىز, بولاشاق ۇرپاق وقۋ كەرەك. بۇگىنگى ۇرپاق كورىپ-بىلمەگەن سوعىستان كەيىنگى قازاق ءومىرىن قانىن تامىزىپ, اينىتپاي سۋرەتتەگەن دۋلات بولا-تۇعىن. ءبىزدىڭ زامانداستار اراسىنان ورالحان ەكەۋى ءبىرىنشى بولىپ اعالارىمىزدىڭ ءىلتيپاتىنا ءىلىندى. سولاردىڭ سەنىمىنە يە بولدى. سول سەنىمدى بۇلار ۇلكەن ابىرويمەن اقتادى.

تاۋەلسىزدىك العان جىلدارى تەڭسەلىپ قالدىق قوي. مەملەكەتىمىز دە جول تاپپاي, ءوزىمىز دە قينالدىق. سولاي داعدار­عان كەزىمىزدە دۋلات ەلدى ماقا­لالارىمەن دەمەدى. ءجيى-ءجيى ما­قالا جازدى. ءبىزدىڭ ءبارىمىز «قىز­­دارىمىز بەتىمەن كەت­تى, سا­يىن كوشەسىنىڭ بويىندا تۇرىپ الدى» دە­گەنىمىزدە, دۋلات «Egemen Qazaqstan» گازەتىنە ماقالا جاريالادى. «قىزداردى قور­عايتىن ۇل­دارىمىز قىزداردى وزدەرى قورلاپ جاتىر» دەدى. قىز­داردى قور­عاي الماعان, كەلىنشەكتەردى قورعاي ال­­ما­عان ەركەكتەر ەدى عوي. ەلدى نامىسقا شا­­قىر­­عان ونداي جالاۋلى سوزدەرى دە ۇمىتىل­مايدى.

دۋلات قاشان دا قيىنشىلىقتى ەل-جۇرتى­مەن بىرگە كوردى, بىرگە كوتەرىستى. سونداعى بار ويى وسى ەلدى دۇرىس دارەجەگە جەتكىزۋ بولدى. جول كور­سەتىپ, ءجون سىلتەي ءبىلدى. كەزىندە قانشاما ەل مەن جەردى ارالادىق. سونىڭ بارىندە حالىق دۋ­لاتتى تانيتىن, سوزىنە قۇلاق اساتىن. ويت­كەنى ول كوپشىلىكتىڭ كوكەيىندەگى ءسوزدى ايتىپ, ء­جون سىلتەيتىن.

تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ العاشقى جىلدا­رىن­دا قالامگەر ەكەندەرىن ۇمىتىپ كەت­­كەن جازۋشىلار بولدى. دۋلات ولاي ەت­كەن جوق, بەس قارۋىن تاستامادى, جاسانىپ جاۋعا شاپتى. ءسوز-سەمسەرىمەن جىگەر بەر­­دى. مۇنداي ۇلدى حالقى ۇمىتپايدى. ءبىز دە ۇمىتپايمىز. جاتقان جەرى جايلى بول­سىن.

 

بەكسۇلتان نۇرجەكە,

مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى

سوڭعى جاڭالىقتار