مۇناي سۇرانىسىنا الەمدىك ەكونوميكالىق ءوسىم مەن ونەركاسىپتىك ءوندىرىس دەڭگەيى تىكەلەي اسەر ەتەدى. ودان كەيىن گەوساياسي تۇراقسىزدىق پەن مۇناي باعاسىنداعى وزگەرىستەر دە بار.
بۇل كەزەڭدە دە سول جاعداي. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, 2025 جىلى الەمدىك ەكونوميكا ءوسىمىنىڭ باياۋلاۋى, وپەك+ قۇرامىنا كىرمەيتىن ەلدەردە ءوندىرىستىڭ ۇلعايۋى ۇلارداي شۋلاتپاق. تاياۋ شىعىستاعى قاقتىعىستار, حالىقارالىق سانكتسيالارداعى وزگەرىستەر نارىقتى تالان-تاراجعا سالادى.
سولتۇستىك امەريكا كومپانيالارى ەكونوميكالىق, ينفراقۇرىلىمدىق فاكتورلارعا بايلانىستى ءوندىرىستى شەكتەۋگە نيەتتى كورىنەدى. ال قىتايدىڭ ۇلتتىق مۇناي كومپانيالارى, كەرىسىنشە, 2025 جىلعا قاراي مۇنايدى 3%-عا, گاز ءوندىرۋدى 9%-عا ارتتىرۋدى جوسپارلاپ وتىر. ءبىزدىڭ ەلگە كەلەر بولساق, جوسپارلى ءوندىرۋ كورسەتكىشىنە جەتە الماۋ مۇناي ەكسپورتىنا ەداۋىر ىقپال جاسادى. ماسەلەن, ەسەپتى كەزەڭدە 63,2 ملن توننا مۇناي ەكسپورتتالدى. وتكەن جىلى بۇل 64,3 ملن توننا ەدى. ەسكە سالا كەتەيىك, ەلىمىز وپەك+ ەلدەرىمەن كەلىسىمگە كەلگەن, ياعني مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋعا ءتيىس.
ەنەرگەتيكا ءمينيسترى الماسادام ساتقاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, بيىل مۇناي ءوندىرۋدىڭ كولەمى 87,8 ملن توننانى قۇراعان.
«كورسەتىلگەن كەزەڭدە مۇناي جانە كوندەنسات ءوندىرۋ كولەمى 80,5 ملن توننانى نەمەسە وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 98%-دى (82,2 ملن توننا) قۇرادى. تەڭىزدە 25,9 ملن توننا مۇناي ءوندىرىلدى, بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 97,9%-دى (26,5 ملن توننا) قۇرادى. قاشاعانداعى مۇناي ءوندىرۋ كولەمى 15,8 ملن توننانى نەمەسە وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 92,8%-دى (17,1 ملن توننا) قۇرادى. قاراشىعاناق جوباسىنىڭ كورسەتكىشى 11,1 ملن توننانى نەمەسە وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 100,9%-دى (11 ملن توننا) قۇرادى.
بىلتىرمەن سالىستىرعاندا, ءوندىرۋ دەڭگەيىنىڭ تومەندەۋىنە 2024 جىلى ءىرى كەن ورىندارىندا كۇردەلى جوندەۋلەر جۇرگىزۋ اسەر ەتتى. اتاپ ايتساق, تەڭىزدە بولاشاق كەڭەيتۋ جوباسىنىڭ جوسپارلانىپ وتىرعان ىسكە قوسىلۋىنا بايلانىستى مامىر, تامىز ايلارىندا جالپى ۇزاقتىعى 50 كۇن جوندەۋ جۇرگىزىلدى. قاشاعاندا 21 كۇنگە تولىق توقتاۋمەن سلاگ-كەتچەردى اۋىستىرۋ جۇزەگە اسىرىلدى.
بۇدان بولەك, قاراشىعاناق كەن ورنىنداعى جوسپاردان تىس توقتاۋ, ورىنبور گاز وڭدەۋ زاۋىتىنداعى شەكتەۋلەر, كاسپي قۇبىر كونسورتسيۋمىنىڭ جوسپارلى-پروفيلاكتيكالىق جۇمىس ماقساتىندا توقتاۋى, تەڭىز كەن ورنىنىڭ ەكىنشى بۋىن زاۋىتىنداعى جوندەۋ جۇمىستارى ءوندىرىستىڭ تومەندەۋىنە اسەر ەتتى.