اباي اتىنداعى تەاتردىڭ بالەت ترۋپپاسى ءۇشىن حورەوگرافيانىڭ زاماناۋي – دۇنيەجۇزى مويىنداعان بىرەگەي ءستيلىن مەڭگەرگەن اكرام حاننىڭ بي ارقىلى تىلدەسۋ, سەزىمدى جەتكىزۋ ءادىسىن, ءتول تاسىلدەرىن جەكە وزىنەن ۇيرەنگەنى ماڭىزدى. تولاسسىز شىعارماشىلىق شابىت پەن ىزدەنىستە جۇرەتىن شەبەردىڭ دەربەس ساباعى ەكى اپتاعا سوزىلدى. بريتاندىق حورەوگراف اباي اتىنداعى وپەرا جانە بالەت تەاترى ارتىستەرىنىڭ بي ونەرىنە كوزقاراسىن, پەداگوگتەرىنىڭ اشىق-جارقىن, دوس پەيىلىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.
– تەاتردىڭ بالەت ترۋپپاسى پەداگوگتەرىنىڭ شەبەرلىگىنە ءتانتىمىن. نەگىزى باسقا ەلگە كەلگەندە ءوز تاجىريبەمدى عانا العا تارتىپ, تالاپ-تىلەگىمدى ورىنسىز تاڭۋعا ەمەس, ءبىرىنشى كەزەكتە ءوزىمدى وزگە بيشىلەر ارقىلى تانىپ-بىلۋگە ۇمتىلامىن. بالەت ءارتىسى جالپىعا ورتاق كلاسسيكالىق تۋىندىلاردىڭ كەيىپكەرلەرىن بەينەلەسە دە, ونىڭ دەنەسى, قيمىلى – مادەني قۇندىلىق ىسپەتتەس ۇلتتىق ەرەكشەلىكتەن سىر شەرتەتىن جانى بار ءتىرى قازىنا. سوندىقتان ماعان قازاق تەاترىنىڭ بيگە دەگەن كوزقاراسى, قارىم-قاتىناسى ۇنادى. ماعان باستىسى, بالەت ترۋپپاسىنىڭ بيىندەگى رۋحتى سەزىنۋ, – دەيدى ءبيشى ءھام قويۋشى-حورەوگراف اكرام حان.
«جۇمىس ىستەگەندى» ەمەس, بيلەگەندى ۇناتاتىن ادامدى تاڭدايتىن حاس شەبەر الەمدى كوپ ارالايتىنىن, تاجىريبە بولىسۋگە بارعان تەاتردىڭ كوڭىلىنەن شىققان ارتىستەرىن لوندونداعى ءوز كومپانياسىنا شاقىراتىنىن, اباي تەاترىندا دا بىرقاتار بالەت ءارتىسىنىڭ ونەرىن جوعارى باعالايتىنىن جاسىرمادى. قازاق ونەرىنىڭ قارا شاڭىراعىنا, جالپى قازاقستانعا العاش كەلگەن حورەوگراف تىلشىلەرمەن تىلدەسكەن ءماسليحاتتا: «الداعى جوسپاردى ۋاقىت كورسەتەدى» دەپ ءسوزىن قىسقا قايىردى.
تەك-تامىرى – مۇسىلمان, الەمگە ايگىلى ءبيشى قازاقستاننىڭ كيەلى مەكەنى تۇركىستاندى رۋحاني يگىلىكتىڭ ورداسى سانايدى. قازاق ەلىنە كەلە سالا, قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسىنە بارۋدى پارىز ساناعانى دا سوندىقتان. وسى ورايدا اباي تەاترىنىڭ باسشىلىعى قادىرلى قوناققا ارنايى ساپار ۇيىمداستىرعانى بار.
– مەن مۇسىلمان وتباسىندا دۇنيەگە كەلگەندىكتەن, قازاقستانمەن ەرەكشە جاقىن بايلانىستى سەزىنەمىن. انام رۋحاني تۇرعىدا تەرەڭ ادام ەدى, انام سىڭىرگەن سول قازىنانى قازاقستاننان – مادەنيەتكە دەگەن رۋحاني كوزقاراستان تاپتىم. ءبيدىڭ وزەگىندەگى رۋحاني قۋاتتى سوزبەن جەتكىزىپ تۇسىندىرە المايسىڭ. بي – ءبىر قيمىلدان كەيىن كولەڭكەسى دە قالمايتىن عايىپ تەكتەس قوزعالىس قانا. ال سول قوزعالعانعا دەيىنگى ۇمتىلىس – ول سەنىڭ ءتىلىڭ, ايتايىن دەگەن ءسوزىڭ. الەمدە جۇزدەگەن ءتىل بار, سول سەكىلدى ءبيدىڭ دە ءتىلى مەن ءتۇرى كوپ. مەنى قىزىقتىراتىنى, دەنە ءتىلىنىڭ ءوزى ەمەس, ايتقىڭ كەلگەن وي مەن قيمىل اراسىنداعى ءۇزىلىس, سايكەسىنشە, ءبىر قوزعالىس پەن كەلەسى قوعالىستىڭ اراسىنداعى تىنىشتىق كەزىندە ءوز جانىڭنىڭ ءۇنىن ەستۋ – رۋحاني قۇندىلىق دەگەنىمىز وسى, مەنىڭشە. ءدال وسى ءسات – مەنىڭ ءومىرىمنىڭ فيلوسوفياسى, – دەيدى اكرام حان.
دۇنيەجۇزى تەاترلارى الدىن الا كەزەككە تۇرىپ, تالاسا شاقىرسا دا, جان-جاقتى تانىسىپ, تاڭداپ-تالعاپ بارىپ كەلىسىمشارتقا وتىراتىن كرەاتيۆتى حورەوگرافتىڭ «ارىستاندار ۇيىقتاپ جاتقاندا» («Until the Lions»), «Kaash», «iTMOi», «DESH», «تىكە جول» («Vertical Road»), ء«بىلىم» («Gnosis»), ء«نول بەلگىسى» (Zero degrees) سياقتى قويىلىمدارى بار. عالامنىڭ اتاقتى ارتىستەرىن عاجايىپ بيىمەن باۋراپ الاتىن ساحنانىڭ سايىپقىرانى انگليانىڭ, قىتايدىڭ ۇلتتىق بالەتىمەن, تانىمال بالەرينا سيلۆي گيللەممەن, حورەوگرافيا سالاسىنان وزگە, الەمگە ايگىلى اكتريسا دجۋلەت بينوش, ءانشى كايلي مينوۋگ, باسقا دا تانىمال ارتىستەرمەن جۇمىس ىستەگەن. اكرام حاننىڭ قورجىنىندا لورەنس وليۆە اتىنداعى سىيلىق, ISPA, فرەد پەن ادەل استەر, باسقا ماراپاتتار بار.
الماتى
