تانىم • 14 قاڭتار, 2025

عالام عاجاپتارى: ءبىر تۇندىك دانىشپان

100 رەت
كورسەتىلدى
1 مين
وقۋ ءۇشىن

الەمگە ايگىلى «مارسەلەزانىڭ» ­عا­­جا­­­يىپ مۋزىكاسىن فرانتسۋز ­ار­ميا­­­­سى­­نىڭ قاتارداعى كاپيتانى رۋجە دە ليل ءبىر ءتۇن ىشىندە جازىپ بىتىر­گەن.

عالام عاجاپتارى: ءبىر تۇندىك دانىشپان

ءبىر قىزىعى, ول قالعان ومىرىندە بۇدان وزگە ەشتەڭە جازىپ جارىتپاپتى. ەسەسىنە مارسەل توپىراعىندا تۋعان مارعاسقا مۋزىكانتتىڭ بۇل تۋىندىسى 1795 جىلى فرانتسيانىڭ ۇلتتىق گيمنى رەتىندە بەكىتىلگەن. سودان باستاپ جىگەرلى اۋەن بۇكىل الەمدە بوستاندىق پەن تەڭدىكتىڭ سيمۆولىنا اينالدى. وسىلايشا, رۋجە دە ليل ءبىر تۇندە جازىلعان ءبىر عانا تۋىندىسىمەن تاريحتا قالدى.

 

اۆتورعا باعىنبايتىن كەيىپكەرلەر

پر

ادەبيەتتە مىنەزى ابدەن دارالانعان قا­ھار­ماندار تەك ءوز قالاۋىمەن عانا ارە­­كەت جاسايدى. كەي كەزدەرى ءتىپ­تى, اۆتور­­­­دىڭ ىقتيارىن نازارعا الماي­دى.

ماسەلەن, اننا كارەنينا لەۆ تولستوي­دىڭ اۋەلگى جوسپارى بويىنشا «ادام تۇڭىل­­گەن­دەي بۇزىق ايەل» بولۋعا ءتيىس ەدى. شىن تۇل­­عا­سىن, مىنەزىن دارالاي كەلگەندە تار­تىم­­­دى بەينە بولىپ شىققان. ال «ەۆگەني ونە­­گين­دەگى» تاتيانا پۋشكيننىڭ ءوزىن تاڭ­عال­­­دىرىپ, «توسىننان» كۇيەۋگە شىقتى. تۋر­­­گە­نەۆتىڭ بازاروۆى بولسا, ­اۆتور­دى امال­­­سىز «باعىندىرىپ», وعان ءوز اتى­نان كۇن­­دە­لىك جازدىرىپ وتىرعان. جازۋ­شى­لار قا­ۋى­مى پەرسوناجداردىڭ مۇنداي «بۇ­لى­گىنەن» كىتاپ­تىڭ ەڭ قىزىق بەتتەرى تۋاتىنىن جاسىر­مايدى.

 

مىنسىزدىككە ۇمتىلىس

اپ

چەحوۆ «جازۋ ونەرى – سىزىپ تاستاۋ ونەرى» دەپ بەكەر ايتپاسا كەرەك. ويتكەنى وڭدەۋ, جوندەۋ, تۇزەۋ, كۇزەۋ – شىعارمانى شىڭداي تۇسەدى.

ماسەلەن, «شەگىرەن بىلعارىنى» بال­زاك­ باستان-اياق قايتا جازعانداي, توعىز رەت ادام تانىعىسىز وزگەرىسكە ۇشىراتقان. ال گوگول «رەۆيزورىن» بەس رەت, فلوبەر «يرو­ديا­داسىن» ون رەت, گوركي «اناسىن» التى رەت تۇبەگەيلى وزگەرتىپ, جەتىلدىرە تۇسكەن. 

سوڭعى جاڭالىقتار