مادەنيەت • 05 قىركۇيەك, 2024

سالۆادور سالعان سۋرەتتەر

173 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

سالۆاداور دالي... ونەر بيىگى, ورە اسۋى. جۇمباق جۇرەگىنەن شىققان سامالدى جاھانعا جايعان سۋرەتشىنى بىلمەيتىن مادەنيەتتى جان كەمدە-كەم بولار. جالىقتىرماس جام­پوزدىڭ قولىنان تۋعان ونەردىڭ تۇپنۇسقاسى ەلگە كەلدى دەگەندە, ورەكپىگەن كوڭىل كەمەرىنەن اسا تۇسكەن.

سالۆادور سالعان سۋرەتتەر

الەمگە داڭقى اسقان سالۆا­دور ءداليدىڭ 61 ەڭبەگى استانا­دا­­عى «حاس سانات» كورمە گالە­رەيا­­سىنا جەتكىزىلۋى ەلەۋلى وقي­عا. ەكس­­­پو­زيتسيا قۇرامىنا «كار­­­مەن», «اليسا عاجايىپتار ەلىن­دە», ­«دا­­لينيان جىلقىلارى», ­«ما­حاب­بات تريلوگياسى» سەريا­لارىنان بىرنەشە كوركەم سۋرەت­ ەنگەن. دالي قازاق ءۇشىن اسا قا­دىر­لى, ءمانى بيىك جىلقى اتاۋ­لى­نى ەرەكشە ۇناتسا كەرەك, سۋرەتتە­­رىن­دە كوبىرەك بەينەلەگەن ەكەن. سونى­مەن بىرگە كەستەلى تۋىندىلار تابي­عات سازىنا تولى. ءسىرا, كەز كەلگەن تالانتتى ونەرپاز جۇم­باعى­نىڭ كىلتى تابيعاتپەن تۇتاسا بىلۋىن­دە جاتسا كەرەك.

ءار­الۋان سۋرەتتەرگە قاراپ, تەرەڭ ويعا شوماسىز. ءبىر قارا­عاندا, كوزگە توسىن, كوڭىلگە وعاش كورىنگەنمەن, ءتۇيىنى تەرەڭ, ادام ويىنا ورالا بەرمەيتىن بەينەلەر مول. تاڭعاجايىپ ونەر تۋىندىلارىن تۇپنۇسقادان ءوز كوزىمىزبەن تاماشالاپ, تولاعاي اسەرگە بولەندىك.

– بيىل سيۋررەاليمز جانرى­نىڭ پايدا بولعانىنا 100 جىل تولادى. وعان قوسا, الەم سال­ۆا­دور ءداليدىڭ 120 جىلدىق مە­رەيتويىن تويلاپ جاتىر. وسى قوس ايتۋلى داتاعا ۇلە­سىمىز­دى قوس­­قىمىز كەلدى. بۇل كور­مەنى وتكىزۋگە ءبىر جىل دايىن­دال­دىق. مۇندا 61 ليتوگرا­­فيا قويىل­عان. ولار­دىڭ بارلى­­عى تۇپ­­نۇسقا. الەمنىڭ ءار ەلىندەگى كول­­لەك­تسيو­نەرلەردىڭ جەكە قورى­نان الىندى.

اتاقتى اعىلشىن جازۋشىسى ليۋيس كەررولدىڭ «تاڭعا­جايىپ­تار الەمدىندەگى اليسا» شىعارماسى كوپشىلىككە تانىس. سول ەرتەگىنى سالۆادور دالي قىل­­قالامى­نا ارقاۋ ەتكەن. 1969 جىلى وتە شەكتەۋلى سەريا­مەن 12 كور­نەكتى سۋرەت سالىپ شىققان. سو­لار­دىڭ بىرقاتارى وسى كورمەدە ۇسىنىلدى, – دەيدى ونەرتانۋشى سەرگەي تروششەنكوۆ.

ايگىلى مايتالمان مىڭعا تارتا سۋرەتتى دۇنيەگە اكەلگەنى ايتىلادى. ال كەيبىر ونەرتانۋشى­لار اتپال ەردىڭ ەڭبەگى 2 مىڭ­نان اساتىنىن بايان ەتەدى. نە دەسەك تە, ونەرپازدىڭ بار ءومىرىن ءبىر ماق­ساتقا سارپ ەتىپ, ادامزات يگىلىگى ءۇشىن ەڭبەك ەتكەنى ايقىن.

ۆا

– سال­ۆادوردىڭ ەرەكشەلىگى – ول ءوزى ءۇشىن جاڭا­لىق اشقان ادام. الەمدە ەڭ ۇلكەن جاڭالىق اشقان ادام­نىڭ ءبىرى. لوگوتيپ دەيمىز عوي, سال­ۆادور سول لوگوتيپتى جا­ساۋدىڭ شەبەرى بولعان. ول فوتونى دا مەڭ­­گەرگەن, ونىڭ اكتەرلىك تە شەبەرلىگى بار, سەگىز قىرلى ءبىر سىر­­لى دەپ ايتۋىمىزعا بولادى, – دەي­دى قا­زاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىر­گەن قايرات­كەرى, سۋرەتشى جانۇزاق ءمۇساپىر.

ءبىز تاماشالاعان كورمە ەرەك­شە­­لىككە تولى. ءار سۋرەت وزى­نە جەكە قاراۋعا, وي كوزىمەن ۇڭىلۋ­گە ماجبۇرلەيدى. ماسەلەن, «ما­حاببات تريلوگياسى» سۋرەتى ايەلى گالاعا ارنالعان. تالاي تا­لانت­تىڭ شابىتىن شاقىرعان گالا سۇلۋ العاش كورگەننەن-اق سۋرەت­شىنىڭ جۇرەگىن باۋرايدى. استرو­لو­گيا, ميستيكانى ۇناتقان ەرەكشە ايەلدىڭ سۇلباسى تارو كارتا­لارىنىڭ بەينەسى ارقىلى سالىن­عان. سۋرەتتە ەكى عاشىق­تىڭ ار­مان-تىلەگى, قۇپيا سىرلارى ءار­تۇرلى بوياۋلار ارقىلى شەبەر بەرىلگەن.

سالۆادور دالي – قوعامدىق ويعا تۇرەن سالعان بىردەن-ءبىر ونەر يەسى. ول قالىپتاسقان تۇسىنىكتەردى بۇزىپ, بولمىس-بىتىمىمەن جاڭا باسپالداققا شىقتى, جاڭا قۇر­لىق اشتى. قايدا جۇرسە دە سەن­ساتسيالىق ارەكەت جاساپ, ەرەك­شەلىگىن ايقىن تاڭبالاپ ءجۇر­دى. ءيا, ەل اراسىندا تەنتەك تالانت اتانعان الىپتىڭ مۇراسى – ومىرشەڭ. بۇعان زامان مەن بۇقارا كۋاگەر. ەلوردامىزدا اي سوڭىنا دەيىن ۇزدىكسىز جالعاساتىن ونەر مەرە­كەسىنە كەلۋشىلەردىڭ قاراسى ارتا بەرەرى داۋسىز.

سوڭعى جاڭالىقتار

باعا تۇراقتىلىعى – باستى نازاردا

ەكونوميكا • بۇگىن, 08:55

جاڭاتاستاعى جويقىن داۋىل

ايماقتار • بۇگىن, 08:45

ىرىسىن ىزدەنىسپەن ەسەلەگەن

ەڭبەك • بۇگىن, 08:43