بۇگىنگى تاڭدا الەم بارلىق ەلدەرىندە وزدەرىنىڭ ىشكى تۇراقتىلىعى مەن مادەني قۇندىلىقتارىن ساقتاپ قالۋ جولىندا جۇمىس جالعاسۋدا. جوعارىدا اتالعان جاھاندىق ماسەلەلەرگە قاراماستان, قازاقستان – ىشكى تۇراقتىلىق پەن كەلىسىمدى ۇشتاستىرىپ, وزگە ەلدەرگە ۇلگى بولىپ دامىپ كەلە جاتقان مەملەكەت. مۇنداي ەل اتانۋ ەلباسىنىڭ دىنارالىق تۇراقتىلىق پەن كونفەسسياارالىق تاتۋلىقتى باسشىلىققا الىپ, ۇتىمدى جۇرگىزىپ وتىرعان سىندارلى ساياساتىنىڭ ارقاسى. بۇل رەتتە, ەلباسىنىڭ يگى باستامالارىنىڭ ءبىرى – ەلوردادا الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ سەزدەرىن وتكىزۋگە بايلانىستى ناقتى ارەكەتىن ايتۋعا بولادى. اتالعان باستامانىڭ اياسىندا قازاقستان حالىقارالىق ارەنادا العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكتى ءوز مىندەتىنە الدى جانە ءىس جۇزىندە الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر مەن كونفەسسيالار باسشىلارىنىڭ باسىن بىرىكتىرىپ, الەمدىك دارەجەدەگى ماسەلەلەردى جۇيەلى تۇردە جۇرگىزۋ ارقىلى ءوز ورنىن تانىتتى. وسىلايشا 2003 جىلى قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جەتەكشىلىك ەتۋىمەن ەلورداعا جينالعان الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ ءى سەزى الەم حالىقتارىن مادەني جانە رۋحاني جاقىنداستىرۋعا سەبەپشى بولدى. سەزد وتكەننەن كەيىن تۇركيا مەن يسپانيانىڭ بىرىككەن باستاماسىمەن وركەنيەتتەر اليانسى فورۋمى جانە مەككە حالىقارالىق مۇسىلماندار كونفەرەنتسياسى, سول سياقتى بىرقاتار دىنارالىق جانە وركەنيەتارالىق كەلىسسوزدەر مەن ءوزارا تۇسىنىستىكتى قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا اۋقىمدى فورۋمدار وتكىزىلە باستادى. وسىنداي الەمدىك دارەجەدەگى جيىندار ارقىلى قازاقستان دۇنيەجۇزىنىڭ بارلىق دىندەرى مەن كونفەسسيالارى مۇشەلەرىنىڭ باسىن بىرىكتىرىپ, قوعامدا بەيبىتشىلىك پەن ءوزارا كەلىسىمدى جاقتايتىنىن دالەلدەدى. سونىمەن قاتار, ادامگەرشىلىك قاعيداسىن ساقتاۋ جولىندا تولەرانتتىلىق (توزىمدىلىك) قاعيدالارىن ساقتاۋعا شاقىردى. العاش رەت وتكىزىلگەن ءى سەزد باسقوسۋىنا 17 ەلدەن ءتۇرلى كونفەسسيالاردىڭ 17 دەلەگاتسياسى قاتىسسا, ءىى سەزد الەمنىڭ 26 ەلىنەن كەلگەن 29 دەلەگاتسيانى قارسى الدى. اتالمىش سەزگە ءدىن ليدەرلەرى عانا ەمەس, اتاقتى ساياساتكەرلەر جانە قوعام قايراتكەرلەرى, بۇۇ, ەقىۇ, يۋنەسكو سياقتى ءىرى ينستيتۋتتار وكىلدەرىنىڭ كەلۋى ەلباسىنىڭ يگى باستاماسىنىڭ اسا قاجەتتى ەلەۋلى وقيعا ەكەندىگىنە الەم جۇرتشىلىعىنىڭ كوزىن جەتكىزدى. 2009 جىلعى ءىىى سەزد وتىرىسىنا 35 ەلدەن 77 دەلەگاتسيانىڭ قاتىسۋى فورۋمنىڭ ماڭىزدىلىعىن كورسەتىپ, الەمدىك وركەنيەت وكىلدەرىنىڭ ءوزارا تولەرانتتىلىق, قۇرمەت جانە كەلىسىم جولىندا ۇنقاتىسۋعا ىنتاسى ارتىپ وتىرعاندىعىن ايقىنداپ بەرسە, 2012 جىلعى 30-31 مامىردا وتكەن الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ IV سەزىنىڭ تاقىرىبى “بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم – ادامزات تاڭداۋى”. فورۋمعا 40 ەلدەن 85 دەلەگاتسيا اتسالىستى. بۇل سەزد دە ەرەكشە ۇيىمداستىرىلىپ, فورۋم جۇمىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قاتىسۋشىلار الەمدىك قوعامداستىققا ارناپ ۇندەۋ قابىلدادى. الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ سەزىن تۇراقتى تۇردە وتكىزۋ ارقىلى حالىقتار اراسى مەن ءدىني ۇستانىمداردى جاقىنداستىرۋعا جانە بەيبىتشىلىك قۇندىلىقتارىن قالىپتاستىرۋعا جاساعان قادامى ءۇشىن دۇنيەجۇزى قاۋىمداستىعى قازاقستانعا جانە ونىڭ باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا العىس ءبىلدىرىلدى. ەلوردادا ءداستۇرلى تۇردە وتكىزىلىپ كەلە جاتقان يگى باستامانىڭ بەرگەن پايداسى ۇشان-تەڭىز. ماسەلەن, دىندەر مەن كونفەسسيالار وكىلدەرى اراسىندا ءوزارا بايلانىس نىعايىپ, بەيبىتشىلىكتى پەن تۇراقتىلىقتى تۋ ەتىلىپ, ءبىر كۇمبەز استىندا بىرلەسە ءومىر سۇرۋگە بولاتىندىعى پاش ەتىلىپ وتىر. قازىرگى ۋاقىتتا دۇنيەجۇزى حالىقتارى, ونىڭ ىشىندە ءدىن كوشباسشىلارى مەن قوعام قايراتكەرلەرى تۇراقتىلىق پەن كەلىسىمدى نەگىزگى كۇش رەتىندە تانىپ ءبىلدى. قازاقستان ءوزىن بۇكىل الەمگە بەيبىتشىلىك پەن تىنىشتىقتىڭ, ءدىني تۇراقتىلىق پەن كونفەسسياارالىق كەلىسىمنىڭ وشاعى رەتىندە تانىتىپ ۇلگەردى. مۇنى كۇنى كەشە, ياعني ۇستىمىزدەگى ايدىڭ 10-11-ءى كۇندەرى ۇلكەن تابىسپەن وتكەن الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ V سەزى كەزەكتى مارتە ايعاقتاپ بەردى. كەلەسى سەزد دە ءۇش جىلدان كەيىن استانادا وتەتىن بولىپ وتىر.
تولەۋ عيبادات,
مادەنيەت جانە سپورت مينيسترىلىگى ءدىن ىستەرى كوميتەتىنىڭ مادەنيەتتەر مەن دىندەردىڭ حالىقارالىق ورتالىعى تالداۋ جۇمىسى ءبولىمىنىڭ اعا ساراپشىسى.
