شىمكەنت • 20 قاراشا, 2024

حالىقتىڭ رۋحىن ۇشتاعان

150 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

اباي اتىنداعى شىمكەنت قالالىق ورتالىقتاندىرىلعان كوپشىلىك كىتاپحانالار جۇيەسىنىڭ ىرگەسى قالانعانىنا بيىل 70 جىل تولدى. كىتاپحانا تاريحى سوناۋ 1947 جىلدان باستالادى. سول كەزەڭدە قالا تۇرعىندارى تەمىرجول كلۋبىنا كىتاپتار اپارىپ وتكىزە باستاعان ەكەن. كەيىن كلۋب 1951 جىلى چاپاەۆ پوسەلكەسىنە كوشىرىلەدى. 1954 جىلى شىمكەنت قالالىق اتقارۋ كوميتەتىنىڭ شەشىمىمەن كىرپىش زاۋىتىندا №7, تەكس­تيل فابريكاسىندا №8 وندىرىستىك كىتاپحانالار اشىلادى. ولارعا ورىستىڭ جازۋشى-ءپۋبليتسيسى م.گوركي مەن جازۋشى ا.چەحوۆ ەسىمدەرى بەرىلەدى. 1964 جىلى گوركي كىتاپحاناسى قازىرگى ب.مومىش ۇلى كوشەسىندەگى جيىرماسىنشى ءۇيدىڭ ءبىرىنشى قاباتىنا ورنالاسادى. سودان كەيىن كىتاپحانا بولىمشەسىنىڭ سانى وتىزعا دەيىن كوبەيەدى. وتكەن عاسىردىڭ 70-80 جىلدارى حالىقتىڭ كىتاپقا دەگەن قىزىعۋشىلىعى ارتادى.

حالىقتىڭ رۋحىن ۇشتاعان

سۋرەت: ntime.kz

2005 جىلى ۇكىمەت قاۋلىسىمەن كىتاپحاناعا اباي قۇنانباي ۇلى ەسىمى بەرىلەدى. بۇل شىن مانىندە ۇلكەن تاريحي وقيعا بولدى. 2009 جىلى قالا اكىمدىگىنىڭ قاۋلىسىمەن ورتالىق كىتاپحانا كوپشىلىك كىتاپحانالار جانە بالالار كىتاپحانالار جۇيەسى بولىپ ەكىگە ءبولىندى. بۇگىنگى تاڭدا ورتالىقتاندىرىلعان كىتاپحانالار جۇيەسىندە 23 بولىمشە بار. ولاردىڭ بىرنەشەۋى مەگاپوليس­كە كەيىن قوسىلعان ەلدى مەكەندەردە ورنالاسقان. سايرام, شاپىراشتى, بازارقاقپا, جىلانبۇزعان, قىزىلجار, توعىز تۇرعىن الاپتارىنداعى مادەنيەت ۇيلەرىندە اباي كىتاپحاناسىنىڭ بولىمشەلەرى جۇمىس ىستەيدى. سونىمەن بىرگە ءتورت قوعامدىق ۇيىمدا جىلجىمالى كىتاپ بەرۋ پۋنكتەرى قىزمەت كورسەتەدى. اتاپ ايتقاندا, ولار – «Amanat» پارتياسىنىڭ قالالىق فيليالى, «تەڭ قوعام» الەۋمەتتىك قولداۋ ورتالىعى, «ىزەتتى زەينەتكەر» مەكەمەسى مەن №2 وقۋشىلار سارايى.

«ورتالىقتاندىرىلعان كىتاپحانالار جۇيەسى جىلىنا 103 مىڭ ادامعا قىزمەتىن ۇسىنادى. كەلۋشى وقىرماندار سانى 580 مىڭعا جۋىقتادى. كىتاپ قورى 554 مىڭنان اسسا, 180 مىڭعا جۋىعى قازاق تىلىندەگى كىتاپتار. مۇندا قۇندى ادەبي جادىگەرلەر, تانىمال تۇلعالاردىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىن قامتيتىن كىتاپتاردىڭ «ال­تىن قورى» ساقتالعان. وسى قوردان ماسەلەن ەڭ كونە باسىلىم الەكسەي مەرزلياكوۆتىڭ 1830 جىلى ماسكەۋدىڭ باسپاسىنان شىققان «پەسني ي رومانسى» كىتابىن, فەدور دوستوەۆسكيدىڭ 1895 جىلى باسىلعان «دنەۆنيك پيساتەليا» ەڭبەگى مەن نيكولاي گوگولدىڭ 1901 جىلعى شىعارمالار جيناعىنىڭ 7-تومىن تاباسىز. «بۇگىنگى زاماندا كىتاپسىز, سونداي-اق كىتاپحاناسىز ادامنىڭ ويداعىداي دامۋى مۇمكىن ەمەس. بۇكىل الەمدەگى كىتاپحانالار – ءبىلىم مەن مادەنيەتتىڭ وشاعى, جاڭا ويلار مەن تىڭ پىكىرلەردىڭ مەكەنى» دەپ پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ايتپاقشى, بۇگىندە مەملەكەت تاراپىنان مادەنيەت سالاسىنا وتە كوپ كوڭىل ءبولىنىپ جاتىر. سونىڭ ناتيجەسىندە سوڭعى ەكى جىلدا ورتالىقتاندىرىلعان كىتاپحانالار جۇيە­سىنىڭ جەتى عيماراتى زامان تالابىنا ساي جاڭارتىلدى, ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى كۇشەيتىلدى. وقىرماندار سانى دا جىل ساناپ كوبەيىپ كەلەدى. كىتاپحانا قىزمەتىن جاقسارتۋ – حالىقتىڭ رۋحانيا­تىنا جاسالعان قامقورلىق. ول ءاردايىم ادامعا رۋحاني ازىق سىيلايتىن كيەلى ورىن بولىپ قالا بەرەدى» دەدى اباي اتىنداعى ورتالىقتاندىرىلعان كوپشىلىك كىتاپحانالار جۇيەسىنىڭ ديرەكتورى ءنۇريلا جۇمانوۆا.

مادەنيەت وشاعى تۇرعىنداردى كىتاپ وقۋعا قى­زىقتىرۋ, وقىرمان قاتارىن كوبەيتۋ ماقساتىندا ءتۇرلى ءىس-شارالار مەن جوبالاردى قولعا الىپ كە­لەدى. ماسەلەن «كىتاپ وقيتىن شىمقالا» بۋككروسسينگ كوشە سورەلەرى جوباسى. 2021 جىلدان قولعا الىنعان باستاما اياسىندا قوعامدىق ورىندارعا, اۋلالارعا كىتاپ سورەسى قويىلىپ, وقىرماندار سول جەردەن ءبىر-بىرىمەن كىتاپ الماسىپ تۇرادى. ياعني وقىرمان وقىعان كىتابىن سورەگە قويىپ, باسقا وقىرماننىڭ وقىپ بىتىرگەن كىتابىن الىپ كەتەدى. بۇل جوبانى «كىتاپقا ەكىنشى ءومىر سىيلا», دەپ تە اتاۋعا بولادى.

 

شىمكەنت 

سوڭعى جاڭالىقتار