سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»
ءبىلىم الۋعا بالانىڭ دايىن نەمەسە دايىن ەمەس ەكەنىن قالاي بىلۋگە بولادى؟ بالاسى ەندى عانا مەكتەپ تابالدىرىعىن اتتاعالى وتىرعان اتا-انا نەنى ءبىلۋى كەرەك؟ كىشكەنتايى ءالى 6 جاسقا تولماعاندار نە ىستەيدى؟ وسى سۇراقتارعا جاۋاپ تابۋ ماقساتىمەن جان-جاقتى ىزدەنە باستاعانىمىزدا, «بالاقايلار مەكتەبى» اتتى كۋرس تۋرالى حابارلاندىرۋدى كوزىمىز شالدى. ءسويتىپ, وقۋ وشاعىنا ات باسىن بۇردىق.
ءبىز بارعاندا بالاقايلار ارىپتەر ءانىن ايتىپ جاتتى. سودان سوڭ ولار وزدەرىنىڭ بال تىلىمەن دىبىستاردىڭ داۋىستى, داۋىسسىز ەكەنىن انىقتاپ ايتىپ, قىزىل, كوك تۇسپەن بەلگى قويىپ شىقتى. ىزىنشە داپتەرمەن جۇمىس ىستەدى. مەكتەپكە, پارتاعا, مۇعالىمگە ەندى عانا بەيىمدەلىپ جاتقان كىشكەنتايلاردىڭ اراسىندا ۇيرەنۋگە ەرەكشە زەيىن قويعاندارى دا, قوبالجىپ وتىرعاندارى دا بايقالادى. ويتكەنى بالالاردىڭ كەيبىرى 7-دە بولسا, ەندى بىرەۋلەرى 6 جاسقا ەندى تولادى. ولاردى اتا-انالارى الا جازداي تەك قانا ويىنمەن وتكىزبەي, مەكتەپكە دايىندىعىن پىسىقتاۋ ءۇشىن, 1-سىنىپقا بەرۋ-بەرمەۋىن شەشۋ ماقساتىندا دا ارنايى كۋرسقا قاتىستىرىپ وتىر. بۇل – ەلورداداعى №73 فيزيكا-تەحنيكالىق ليتسەيىندەگى «بالاقايلار مەكتەبى» كۋرسى. ەڭ ماڭىزدىسى, كۋرس – بالالارعا تەگىن جانە تۇرعىلىقتى مەكەنجايىنا قاراماستان قابىلدانادى. №73 فيزيكا-تەحنيكالىق ليتسەي ديرەكتورى گۇلشات زايتقىزى وسىمەن ەكىنشى لەككە بالا جيناپ جاتقانىن جەتكىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ماۋسىم ايىندا ءبىرىنشى لەك مەكتەپكە دايارلىق كۋرسىنان ءوتىپتى.
«استانا قالالىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باستاماسىمەن «بالاقايلار مەكتەبى» كۋرسىن تەگىن وتكىزىپ جاتىرمىز. اتا-انالارعا قۇلاققاعىس رەتىندە ايتقىمىز كەلەدى, نەگىزى مۇنداي كۋرس قالاداعى مەكتەپتەردىڭ كوبىندە بار. «بالاقايلار مەكتەبىنىڭ» باستى ماقساتى – بالانى مەكتەپكە بەيىمدەۋ, وسىعان قوسا بالاقايدىڭ مەكتەپكە دايىندىعىن انىقتاۋعا جانە پىسىقتاۋعا بەرىلگەن مۇمكىندىك. تاجىريبەمىزدەن ۇنەمى بايقايمىز, كوپ اتا-انا بالاسىنىڭ ساناپ, وقىپ تۇرعانىن ايتىپ جاسى جەتپەسە دە, مەكتەپكە بەرۋگە اسىعادى. بىراق بالامەن پسيحولوگ جۇمىس ىستەگەندە ونىڭ ءالى دە پسيحولوگيالىق تۇرعىدا مەكتەپكە دايىندالۋ كەرەك ەكەنى انىقتالىپ جاتادى. سول سەبەپتى بالانىڭ مەكتەپكە تەك ماتەريالدىق نەمەسە وقۋ باعدارلاماسىن مەڭگەرۋ جاعىنان عانا ەمەس, پسيحولوگيالىق تۇرعىدا دايىندىعىنا دا باسا نازار اۋدارعان دۇرىس. مۇندا بالانى ءارىپ تانىپ, ساناۋعا عانا ۇيرەتپەي, بالالار پسيحولوگىمەن, پەداگوگىمەن بىرگە دياگنوستيكا جاساپ, اتا-اناسىنا ءار بالامەن وزىنشە بولەك جۇمىس ىستەۋ كەرەگىن, ونى وزگەلەرمەن سالىستىرۋعا بولمايتىنىن, بارلىق جاعىنان دايىن بولعاندا عانا مەكتەپكە بەرۋ وزىنە دە, پەرزەنتىنە دە دۇرىس ءارى جەڭىل بولاتىنىن تۇسىندىرەمىز. ەندى ءبىر اتا-انالار ءورىستىلدى بالاسىن قازاق سىنىبىنا بەرۋگە جۇرەكسىنەدى, بولاشاعىنا الاڭدايدى, ۋايىمدايدى. ءبارىن تۇسىنەمىز, الايدا قازاق ءتىلى قانىندا, گەنىندە بار بالانى قازاق سىنىبىنا بەرۋدەن قورىقپاۋعا شاقىرامىز. مۇنداي بالالار كوپ جانە ءبارى دەرلىك الىپ كەتتى, ءتىپتى ۇيدەگىلەرىن قازاقشا سويلەتىپ جىبەرگەندەرى بولدى», دەدى گ.زايتقىزى.
ديرەكتوردىڭ ايتۋىنشا, «بالاقايلار مەكتەبى» كۋرسى بالانىڭ مەكتەپكە دايىندالۋىنا جانە ءومىرىنىڭ جاڭا كەزەڭىنە سەنىمدى تۇردە قادام باسۋىنا كومەكتەسەدى. كۋرستا تاجىريبەلى پەداگوگتەردىڭ جاڭا فورماتتاعى ساباقتارى وتكىزىلەدى. سونىمەن قاتار بالانىڭ سويلەۋ ارەكەتىن جانە قول مەن ساۋساقتاردىڭ ۇساق بۇلشىقەتتەرىن, ماتەماتيكالىق ءىس-ارەكەت نەگىزدەرىن, تانىمدىق (ويلاۋ, زەيىن, ەستە ساقتاۋ) جانە شىعارماشىلىق قابلەتتەرىن دامىتۋ بويىنشا كەشەندى جۇمىس جۇرگىزىلەدى. «بالاقايلار مەكتەبىنىڭ» ەكىنشى لەگىنە جينالعان بالالار 1-29 تامىز ارالىعىندا وقيدى. جۇمىس كۇندەرى تاڭەرتەڭگى ساعات ساعات 09.00-دەن 12.00-گە دەيىن وتكىزىلەتىن ساباقتاردىڭ ۇزاقتىعى – 30 مينۋت, ساباق اراسىنداعى ديناميكالىق ۇزىلىستەرگە – 10مينۋت.
№73 فيزيكا-تەحنيكالىق ليتسەيى مەكتەپكە دايارلىق توبىنىڭ مۇعالىمى باقتىگۇل تىلەپبەرگەنقىزى بالالاردى مەكتەپكە دايىنداۋدا 4 داعدىنى قاتار مەڭگەرۋىنە باسىمدىق بەرەتىنىن ايتتى. بۇل – ايتىلىم, جازىلىم, تىڭدالىم جانە وقىلىم. ءدال وسى داعدىلار مەكتەپ باعدارلاماسىندا دا تالاپ ەتىلەدى. «قازىر الدىمدا وتىرعان بالالاردىڭ باسىم بولىگى, 80 پايىزى دەۋگە بولاتىن شىعار مەكتەپكە دايىن. ال قالعانىن مەكتەپكە دايىن ەمەس دەۋگە بولمايدى, بالادا كەيدە فيزيولوگيالىق جاعىنان قيىندىقتار كەزدەسەدى. مىسالى, توبىمداعى ەكى بالانىڭ اتا-اناسى مەنىمەن, پسيحولوگپەن كەڭەسە كەلە 1-سىنىپقا بيىل ەمەس, كەلەسى جىلى بەرەتىن بولدى. ويتكەنى مۇنداي جاعدايدا مەكتەپكە بارسا, قينالىپ قالۋى مۇمكىن. كەي اتا-انالار اراسىندا «بالانى مەكتەپكە دايارلىق كۋرسىنا بەرۋ كەيىن بالانىڭ ءىشىن پىستىرىپ جىبەرەدى-اۋ» دەگەن ويدى ءجيى ايتادى. بىراق بۇل قاتە, سەبەبى ءبىز كۋرستا 1-سىنىپتىڭ باعدارلاماسىن وتپەيمىز, ساباقتى تەك ويىن تۇرىندە وتكىزەمىز. ساباقتا بالانىڭ ايتۋ, جازۋ, وقۋ, تىڭداۋ داعدىلارىن قاتار قالىپتاستىرۋعا نازار اۋدارامىز. باستىسى, بالا مەكتەپتىڭ اتموسفەراسىنا بەيىمدەلەدى», دەيدى ب.تىلەپبەرگەنقىزى.
