كوللاجداردى جاساعان – الماس ماناپ, «EQ»
حاتتىڭ القيسساسى: «مەنى ەشكىم تۇسىنبەيدى!» دەپ سەن ماعان ءجيى شاعىمداناسىڭ. بۇلاي ءتىپتى گيوتە دە, نيۋتون دا شاعىمدانباعان. سەنى ءبارى دە جاقسى تۇسىنەدى. ەگەر سەن ءوزىڭدى-ءوزىڭ تۇسىنبەسەڭ, بۇل باسقالاردىڭ كىناسى ەمەس, – دەپ باستالادى. ء«ىنىڭ رەتىندە, ساعان جاقىن ادام رەتىندە ءوزىڭدى سەندىرسەم دەيمىن, مەن سەنى جاقسى تۇسىنەمىن, بۇكىل جان دۇنيەممەن سەزىنەمىن. بارلىق ادامي كەلبەتىڭدى بەس ساۋساعىمداي بىلەمىن, ولاردىڭ ءاربىرىن باعالايمىن, تەرەڭ قۇرمەتپەن قارايمىن. كەرەك دەسەڭ سەنى تۇسىنەتىنىمە دالەل كەلتىرە الامىن, ونى جىلىكتەپ, تارماقتارىن اتاپ تا بەرەمىن. مەنىڭشە, سەن وتە مەيرىمدىسىڭ, كەڭپەيىلسىڭ, سوڭعى تيىنىڭا دەيىن بولىسەتىن اقجارما ادال ادامسىڭ. ساعان وشىگۋ, ادامدار مەن جانۋارلارعا جانىڭ اشىماي قاسارىسۋ, الاياقتىق, كەك ساقتاۋ جات نارسە, سەن جوعارى ورىنداعىلاردان دارىندىسىڭ, سەندە باسقالاردا جوق بيىك بار. ول – تالانت», دەيدى جازۋشى. چەحوۆ جان-تانىمەن اعاسىنىڭ ىلگەرى باسۋىن, ساناسىن تورلاعان شيىرشىق ويدان ارىلۋىن تىلەيدى. ءسىرا, ادامدى ءسۇيۋ دەگەنىڭىز وسى بولار. ءسۇيۋدىڭ باستى بەلگىسى – جانى اشۋ, بولىسۋعا دايار تۇرۋ. جازۋشى جانى ەگىلىپ حاتىن جالعايدى. «تالانتىڭ سەنى ميليونداعان ادامداردان بيىك ەتەدى, وعان سەبەپ 2 ميلليون ادامنىڭ تەك ءبىرى عانا سۋرەتشى بولادى. سەن قۇرباقا نەمەسە ءبۇيى بولساڭ دا, تالانت سەنى وزگەلەردەن وقشاۋ ەتەدى, كوپ ادامعا سەن قۇرمەتتىسىڭ, تالانتقا كوپ نارسە كەشىرىمدى. ءبىلىمدى ورتادا ءوزىڭدى جايسىز سەزىنبەۋ ءۇشىن, ورتاڭعول بولماۋ ءۇشىن, ودان ازاپ شەكپەۋ ءۇشىن تەرەڭ ءبىلىمدى ءارى تاربيەلى بولۋ قاجەت. تالانت سەنى ونەرپازدار ىشىنە الىپ كەلدى, سەن سول ورتاعا تاۋەلدىسىڭ. ايتپاعىم, دەنە توعىشار, ءوسۋشى شىبىق, تومپەشىك سىندى ءبىر ءتىلىم عانا. ونى جەڭۋ قيىن, وتە قيىن. مەنىڭ پايىمداۋىمشا, تاربيەلى ادامدار كەلەسى قاعيدالارعا ساي كەلۋگە ءتيىس». جازۋشى وسىلايشا تاربيەلى ادامداردىڭ ادامشىلىق تارماقتارىن ايتادى. سول ارقىلى باۋىرىن ىزگىلىك ساۋلەسىنە باۋلۋعا كۇش سالادى. «ولار ادامدىق قاعيدالارعا قۇرمەتپەن قارايدى, سوندىقتان دا ارقاشان قامقور, جۇمساق, سىپايى. الدەبىرەۋمەن ءومىر سۇرەدى, بۇل ءۇشىن شاعىم جاسامايدى, ال كەتسە, «سىزبەن ءومىر ءسۇرۋ مۇمكىن ەمەس!» دەپ ايتپايدى. ولار شۋدى دا, سۋىقتى دا, اششى مەن ءتاتتىنى دە كەشە بىلەدى, باسقالارمەن بايلانىستا عۇمىر كەشەدى. ەكىنشىدەن, ولار قايىرشى ءۇشىن دە, مىسىق ءۇشىن دە راقىمدى. ولار ءاربىر دەنە ءۇشىن جانى اۋىرادى, نە بولسا دا جاي كوزبەن قاراي المايدى. ۇشىنشىدەن, ولار وزگەنىڭ دۇنيەسىنە قۇرمەتپەن قارايدى, قارىزى بولسا قاپىسىز تولەيدى. تورتىنشىدەن, ولار اق پەيىلدى, وتىرىكتەن وت كورگەندەي قورقادى. ولار, ءتىپتى بولماشىعا دا وتىرىك سويلەمەيدى. تىڭداۋشى ءۇشىن تاربيەلى ادامداردىڭ نە ايتقانىن كوزى ايتىپ تۇرادى. ولار قۇبىلمايدى, الەكتەنبەيدى, كوشەدە ءوزىن ۇيدەگىدەي ۇستايدى, تۋىستارىنىڭ كوزىنشە ىشىمدىك ۇستامايدى. ولار بوسپەيدى, وزىنەن بىردەمە سۇرامايىنشا اشىلىپ سويلەمەيدى».
چەحوۆتىڭ تاربيەلى ادامعا بەرگەن باعاسى كۇللى ادامزاتتىق قاعيدالارعا سايكەس كەلەدى. ءتىپتى قازاق بالاسى دا بويىنا ءسىڭىرىپ, ءوز مادەنيەتىندەي قابىلداي الادى. جازۋشىنىڭ ءبىر ۇلتتىڭ عانا ەمەس, بارشا ادامزاتقا ورتاق ونەر تۋدىرعانىنىڭ بىردەن ءبىر دالەلى وسى بولسا كەرەك. ءيا, چەحوۆتىڭ پەسالارى الەمدە شەكسپيردەن كەيىنگى تەاترلاردا ەڭ كوپ قويىلاتىن تۋىندىلار دەسەدى. مۇنىڭ سىرى, جازۋشىنىڭ دۇنيە تۇرعانشا تۇراتىن ماڭگىلىك تاقىرىپتاردى قاۋزاي بىلۋىندە. «بەسىنشىدەن, تاربيەلى ادامدار باسقاعا «كومەك» بولۋ ءۇشىن وزگەنى قورلامايدى. ولار وزگەنى الپەشتەپ سويلەيدى, باسقانىڭ جان دۇنيەسىمەن وينامايدى. «مەنى ەشكىم تۇسىنبەيدى!» دەپ ايتپايدى. التىنشىدان, تاربيەلى ادامدار بوس كەۋدە ەمەس. ولار جاساندى بريلليانتپەن اينالىسپايدى, اتاقتى ادامدارمەن تانىس بولسا دا, ماسايراماي, تانىمالدىلىقتى ارىپتەسىنە بەرەدى. جەتىنشىدەن, ولار ءوزى شىنىمەن تالانت بولسا, تالانتىن قۇرمەتتەيدى. ول ءۇشىن ايەلدى دە, شاراپتى دا, وتكىنشى ءومىردى دە قۇربان ەتەدى...»
چەحوۆتىڭ حاتى ءبىر عانا اعاسىنا ەمەس, كۇللى تالانتتى ادامدارعا جازىلعان بىرەگەي حات. قايبىر ونەر ادامى جاراتقاننان بەرىلگەن دارىندى داراقىلىققا ەمەس, ەل يگىلىنە جۇمساسا يگى. ايگىلى جازۋشىنىڭ نەگىزگى نيەت ۇشقىنى دا وسىعان تىرەلەدى.
