فەستيۆالدىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا وتاندىق كينويندۋستريانىڭ دامۋىنا قوسقان ۇلەسى مەن كورسەتكەن قولداۋى ءۇشىن كسرو حالىق ءارتىسى ءاسانالى اشىموۆكە, «تۇران» ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى راحمان الشانوۆقا جانە بەلگىلى رەجيسسەر وراز ابىشەۆتىڭ ۇلى قانات ابىشەۆكە اتاۋلى سىيلىقتار تابىستالدى.
ءحىى حالىقارالىق «Bastau» كينوفەستيۆالىنىڭ قازىلار القاسىنا رەسەي كينەماتوگرافيستەر وداعىنىڭ جانە وزبەكستان كينوقايراتكەرلەر وداعىنىڭ مۇشەسى, بەلگىلى رەجيسسەر راشيد ماليكوۆ توراعالىق جاسادى. سونداي-اق حالىقارالىق قازىلار قۇرامىندا رەسەي كينووپەراتورى بوريس ليتوۆيچەنكو, قىرعىزستان كينوسىنىڭ پروديۋسەرى ءارى ستسەناريست دالميرا تىلەپبەرگەن, قازاقستان كينو سىنشىسى وراز كەرەيباەۆ جانە وتاندىق رەجيسسەر ولجاس بايالباەۆ بولدى. كاسىبي قازىلار القاسىمەن بىرگە جەتى ستۋدەنتتەن جاساقتالعان قوسالقى قازىلىق توپ تا قاتار جۇمىس ىستەدى.
«ارمان» كينوتەاترىندا وتكەن كينوفەستيۆال سالتاناتى الينا مۋستافينانىڭ «ونىڭ اكەسىنە, مەنىڭ ارعى اتاما, ونىڭ ارعى اتاسىنا پىراندىك» دەرەكتى فيلمىمەن اشىلدى. بيىل قازان ايىندا وڭتۇستىك كورەيانىڭ بۋسان حالىقارالىق كينوفەستيۆالىندە پرەمەراسى وتكەن ءفيلمنىڭ وقيعاسى تىڭ ءارى تارتىمدى. ليابيبا اتتى ورتا جاستاعى ايەل قىزى مەن نەمەرەسىن الىپ, اكەسى جەرلەنگەن باۋىرلاستار زيراتىن تابۋ ءۇشىن قازاقستاننان پولشاعا ساپار شەگەدى. جولدا تاتارستان جەرىندەگى تۋعان اۋىلىنىڭ توپىراعىن باسىپ, الىسقا اتتانىپ بارا جاتقان ءۇش بۋىننىڭ وكىلى اتالارىنىڭ مۇردەسىن عانا ىزدەپ بارا جاتقان جوق, ءبىرىن-ءبىرى جوعالتىپ العان ۇرپاقتىڭ اراسىنداعى اجىراپ قالعان تۋىستىق بايلانىستى قايتا تاۋىپ, جالعاۋعا نيەتتى. ۇزىن جولدىڭ ۇستىندەگى ساپاردا ءۇش ۇرپاق وكىلىنىڭ جانىنا وشپەستەي ەتىپ كەڭەستىك جۇيە سالعان پوستكولونيالدى جاراقاتتىڭ اۋىر زاردابى ايقىن كورىنەدى. تامىرىن جوعالتىپ العان ۇشەۋ وزدەرىنىڭ بىرەگەيلىگىن, تۋعان شاڭىراق پەن ءوز ءۇيى عانا سىيلاي الاتىن ەركىندىك سەزىمىن ىزدەيدى.
الەمنىڭ ءار تۇكپىرىنەن كەلىپ, كينوفەستيۆالعا قاتىسقان جاس تالانتتاردىڭ كوركەم جوبالارى تاقىرىپ, مازمۇن, يدەيا جاعىنان الۋان ءتۇرلى. مىسالى, «The Tie» فيلمىندە چەنگيز دەگەن پروكۋروردىڭ كولىگى ايدالادا قۇم ىشىندە بۇزىلىپ قالادى. اپتاپ ىستىق, اڭىزاق جەلدىڭ وتىندە سالى سۋعا كەتىپ, كۇنى بويى كۇتكەندە, ۇشقان قۇستان باسقا دوڭگەلەگەن ءبىر كولىك تە وتپەي, ابدەن ءتوزىمىن تاۋىسادى. كەنەت كوز ۇشىندا «كومەكتەسەدى-اۋ» دەپ كۇتكەن كولىگى كورىنىپ, قولىن بۇلعاعاندا, ىشىنە سوتتالعان قىلمىسكەرلەردى تيەگەن تۇرمە اۆتوبۋسى بولىپ شىعادى...
«بۋرۋل» فيلمىندە اۋىلداعى ورتا مەكتەپتىڭ وقۋشىسى بۋرۋل كۇرەسپەن شۇعىلدانادى. جاتتىقتىرۋشى ونىڭ ەرلەر اينالىساتىن زالدا شۇعىلدانۋىنا رۇقسات بەرمەيدى, سوندىقتان وقۋشى قىز ۇيىندە جاتتىعۋعا ءماجبۇر. بۋرۋلدىڭ اكەسى دە «كۇرەس قىزدار اينالىساتىن ونەر ەمەس» دەپ قاتاڭ تىيىم سالعان. بۋرۋلمەن بۇل جونىندە بىرنەشە رەت سويلەسىپ كورمەك تە بولادى, بىراق قىزى اكە قارسىلىعىنا قۇلاق اسقىسى كەلمەيدى. كوپ ۇزاماي كەنەت كورشى اۋىلدىڭ بالاسى بۋرۋلدى الىپ قاشىپ كەتەدى...
فەستيۆالدىڭ كونكۋرستان تىس باعدارلاماسى اياسىندا رەجيسسەر ەلزات ەسكەندىردىڭ «اۆەل» اتتى تولىقمەترلى ءفيلمىنىڭ پرەمەراسى بولىپ ءوتتى. كينولەنتانىڭ سيۋجەتى كەڭەس وداعى قۇلاعاننان كەيىنگى قازاق اۋىلدارىن جايلاعان حاوس تۋرالى باياندايدى. بۇل پوەتيكالىق كارتينا تاعدىرى تاريحتىڭ اۋقىمدى وقيعالارمەن تىعىز بايلانىسقان «كىشكەنتاي ادامداردىڭ» ءومىرىن شىنايى بەينەلەۋدى مۇرات تۇتقان.
ءتورت كۇن بويى ەڭ ۇزدىك كوركەم جوبالاردىڭ جارمەڭكەسىنە اينالعان كينوفەستيۆالدىڭ «ۇزدىك قىسقامەتراجدى فيلم» اتالىمىندا باس سىيلىقتى پولشالىق رەجيسسەر دومينيك ميرەتسكيدىڭ «Son of Happiness» كارتيناسى جەڭىپ الدى. ەڭ «ۇزدىك انيماتسيالىق تۋىندى» بولىپ ۋكراينالىق ء«وبىرۋچ» ءفيلمى اتاندى. ال دەرەكتى فيلمدەر سەكتسياسىندا باس جۇلدەنى وتاندىق «Menin Terminatorsham» كارتيناسى ۇتتى. سونىمەن بىرگە قازىلار القاسى سلوۆاكيادان كەلگەن «كاسىبي اتا-انا» اتتى تۋىندىنى ەرەكشە اتاپ ءوتتى. «كينودا ەڭ قيىنى – باستاۋ. سول سەبەپتى ءبىزدىڭ باستى ماقساتىمىز وسى دارىندى جاستاردىڭ العاشقى قادامىنا قولداۋ كورسەتۋ, دامىتۋ, ولاردى تانىتۋ. بۇل – قاجىرلى ەڭبەك. ۇيىمداستىرۋدىڭ قيىندىقتارىنا, قاراجاتتىڭ جوقتىعىنا قاراماستان, بيىل فەستيۆالدى تازا ەنتۋزيازممەن ءوزىمىز وتكىزدىك. بىزگە دەم بەرگەن بۇكىل سەرىكتەستەر مەن قولداۋشىلارعا مىڭ العىس», دەپ اتاپ ءوتتى «Bastau» كينوفەستيۆالىنىڭ پرەزيدەنتى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى سەرگەي ءازىموۆ.
فەستيۆالدا جۇمىس ىستەگەن ستۋدەنتتەردىڭ قازىلار القاسى دا ءوز جەڭىمپازدارىن تاڭدادى. جاستاردىڭ تاڭداۋى پولشادان كەلگەن تاعى ءبىر كارتينا – الەكساندر پاكۋلسكيدىڭ «Hi grandpa» ءفيلمى. ستۋدەنتتەر, سونىمەن قاتار دەبيۋتانت ماحامبەت مىرزانىڭ «قاراشا» اتتى تۋىندىسىنا دا ايرىقشا نازار اۋداردى. «بۇل – مەنىڭ دەبيۋتتىك جۇمىسىم. ءبىرىنشى كۋرستا تۇسىرگەنمىن. قازىر ونەر اكادەمياسىندا ەكىنشى كۋرستا وقيمىن. مۇنداي كينوبايگەگە وسىمەن ءۇشىنشى رەت قاتىسىپ وتىرمىن. ماسكەۋدە جانە كۇنى كەشە تۇركيادا بولدىم. بىراق العاشقى جۇلدە قازاقستاننان بۇيىردى. بۇل – مەن ءۇشىن ۇلكەن مارتەبە. مەنىڭ ءفيلمىم اۋىلدا ادال ەڭبەكپەن ءومىر سۇرەتىن اتا مەن اجە تۋرالى», دەيدى دەبيۋتانت, تانىمال تيكتوكەر ماحامبەت مىرزا.
سونىمەن قاتار تۇركيانىڭ «Vaziyet» اتتى تۋىندىسى نەتپاك – ازيا كينوسىن ىلگەرىلەتۋ جونىندەگى دۇنيەجۇزىلىك ۇيىمنىڭ جۇلدەسىن جەڭىپ الدى. ال فەستيۆال پرەزيدەنتىنىڭ «جارقىن دەبيۋت» اتتى ارنايى جۇلدەسىمەن وتاندىق رەجيسسەر الينا مۇستافينا «ونىڭ اكەسىنە, مەنىڭ ارعى اتاما, ونىڭ ارعى اتاسىنا پىراندىك» دەرەكتى ءفيلمى ءۇشىن ماراپاتتالدى.
فەستيۆال شەڭبەرى اياسىندا قىسقامەترلى كوركەم جانە دەرەكتى دەبيۋتتىك فيلمدەر جوباسىمەن كەلگەن جاس رەجيسسەرلەرگە ارنالعان «Almaty Film Lab» شەبەرحاناسى بيىل ەكىنشى رەت جۇمىس ىستەدى. ال 14 جەلتوقسان كۇنگى فەستيۆالدىڭ جابىلۋىندا AlmaU-ءدىڭ Atrium Grand Hall-ىندا وتكەن سالتاناتتى راسىمدە «Almaty Film Lab» شەبەرحاناسىنىڭ ەكىنشى پيتچينگ جەڭىمپازدارىنىڭ ەسىمدەرى اتالدى. ولار ءوز جوبالارىن ودان ءارى ورىستەتىپ, وندىرىسكە جەتكىزۋ ءۇشىن قارجىلىق قولداۋ الادى. جەڭىمپازداردىڭ قاتارىن «اياۋلىم» جوباسىمەن ميرا ابدراحمانوۆا جانە «تويىمسىز ادامدار» تۋىندىسىمەن داستان تۇسىپبەكوۆ تولىقتىردى. سالتاناتتى شارا بىلتىرعى پيتچينگ جەڭىمپازدارىنىڭ ءۇش قىسقامەترلى ءفيلمىنىڭ كورسەتىلىمىمەن اياقتالدى. ولار: ءجاميلا ساحاريدىڭ «جولاۋشىلار», يانا ءالجانوۆانىڭ «اڭ» جانە فاريزا تانايدىڭ «ادەمى» دەرەكتى تۋىندىسى. «بۇل مەنىڭ قالادان تىس جەرگە ۇزاپ شىعىپ تۇسىرگەن ەڭ العاشقى ءفيلمىم, پيروتەحنيكا قولدانعان تىرناقالدى تۇڭعىش تۋىندىم. قارجىلاندىرعان «باستاۋ» كينوفەستيۆالىنە زور العىسىمدى بىلدىرەمىن. بىزگە, دەبيۋتانتتارعا, تۇسىنىستىكپەن, توزىممەن قاراعانى – ءوز الدىنا بولەك اڭگىمە. فەستيۆالدىڭ ارقاسىندا جوباما جەتەكشىلىك جاساعان كرەاتيۆتى پروديۋسەر ديانا اشيموۆامەن تانىستىم», دەيدى كينو ونەرىندە العاشقى قادامىن باستاعان يانا ءالجانوۆا.
فەستيۆالدا جەتەكشى كينو ماماندارىنىڭ شەبەرلىك سىنىپتارى مەن حالىقارالىق كينەماتوگرافيستەردىڭ قاتىسۋىمەن دوڭگەلەك ۇستەل ۇيىمداستىرىلدى. ستۋدەنتتەر مەن دەبيۋتتىك فيلمدەردىڭ ءحىى حالىقارالىق كينوفەستيۆالى «Tanaris Production A Team» كينوكومپانيالارىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن جانە الماتى قالاسى اكىمدىگىنىڭ قولداۋىمەن وتكىزىلدى.
الماتى
